Data-markaz qurilishi bor-yo‘g‘i olti oy davom etgan. Bunday yirik miqdordagi yuqori unumdor protsessorlarni Armanistonga yetkazib berish AQSh regulyatorining ruxsatini talab qilgani sababli, loyihani amalga oshirish jarayonida Armaniston va AQSh rasmiylari o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri muzokaralar olib borilgan.

Markazning ochilish marosimida Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyan, Qozog‘iston vakili Jaslan Madiyev va amerikalik diplomat Devid Allen ishtirok etgani qayd etilgan.

Markazda 6144 ta NVIDIA B200 protsessori o‘rnatilgan

Razdandagi data-markazning dastlabki hisoblash quvvati 15 megavattni tashkil etadi. Uning asosini suyuqlik bilan sovitiladigan 6144 ta NVIDIA B200 grafik protsessori tashkil qiladi.

Loyihaning infratuzilmasini yaratishga bir qator yirik xalqaro texnologik kompaniyalar jalb etilgan. Dell yuqori unumdor serverlarni yetkazib bergan, Schneider Electric elektr nimstansiyalari va uzluksiz elektr ta’minoti tizimlarini joriy qilgan, Vertiv esa maxsus suyuqlik bilan sovitish tizimini o‘rnatgan.

Butun majmua NVIDIA DSX platformasida ishlaydi. Manbada ta’kidlanishicha, mazkur platforma hisoblash va tarmoq resurslarini yagona tizimda birlashtirib, standart arxitekturalarga nisbatan har bir megavatt energiyadan 40 foizgacha ko‘proq hisoblash quvvati olish imkonini beradi.

Xalqaro sun’iy intellekt asosidagi qidiruv servisi Perplexity markazning dastlabki tijoriy mijozlaridan biri bo‘lgan.

Quvvat 300 megavattgacha oshiriladi

Firebird bu bilan cheklanib qolmoqchi emas. Loyihaning keyingi bosqichlarida Razdandagi majmua quvvatini keskin oshirish rejalashtirilgan.

2027-yil oxiriga borib markazning umumiy quvvatini 300 megavattga yetkazish ko‘zda tutilmoqda. Unda foydalaniladigan NVIDIAʼning Blackwell va Rubin avlodlariga mansub chiplari soni esa 70 mingtadan oshishi rejalashtirilgan.

Keyingi bosqichda Firebird butun mintaqa bo‘ylab umumiy quvvati 2 gigavattgacha bo‘lgan hisoblash infratuzilmasi tarmog‘ini shakllantirishni maqsad qilgan. Ushbu rejalar Qozog‘istonni ham qamrab oladi.

Yirik data-markaz energetika uchun ham sinov bo‘lishi mumkin

Biroq loyihaning bunday tez sur’atlarda kengayishi Armaniston energetika tizimi uchun jiddiy yuklamaga aylanishi mumkinligi qayd etilgan.

Matnda keltirilgan hisob-kitoblarga ko‘ra, rejalashtirilayotgan 300 megavatt quvvat Armanistonning qishki mavsumdagi taxminan 1300 megavattlik eng yuqori elektr iste’molining qariyb to‘rtdan bir qismiga teng.

Kelajakda hisoblash infratuzilmasini 2 gigavattgacha yetkazish rejasi esa mamlakat energetika tizimining amaldagi ish quvvatidan ham yuqori ekani ta’kidlanmoqda.

Bunday miqyosdagi ob’yektlarning sutka davomida uzluksiz ishlashi, ayniqsa, qishda elektr energiyasiga talab yuqori bo‘lgan davrda jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Buning uchun yangi yirik elektr stansiyalarini ishga tushirish yoki katta hajmda elektr energiyasi importini yo‘lga qo‘yish zarurati tug‘ilishi mumkin.

Olimlar va startaplar ham foydalanadi

Razdanda ishga tushirilgan markaz faqat yirik texnologik kompaniyalarga xizmat ko‘rsatish bilan cheklanmaydi. Uning hisoblash quvvatlaridan olimlar, universitetlar va texnologik startaplar ham foydalanishi ko‘zda tutilgan.

Xususan, markazda neyrotarmoqlarni o‘qitish, biotexnologiya sohasida murakkab hisob-kitoblarni amalga oshirish, robototexnika va kosmik tadqiqotlar bilan bog‘liq vazifalarni bajarish mumkin bo‘ladi.

Loyiha mintaqadagi kompaniya va ilmiy muassasalarga xorijdagi hisoblash resurslarini ijaraga olish bilangina cheklanib qolmasdan, o‘z sun’iy intellekt mahsulotlari va servislarini ishlab chiqish imkoniyatini yaratishi kutilmoqda.