Joriy yil iyul oyida erishilgan va AQSH kompaniyalariga Saudiyaga fuqarolik yadro texnologiyalarini eksport qilish imkonini beradigan kelishuv dushanba kuni Kongressga yuborilgan. Bu haqda oʻz shaxsi sir qolishini istagan AQSH rasmiysi Reutersʼga maʼlum qildi.
30 yillik yadroviy kelishuv AP1000 reaktorlarini qurishni nazarda tutadi. Oʻnlab milliard dollarlik ushbu loyiha Kanada shirkatlari hamkorlikda egalik qiladigan Westinghouse kompaniyasiga foyda keltiradi.
Nashrning Kongressdagi ikkita manbasi ham kelishuv Kongress yetakchilariga yuborilgani hamda chorshanba kuni tegishli qoʻmitalarga topshirilishi kutilayotganini aytgan. Agar Kongress 90 sessiya kuni ichida kelishuvga eʼtiroz bildirmasa, u kuchga kiradi.
Agar Kongress kelishuvni rad etsa, Tramp bu qarorga veto qoʻyishi mumkin. Buni bekor qilish uchun esa Kongressda uchdan ikki qism koʻpchilik ovoz talab qilinadi.
Trampning sharti
«Prezidentning pozitsiyasi oʻzgarmadi, kelishuv faqat Saudiya Arabistoni “Ibrohim kelishuvlari“ga qoʻshilgan taqdirdagina amalga oshiriladi», degan AQSH rasmiysi.
Bu bitim Isroil va arab-musulmon davlatlar oʻrtasida munosabatlarni normallashtirish boʻyicha AQSH vositachiligida tuzilgan kelishuv hisoblanadi. 2020 va 2021-yillarda erishilgan ushbu kelishuvlar Isroil va BAA, Bahrayn, Marokash hamda Sudan oʻrtasida imzolangan.
Iyul oyida Tramp Saudiya yadroviy kelishuviga rozilik berganidan bir necha kun oʻtib Isroil munosabatlarni normallashtirishni - uning kuchga kirishi uchun asosiy shart qilib belgilagandi. Saudiya Arabistoni Isroilni tan olishdan oldin Falastin davlatini barpo etishni talab qilmoqda.
Diplomatlar Ar-Riyod 2023-yilda Isroil bilan munosabatlarni normallashtirishga juda yaqin kelgan deb hisoblaydi. Ammo, 2023-yil oktabrida Isroilning Gʻazoda boshlagan genotsid urushi vaziyatni oʻzgartirib yubordi.
Saudiya Arabistonining Vashingtondagi elchixonasi ushbu xabarlarga izoh bermagan.
