Sinov davomida X-59 nafaqat yuqori tezlikka chiqdi, balki uning barqarorligi, boshqaruvchanligi va konstruksiyaga tushadigan yuklamalar boʻyicha hisob-kitoblarda belgilangan asosiy koʻrsatkichlar ham tasdiqlandi.
Biroq ushbu parvozdagi eng muhim natija samolyotning tezligi emas. NASA uchun asosiy masala X-59 tovushdan tez uchganda yerda qanchalik past shovqin hosil qilishi hisoblanadi.
Odatda samolyot tovush tezligidan oshganda zarba toʻlqinlari yuzaga keladi va yerda juda kuchli portlashga oʻxshash ovoz - “sonik bum” eshitiladi. Aynan shu kuchli shovqin aholi yashaydigan hududlar ustidan tijoriy tovushdan tez samolyotlar parvoziga toʻsqinlik qilib kelgan asosiy omillardan biri hisoblanadi.
X-59 esa ana shu muammoni hal qilish maqsadida yaratilgan. Muhandislar samolyot konstruksiyasini shunday ishlab chiqqanki, anʼanaviy kuchli tovush zarbasi oʻrniga yerda ancha past, yengil boʻgʻiq zarbaga oʻxshash ovoz eshitilishi kerak.
Sinov natijalari X-59 uni ishlab chiquvchilar belgilagan hisob-kitob koʻrsatkichlarini bosqichma-bosqich tasdiqlayotganini koʻrsatmoqda.
Navbatdagi muhim bosqich samolyotning akustik izini aniq oʻlchash boʻladi. Bu sinovlarni 2026-yilning keyingi oylarida boshlash rejalashtirilgan.
Buning uchun tadqiqotchilar yerda maxsus datchiklar tarmogʻini oʻrnatadi. Shuningdek, havodagi platformalarga mikrofonlar joylashtiriladi. Ular X-59 tovushdan tez harakatlangan vaqtda paydo boʻladigan zarba toʻlqinlarini oʻlchaydi.
Toʻplangan maʼlumotlar mutaxassislarga X-59ʼning tovushdan tez parvoz paytidagi aniq akustik xususiyatlarini belgilash imkonini beradi.
NASAʼning Quesst missiyasi doirasidagi akustik sinovlar boʻyicha texnik rahbar Larri Kliattning taʼkidlashicha, bu bosqich faqat samolyotning oʻzi uchun emas, balki uni yaratishda qoʻllangan muhandislik usullari va vositalari uchun ham muhim sinov boʻladi.
Uning fikricha, mazkur texnologiyalar kelajakda tijoriy tovushdan tez uchuvchi samolyotlarni loyihalashda asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.
Shu bilan birga, X-59 oldida hali murakkab sinov parvozlari turibdi. Ularning asosiy vazifasi samolyot haqiqatan ham uni yaratishdan koʻzlangan maqsad - anʼanaviy “sonik bum”ga nisbatan ancha past tovush hosil qila olishini isbotlashdan iborat.
Agar yerda oʻtkaziladigan akustik sinovlar X-59 hosil qiladigan zarba tovushi aholi yashaydigan hududlar ustidan parvoz qilish uchun yetarlicha past ekanini koʻrsatsa, NASA keyingi bosqichga oʻtadi.
