Qadimgi davrda qaysi flot eng kuchli boʻlganini faqat kemalar soniga qarab aniqlash qiyin. Ayrim davlatlar ilgʻor taktika va kemasozlik texnologiyalari, boshqalari tajribali ekipajlari yoki uzoq masofalarda harbiy operatsiyalar olib borish qobiliyati tufayli dengizlarda ustunlikka erishgan.
Milodiy 500-yilgacha mavjud boʻlgan flotlar orasida Afina, Ahamoniylar Forsi, Karfagen, Rim, Ptolemeylar Misri, Sirakuza va Xan sulolasining dengiz kuchlari alohida ajralib turadi.
Afina floti
Miloddan avvalgi V asrda Afina mintaqaviy yunon polisidan Egey dengizidagi yetakchi dengiz davlatiga aylandi. Lavrion kumush konlaridan olingan daromad davlat arbobi Femistokl rahbarligida yuzlab triyeralar qurish imkonini berdi.
Afina triyeralari oʻz davrining eng takomillashgan harbiy kemalaridan edi. Uzunligi taxminan 37 metr boʻlgan kemani uch qavat qilib joylashtirilgan qariyb 170 nafar maxsus tayyorlangan eshkakchi harakatga keltirgan. Kemalar bronza bilan qoplangan taranlar yordamida dushman kemalariga aniq zarba berishga moʻljallangan edi.
Afina floti uchun hal qiluvchi sinov miloddan avvalgi 480-yildagi Salamin jangi boʻldi. Yunonlar son jihatidan ustun Fors flotini tor boʻgʻozlarda magʻlub etdi. Bu gʻalaba yunon polislarining mustaqilligini saqlab qolishga va keyinchalik klassik yunon sivilizatsiyasining yuksalishiga sharoit yaratdi.
Keyinchalik Afina dengizdagi ustunligidan foydalanib, Delos ittifoqini amalda yirik dengiz imperiyasiga aylantirdi.
Ahamoniylar Fors floti
Ahamoniylar imperiyasi Misr va Yaqin Sharqdan Markaziy Osiyogacha choʻzilgan ulkan hududni egallagan. Shu sababli flot nafaqat sohillarni himoya qilish, balki katta harbiy yurishlarni taʼminlash uchun ham muhim edi.
Fors floti turli xalqlarning dengizchilik tajribasini birlashtirgan yirik kuch boʻlgan. Kserksning miloddan avvalgi 480-yilda Yunonistonga yurishi vaqtida ayrim qadimgi manbalarga koʻra, forslar mingdan ziyod kemani safarbar qilgan.
Salaminda va keyingi yili Mikale jangida magʻlubiyatga uchraganiga qaramay, Fors floti Oʻrta Yer dengizi siyosatida muhim oʻrin tutishda davom etgan. Forslar oʻzaro raqobatlashayotgan yunon polislariga kema va moliyaviy yordam berib, dengiz qudratidan diplomatik taʼsir vositasi sifatida ham foydalangan.
