Indoneziyada choʻkkan parom: 129 kishi besh kundan buyon topilmayapti

AP bilan suhbatlashgan yoʻlovchi Faysal esa yana 14 kishi bilan agʻdarilgan kemaning suv ustida qolgan qismiga yopishib, najot kutganini aytib berdi.

Sabablar: ob-havomi yoki tizimli muammo?

Halokat sababi boʻyicha rasmiy xulosa hali yoʻq. Bu masalani Indoneziya Milliy transport xavfsizligi qoʻmitasi oʻrganmoqda.

Indoneziya transport vaziri Dudi Purvagandi Surabaya port maʼmuriyati – suzish ruxsatnomasini oʻsha paytdagi ob-havo maʼlumotlari qatnov uchun qulay sharoitni koʻrsatgani uchun berganini aytgan. Vazir paromda ortiqcha yuk boʻlmaganini ham qayd etgan. Transport xavfsizligi qoʻmitasi esa omon qolganlardan koʻrsatma olishni allaqachon boshlagan.

Omon qolganlarning bir nechtasi agʻdarilishdan oldin kemani toʻlqin bosganini aytmoqda. Indoneziya Milliy qidiruv-qutqaruv agentligi (Basarnas) rahbari Muhammad Shafiy esa, agar toʻlqin ichkariga kirgan boʻlsa, uning balandligi 3 metrdan oshgan boʻlishi kerakligini taʼkidlagan.

Banjarmasin harbiy-dengiz bazasi rasmiylari gʻavvoslar shoʻngʻish paytida topgan ayrim dalillar Transport xavfsizligi qoʻmitasiga topshirilishini bildirdi. Biroq ular aynan nima topgani aytilmagan.

Mustaqil mutaxassislar esa faqat noqulay ob-havoni ayblashga shoshilmaslikka chaqirmoqda. Mahalliy nashrlar bilan suhbatlashgan, kemasozlik boʻyicha professor Ketut Aria Meteorologiya agentligi oʻsha paytda yomon ob-havo haqida ogohlantirmaganini eslatdi. Shu bois u kemadagi avtomobillarning siljishi yoki kemaga dengiz suvi kirishini ehtimoliy sabablardan biri deb hisoblaydi.

Transport xavfsizligi qoʻmitasining sobiq tergovchisi Rut Xanna ham kemaning texnik holati va dengizga yaroqliligi kabi barcha jihatlarni tekshirish kerakligini taʼkidlagan. Transport vaziri oʻrinbosari Suntana esa vazirlik juda eski holatda olib kelingan kemaning import qoidalariga muvofiqligini tekshirayotganini aytdi. Biroq uning soʻzlariga koʻra, tergov xulosasigacha kemaning yoshini asosiy sabab deb boʻlmaydi.

Ogohlantiruv signali masalasi ham ochiq: guvohlarning soʻzlari bu borada farq qiladi. Kema operatori esa ekipaj bilan holatni aniqlashtirmaguncha izoh bera olmasligini aytgan.

Indoneziya prezidenti Prabovo Subianto halokat sabablarini puxta tergov qilishga vaʼda bergan. Xalqaro nashrlar esa mamlakatda parom halokatlari qisman xavfsizlik talablari ustidan nazoratning sustligi tufayli muntazam yuz berishini eslatadi.

Qutqaruv ishlari: kemani oʻnglash rejalashtirilmoqda

Qidiruv ishlari birinchi kundanoq ogʻir dengiz sharoitida boshlangan. Banjarmasin qidiruv-qutqaruv idorasi rahbari Putu Sudayanaga koʻra, yakshanba kunining oʻzida yaqin atrofdagi buksirlar va oʻtib ketayotgan kemalar koʻmagida 107 kishi qutqarilgan. Qidiruvning uchinchi kuniga kelib unga 1 100 nafar xodim, 10 ta samolyot va vertolyot hamda 17 ta kema jalb etilgan.

Suv ostidagi qidiruvga esa kuchli oqim katta toʻsiq boʻlmoqda. Reutersʼning yozishicha, chorshanba kuni harbiy-dengiz kuchlarining ikki gʻavvoslar guruhi suv ostida qidiruvni boshlagan. Biroq oqim tezligi qariyb 7 uzelga yetgani uchun ular chekinishga majbur boʻlgan. Shoʻngʻish esa faqat oqim tezligi 1,5 uzeldan past boʻlgandagina tavsiya etiladi.

Shu kuni havodan va dengiz yuzasidan olib borilgan qidiruv ham bedarak yoʻqolganlarning birortasini topa olmagan. Payshanba kuni ham qidiruv havodan va dengiz yuzasidan davom etmoqda.

Shu bois agʻdarilgan kemani oʻnglab, soʻng uning ichida qidiruv oʻtkazish rejalashtirilmoqda. Muhammad Shafiyning aytishicha, harbiy-dengiz kuchlari bilan birgalikda bu reja, xususan, unga qanday uskunalar kerakligi baholanadi. «Biz kemani toʻgʻri holatga keltirib koʻtarishni, soʻngra qidiruv va evakuatsiya ishlarini oʻtkazishni rejalashtiryapmiz», dedi u. Shafiyga koʻra, qidiruv yakunlanganiga ishonch hosil qilingach, kema tergov uchun shatakka olinadi.

Mahalliy nashrlar xabariga koʻra, bu ishga Honkong, AQSH va Indoneziyadan mutaxassislar jalb qilingan. Jarayon muammosiz kechsa, taxminan 24 soat vaqt olishi kutilmoqda. Ishni kemaning siljishi ham murakkablashtirmoqda. Tempo jurnaliga koʻra, parom avval dastlabki nuqtadan qariyb 3 kilometrga, keyin yana 450 metrga surilgan va endi suv yuzasidan koʻrinmay qolgan.

Qidiruv choʻzilgani sari bedarak yoʻqolganlarning oilalari orasida iztirob va norozilik kuchaymoqda.