Saudiya Arabistoni Tehron tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan yamanlik husiylarning harbiy operatsiyasi tufayli Pekinga murojaat qildi. Shundan soʻng, Xitoy shaxsiy tartibda Erondan Yaman husiylarini «jilovlash»da yordam soʻradi. Bu haqda Reuters uch nafar eronlik manbaga tayanib xabar berdi.
Ularning maʼlumotlariga koʻra, Saudiya Arabistoni husiylarning Qizil dengiz boʻylab va Bob al-Mandib boʻgʻozi atrofida yurishidan soʻng Xitoydan yordam soʻragan, bu holat kema qatnovi va Saudiya nefti eksportiga xavf tugʻdirgan edi. Shundan soʻng Pekin Tehrondan oʻzining husiylarga boʻlgan taʼsiridan foydalanishni va mojaroning oʻzi qaram boʻlgan energiya yoʻnalishlariga tarqalishining oldini olishni soʻradi, deb aniqlik kiritdi Reuters suhbatdoshlari.
Manbalarning taʼkidlashicha, Xitoy vakillari hech qanday ochiq tahdidlarni bildirmagan va agar Tehron oʻz taʼsirini husiylarga oʻtkaza olmasa, unga iqtisodiy bosim oʻtkazishga urinishini aytmagan. Shu bilan birga, ular maktub qanday yetkazilgani va bu Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchining 16-sentabr kuni Xitoyga tashrifi chogʻida amalga oshirilganmi yoki yoʻqmi, aniqlashtirmadilar.
Iltimosga javoban Tehron mintaqadagi barqarorlik va tinchlik AQSH-Isroil va Eron oʻrtasidagi urushning toʻxtatilishiga bogʻliqligini aytdi, deb qoʻshimcha qildi agentlik suhbatdoshlari.
Xitoy mintaqaviy keskinlikning Yaman va Qizil dengizga yanada tarqalishini istamaydi, eskalatsiya tomonlarning manfaatlariga mos kelmaydi, dedi Reuters nashriga Xitoy Tashqi ishlar vazirligi ushbu voqeaga izoh berish soʻroviga javoban. Vazirlikning taʼkidlashicha, Pekin mojaroni diplomatik yoʻl bilan hal qilishga chaqirmoqda.
Reuters qayd etganidek, Xitoy oʻn yildan ortiq vaqt davomida Eronning eng yirik savdo sherigi va neftining asosiy xaridori boʻlib kelgan. Kpler tahliliy kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda Eron neftining dengiz eksporti 80 foizdan ortigʻini Xitoy xaridlari tashkil etgan.
«Pekin – hali ham husiylarni jilovlash uchun Eronga bosim oʻtkaza oladigan sanoqli poytaxtlardan biridir», deb taʼkidladi Gʻarbning yuqori martabali diplomati.
Reuters manbalariga koʻra, Tehron Pekin tomonidan bildirilgan xavotirlarga munosabat eʼlon qilishi noaniq. Ularning taʼkidlashicha, Xitoy bilan munosabatlar AQSH bilan urush fonida Eron uchun muhim iqtisodiy va strategik ahamiyatga ega, chunki bu Tehronni neft sanoatini qoʻllab-quvvatlash va iqtisodiyotga bosimni yumshatish uchun sarmoya bilan taʼminlay oladigan kam sonli davlatlardan biridir.
