Oson boylik illyuziyasi: nega özbekistonliklar firibgarlarga yana va yana aldanmoqda?
|07:08 / 08.10.202629 06420 min
Kun.uz moliyaviy piramidalarning işlaş sxemasi, ular qanday qilib odamlarni öziga jalb qilayotgani va bu tuzoqqa tuşmaslik uçun nimalarga eʼtibor beriş kerakligini «Seven Jade» misolida tahlil qildi.
Özbekiston kiberfiribgarlar uçun «qaynoq bozor»lardan biriga aylanib qoldi. Oxirgi paytlarda mömay daromad vaʼda qilib, ön minglab insonlarni milliardlarga çuv tuşirgan moliyaviy piramidalar haqida tez-tez eşitadigan bölib qoldik. Şunga qaramay, bunday körinişdagi firibgarlikning bozori kasod böliş örniga «gullab-yaşnayapti». Xöş, moliyaviy piramida nima, u qanday işlaydi? Nega özbekistonliklar firibgarlarning tuzoğiga osongina tuşyapti? Aldanib qolmaslik uçun nimalarga eʼtibor beriş kerak? Jinoyatçilar asosan qanday sxemalarni qöllayapti?
Moliyaviy piramida nima?
Moliyaviy piramidalarning işlaş mexanizmi tizimga muntazam ravişda yangi odamlarni va ularning sarmoyalarini jalb etişga asoslanadi. Bu jarayonda tarmoqqa avval qöşilganlarning foydasi faqatgina keyingi qöşilganlarning pullari hisobidan qoplab boriladi. Köpinça bunday loyihalar öz aʼzolaridan maʼlum bir miqdorda badal tölaşni hamda kamida ikki yoki undan köp odamni tarmoqqa olib kirişni talab qiladi. Uşbu şartlar bajarilgan taqdirda, kiritilgan mablağni juda katta uluş bilan qaytarib beriş kafolatlanadi.
Köp hollarda piramidalar qonuniy tijorat korxonasi niqobi ostida röyxatdan ötadi va qandaydir soxta loyihalarni amalga oşiriş maqsadida «investitsiya» yiğayotganini iddao qiladi. Ular mijozlarga uzoq muddatli va haddan taşqari yuqori daromadni vaʼda qilişadi, garçi bu iqtisodiy jihatdan mutlaqo imkonsiz bölsa ham. Aslini olganda, bunday tuzilmalar heç qanday real mahsulot yoki qiymat yaratmaydi, ularning faoliyati faqat yangi aʼzolarning tölovlariga boğliq. Aynan şu jihati bilan piramidalar haqiqiy biznesdan keskin ajralib turadi. Heç qanday işlab çiqarişning yöqligi va bajarib bölmas vaʼdalar sababli har qanday moliyaviy piramida oxir-oqibat qulaydi. Piramida asosçilari avvaliga odamlarning işonçiga kiriş maqsadida dastlabki aʼzolarga vaʼda qilingan foydani tölab berişadi. Tölovlar haqidagi xabarlar esa qarindoş-uruğ va taniş-bilişlar orasida tez tarqalib, taşkilotçilarning «biznesi» yanada gullaşiga xizmat qiladi.
Özbekiston tarixida kuzatilgan eng yirik va şov-şuvli moliyaviy firibgarlik tarmoği, şubhasiz, çinozlik Ahmadjon Tursunboyev hamda uning şeriklari tomonidan yaratilgan. Olib borilgan tergov harakatlari davomida «Ahmadboy işi» doirasida 11 ming 700 kişi jabr körgani va ularga yetkazilgan umumiy moddiy talafot 418 milliard 293 million sömni taşkil etgani maʼlum böladi. Bu öşa paytdagi rasmiy kurs böyiça 142 mln dollardan ortiqni, qorabozordagi kurs böyiça esa qariyb 70 mln dollarni taşkil etgan.
U odamlardan naqd pul, avtomobil va çorva mollarini yillik 100 foizlik, baʼzan undan ham yuqori kafolatlangan daromad vaʼdasi bilan yiğib oladi. «Ahmadboy» modelida şaffoflikdan asar ham bölmagan: odamlar oddiy tilxat yoki daftar yozuvi asosida butun boyliklarini topşirib ketavergan. Uşbu sxema jamiyatda işonç fenomenining qançalik kör-körona işlaşini amalda isbotlab ham berdi.
Mavzuga oid
Moliyaviy piramidalarning yangi tölqini
Sönggi paytlarda firibgarlar Özbekistonda şiddatli ravişda «palak yoyyapti». Buni statistik raqamlar ham isbotlaydi. Xususan, oxirgi olti yilda kiberjinoyatlar böyiça murojaatlar soni 48 baravarga
. Kun.uz bu borada bir qator suriştiruv va örganişlar ötkazdi. Masalan, odamlar köngliga «10 ta tuxum, 4 ta şaşlik va 3 ta banan» bilan kirib borgan
Pioneer Global Media
nomi ostidagi platforma minglab odamlarning millionlab pulini özlaştirib oldi. Piramida özini Londonda joylaşgan,
YouTube, TikTok va Facebook
kabi gigantlar bilan işlaydigan xalqaro reklama agentligi deb taniştiradi. Odamlarga ilovalarni yuklab oliş va topşiriqlarni bajariş evaziga «kunlik iş haqi» vaʼda qilingan, ammo bunga erişiş uçun avval «mehnat depoziti» sifatida pul tikiş talab etiladi. Işonçga kiriş uçun hududlarda bepul oziq-ovqat mahsulotlari, masalan, tuxum, banan, yoğ, makaron, tarqatilgan va dasturxon atrofida «çoyxonalar» taşkil qilingan. Mahsulot olgan kişilar PGM ilovasini uşlab rasmga tuşirib olinadi, buning ortidan boşqa minglab odamlar tuzoqqa ilintiriladi.
Pullar rasmiy kompaniya hisobiga emas, P2P orqali jismoniy şaxslarning bank kartalariga yiğilgan. Telegram-kanallar ham 2022-yildan beri mavjuddek körinişi uçun eski kanallar sotib olinib, nomi özgartiriladi.
Natijada PGM atigi 6 oy içida minglab odamlarni kredit va qarzlarga botirib, millionlab mablağlarini özlaştirib ketdi.
FastAI nomi bilan tarğibot olib borgan platforma esa «robot sotib ol va boyib ket» şiori ostida odamlarni öziga jalb qildi. Firibgarlar 1000 dollarga robot sotib olib, 60 kun davomida kunlik 37 dollardan daromad körişni taklif etadi.
Göyoki, robot unga investitsiya kiritgan inson uçun «işlaydi». Biroq na robotni, na u qilayotgan işni amalda köriş imkonsiz. Moliyaviy piramida klassik «pul tiking va foyda köring» formulasiga asoslangan.
FastAI’da ham köproq odamni jalb qilganlarga bonuslar taklif etiladi. Masalan, jamoasida 10 kişini töplaganga 20 dollar, 80 kişini töplaganga 100 dollar, 500 kişini töplaganga esa 1000 dollar maoş vaʼdasi. Faqat buning uçun şunça odam platformada öz akkauntini faollaştirişi zarur.
Munçoq ortiga yaşiringan tuzoq
Ayni paytda faol tarğibot kompaniyasini olib borayotgan va özbekistonliklarni çuv tuşirişga qaratilgan yana bitta moliyaviy tuzoq «Seven Jade». Kompaniya 2026-yil 20-yanvar kuni «Seven Jade Manufacturing» nomi ostida Özbekistonda röyxatdan ötkazilgan. Faoliyat turi - ixtisoslaşgan ulgurji savdo. Taşkilotning yagona taʼsisçisi çet ellik Lin Nanzhou. U «Happyads» MÇJda ham 100 foizlik uluşga egalik qiladi.
«Seven Jade»ga Soliq qömitasi tomonidan QQS tölovçisi sifatida röyxatdan ötgani töğrisida guvohnoma ham berilgan.
Aynan şu ikki hujjatdan moliyaviy piramida taşkilotçilari odamlarni göyoki faoliyatlari qonuniy ekaniga işontiriş uçun asos sifatida foydalanyapti.
«Boş qarargoh Hongkongda»
Firibgarlar köpinça odamlarni aldaş uçun ilgari mavjud bölgan, ammo hozirda yopilib ketgan yoki umuman boşqa faoliyat bilan şuğullangan kompaniyalarning nomlarini öğirlab, özlarini öşa «xalqaro brendning davomi» yoki «filiali» qilib körsatişadi. Xususan, Özbekiston uçun işlab çiqilgan «biznes reja»da «Seven Jade Manufacturing» boş qarorgohi Hongkongda joylaşgan qayta işlaş korxonasi sifatida taniştiriladi.
Hongkong kompaniyalarni röyxatga oliş departamentining onlayn tizimi bunday nomdagi taşkilot mavjud emasligini körsatyapti. Dunyodagi eng yirik oçiq kompaniya maʼlumotlari bazasi bölgan Opencorporates saytidagi qidiruv natijasi esa Hongkong hududida «Jade Seven Development Limited» nomli taşkilot bölganini aniqladi. Ammo bu kompaniya ham hozirda mavjud emas, uning faoliyati töxtatilgan.
Sxema qanday işlaydi?
«Seven Jade» özining asosiy faoliyatini Telegram’dagi turli xil kanal va guruhlar orqali olib boryapti. Masalan, 7-oktabr holatiga «SEVEN JADE Official» nomli kanalda 11 mingdan ortiq obunaçi töplangan.
Kun.uz muxbiri bilan gaplaşgan va özini Dildora deya taniştirgan tarğibotçilardan birining sözlariga köra, «Seven Jade» zargarlik va hunarmandçilik mahsulotlarini işlab çiqariş hamda sotiş bilan şuğullanuvçi xalqaro loyiha. Odamlar tomonidan kiritilayotgan pullar işlab çiqariş va biznes faoliyatini moliyalaştirişga sarflanadi. Kompaniyaning savdo tarmoği butun dunyoga yoyilgan, Özbekistonda ham yangi zavodlar qurib, buyurtmalarni tez va sifatli yetkazib berişni taʼminlayotgani aytildi.
Hamkor böliş uçun amalda yöq bölgan virtual mahsulotga pul kiritiş kerak. Buning uçun, sevenjade.vip nomli platforma taşkil etilgan. Unda uşbu moliyaviy piramidaning pul tikiş paketlari, hisobni töldiriş va kunlik daromadni yeçib oliş usullari haqida maʼlumotlar bor. Paketlar munçoqdan yasalgan taqinçoq mahsulotlari bilan niqoblangan. Bu yerda 8 ta braslet turi bor. Röyxatdan ötgan odamga 2 kunlik Gift paket beriladi. Bunda kuniga 10 ming sömdan umumiy 20 ming sömga ega böliş mumkin. Eng qiziği, bu platformaga kirgan odamni uşlab qolişga qaratilgan tuzoqning boşlanişi. Şaxsiy kabinetda 2 kun davomida 20 ming söm yiğiladi, ammo uni yeçib oliş imkonsiz. Buning uçun hisobda 30 ming sömdan ortiq mablağ bölişi kerak, yaʼni keyingi bosqiç ötib, xarid amalga oşirişga majbur qilinadi.
Masalan, Azure glow bracelet mahsuloti narxi 200 ming söm qilib belgilangan. Uşbu paket 30 kun davomida faol böladi. Uni sotib oliş orqali kuniga 10 ming sömdan bir oyda 300 ming söm daromad oliş vaʼda qilingan. Yaʼni bir oyda kiritilgan mablağni 150 foiz qilib köpaytirib oliş taklif etiladi.
Şuningdek, 600 ming sömga Vintage amethyst bracelet mahsulotini sotib olib, 30 kunda 900 ming söm, 2 mln sömga Lucky Tangerine Bracelet taqinçoği bilan esa 30 kunda 3,3 mln söm daromad oliş mumkinligi iddao qilinadi. Şu tariqa narxlar va undan keladigan daromad miqdori oşirib boriladi.
4,7 mln sömdan 40 mln sömgaça bölgan tariflar yopib qöyilgan. Bu ham qopqonga ilingan odamlarni qiziqtiriş va azartga berilişiga erişişga qaratilgan hiyla hisoblanadi. Kanal adminlari deyarli har kuni qiziqişni oşiriş va «yopiq klub» sindromini şakllantiriş uçun maʼlum vaqat oraliğida qimmat tariflar mavjud bölişi va çeklangan sondagi takliflar borligini aytib, tinimsiz ravişda eʼlonlar joylab borişyapti.
Pul qayerga yiğilyapti?
Paket sotib oliş uçun platformada röyxatdan ötib, şaxsiy kabinet oçiş kerak böladi. Söngra balans töldiriladi. Bu jarayonda pul ötkaziş P2P şaklida amalga oşiriladi. Platformada buning uçun Zarniso Navrözova nomiga oçilgan bank kartasi raqami kiritib qöyilgan.
Pullar rasmiy kompaniya hisobiga emas, P2P orqali jismoniy şaxslarning bank kartalariga yiğilişi ham tizimning şaffof emasligini körsatadi.
Nima uçun «Seven Jade» moliyaviy piramida?
Yuqoridagilardan kelib çiqadigan bölsak, bir qator jihatlar , «Seven Jade» faoliyati moliyaviy piramida ekaniga işora beradi.
Birinçidan, real iqtisodiy faoliyat mavjud emas. Odamlar zargarlik yoki hunarmandçilik mahsulotlarini sotib olayotgandek tuyulsa-da, aslida ular amalda mavjud bölmagan virtual tovarlarga pul tikişmoqda. Bu esa real tovar ayirboşlaş emas, balki pulni aylantirişdir. Şuningdek, firibgarlar odamlarni işontiriş uçun özlarini Hongkongdagi yirik qayta işlaş korxonasining filiali deb taniştiryapti. Biroq amalda bunday taşkilot mavjud emas.
Ikkinçidan, loyiha iştirokçilariga juda qisqa muddatda (30 kunda) kiritilgan mablağini 100 foiz yoki undan ham köproqqa köpaytirib beriş vaʼda qilinyapti. Masalan, 200 ming söm tikkan odamga bir oyda 300 ming söm (jami 500 ming söm), qimmatroq paketlarda esa bundan-da yuqori foyda körişi iddao qilingan. Real bozor şaroitida bunday qisqa fursatda kafolatlangan yuqori daromad keltiradigan qonuniy biznesning özi yöq.
Uçinçidan, tizimga «boğlab qöyiş» va «qopqon» mexanizmlari qöllanyapti va moliyaviy oqimlar şaffof emas. Röyxatdan ötganlarga dastlab 2 kunlik sovğa sifatida 20 ming söm beriladi, biroq uni yeçişning imkoni yöq. Pulni oliş uçun esa majburiy ravişda keyingi bosqiçga ötiş va kamida 200 ming söm pul kiritiş kerak. Adminlar odamlarda şoşqaloqlik va «azart» uyğotiş uçun çeklangan sondagi takliflar borligini aytib, doimiy ravişda psixologik bosim ötkazadi. Bundan taşqari, qonuniy va şaffof biznes heç qaçon öz daromadlari yoki investitsiyalarini P2P körinişida şaxsiy kartalarga yiğmaydi.
Törtinçidan, , «Seven Jade»da boşqalarni taklif qiliş orqali daromad oliş vaʼdasi ham bor. Bu moliyaviy piramidalarning asosiy tört ustunidan biri hisoblanadi. Taklif qilingan odam sotib oladigan paketdan ham bonus vaʼda qilingan. Bu moliyaviy piramidaning navbatdagi ustuni.
Kun.uz «Seven Jade Manufacturing» MÇJ faoliyatini örganiş va huquqiy baho beriş uçun Içki işlar vazirligi va Markaziy bankka sörov yubordi.
«Oilamizda halovat yöq»
Moliyaviy piramidalarning zarari faqatgina xorijga çiqib ketayotgan millionlab mablağlar bilan ölçanmaydi. Tarmoqli firibgarlik sxemalariga odatda eng yaqin qarindoşlar, döstlar va tanişlar jalb qilinişi ortidan jamiyatda özaro işonç yöqolib, oğir moliyaviy holatga tuşgan oilalar soni keskin ortyapti. Kun.uz bilan suhbatlaşgan Sardor Qahhorovning (suhbatdoş talabi bilan ism-familiya özgartirilgan) taʼkidlaşiça, moliyaviy piramida sabab oilasida halovat yöqolgan, onasi va yaqinlari örtasidagi munosabatlar keskinlaşib boryapti.
«Kun.uz saytida firibgarliklar va moliyaviy piramidalar haqida tez-tez maqolalar eʼlon qilinadi. Şu sabab bizning oilada kuzatilayotgan vaziyatni aytib berişga qaror qildim, zora kimgadir saboq bölar. Onam bitta kompaniyadan yaxşigina pulga har xil dori va kosmetika mahsulotlarini olib keldi. Bu narsa tarmoqli marketing ekanini bittada tuşundim, ammo xafa bölmasligi uçun indamadim. Ammo keyinçalik ham topgan pullarini öşalarga beravergan. Kamiga qarindoşlar va qöşnimizni ham olib borib qöşibdi. Ular bilan ham oramizga yaxşigina sovuqçilik tuşgan. Bir kuni işxonamga kelib, işçilardan pul olib ketibdi. Kuni keça yana mendan 2000 ming dollar söradi. Pul bermasang, bergan tarbiyamga rozi emasman, degan gaplarni gapiryapti. Ukam bilan ham xuddi şunday vaziyat. Oilamizda halovat yöq. Nima qilişni bilmayapmiz. Oldin nevaralari bilan birga köp vaqt ötkazardi. Hozir fikr-u xayoli öşa firibgarlarning tizimiga yangi odam qöşiş va pul kiritiş bölib qoldi», deydi murojaatçi.
Nega odamlar aldanişda davom etyapti?
Birinçi omil, moliyaviy piramidalarda odamlarni şunga işontiruvçi tarğibotçilar qatlami şakllangan. Ular tuşunib yoki tuşunmagan holda boşqalarni turli şubhali platformalarga jalb qilib, katta daromad vaʼda qilişadi. Hatto buni kasb qilib olganlar bor. Aynan mana şu «örta qatlam» piramidalarning tegirmoniga suv quyyapti. Yakunda ular suvdan quruq çiqib ketyapti. Öz yolğonlari bilan boşqalarning çuv tuşib qolişiga sababçi bölayotganlarga jazo çoralari körilmas ekan, bu yönalişda tarğibot davom etaveradi.
Ikkinçi omil, «boşqalar aldansa ham, men piramidaning yorilişidan oldin pulimni olib çiqib ketaman» degan illyuziyaga işonuvçilar bor. Insonlardagi ayni şu fikrlaş sababli ham moliyaviy piramidalar hamon yaşab kelyapti. Kiçik miqdor kiritib foyda olgaç, maşinasi yoki boşqa mulkini sotib tizimga kiritib yuboradiganlar ham bor.
Uçinçi omil, Özbekistonda moliyaviy savodxonligi past bölgan odamlarni ogohlantiradigan tizim şakllanmagan. Köplab davlatlarda şubhali biznes loyihalarni kuzatadigan, ularning faoliyati böyiça tezkor çoralar köradigan tuzilmalar bor. Masalan, Qozoğistonda alohida davlat taşkiloti – Moliyaviy monitoring agentligi mavjud va aynan ular tomonidan moliyaviy piramidalar röyxati yuritiladi. Bu orqali odamlarning soxta loyihalar, moliyaviy piramidalar böyiça xabardorligi oşirib boriladi. Rossiya Markaziy banki veb-saytida ham moliyaviy bozorda noqonuniy faoliyat belgilari aniqlangan kompaniyalar röyxati şakllantirilgan. Saytda deyarli har kuni soxta loyihalar va platformalar böyiça materiallar joylaştiriladi. Uşbu kompaniyalardan maʼlum muddat içida eʼtiroz kelib tuşmasa, ular faoliyati töğridan töğri huquqni muhofaza qiluvçi organlar tomonidan tekşiruvga olinadi.
Törtinçi omil, odamlarning hissiyotlari bilan öynaşiş. Masalan, «Credit House», «In Fin Stroy Invest» quriliş korxonalari kvartira olib beriş vaji bilan 2 ming nafar fuqaroni aldab, 490 mlrd söm pullarini özlaştirgan. «Umid Avtolizing», «Halol Avtolizing» kabi firmalar esa 1800 nafar fuqaroning 80 mlrd sömini qölga kiritgan. «Credit House» va «In Fin Stroy Invest» keysida Kun.uz muxbiri suhbatlaşgan jabrlanuvçilarning bir qismi halol nasiya savdoga uy olib beriş vaʼdasi tufayligina şu kompaniyalar bilan işlaşga rozi bölganini taʼkidlaşgan.
Qonunçilikda qanday jazo bor?
Jinoyat kodeksining 188-1 moddasida (pul mablağlarini va (yoki) boşqa mol-mulkni jalb etişga doir noqonuniy faoliyat) moliyaviy piramidalar taşkil qilganlik uçun oğirlik darajasiga qarab 10 yilgaça ozodlikdan mahrum qiliş jazosi nazarda tutilgan. Jinoyat protsessual kodeksining 325-moddasiga köra, bunday jinoyat işlarini qözğatiş uçun jabrlanuvçilarning şikoyati talab etilmaydi.
Kun.uz örgangan sud hujjatlariga köra, Z.Şaripova «Vadim Maşurov» ismli şaxs va boşqa şeriklari bilan til biriktirib, Buxoro şahrida «S-GROUP» nomi ostida moliyaviy piramida taşkil etadi. Fuqarolarga kompaniya faoliyati qonuniy ekanini tarğib qilib, sarmoya kiritiş orqali 1 yil davomida har oyda 10 foizgaça daromad oliş vaʼda qilingan. Jabrlanuvçilarning telefoniga «S-GROUP» dasturini örnatib, naqd pullarni göyoki platformaning «SWCT» va «SGCT» deb nomlangan içki valyutasiga aylantirib berganiga işontiradi. Tergov davomida aslida heç qanday loyihaga pul yönaltirilmagani, dastlabki investorlarning majburiyatlari yangi jalb qilingan odamlarning pullari hisobidan qoplab borilgani maʼlum böldi. Yiğilgan pullar şaxsiy ehtiyojlar uçun sarflangan va Binance birjasi orqali elektron hamyonlarga ötkazilib, noqonuniy kripto-savdolarda işlatilgan.
Sud hujjatida qayd etilişiça, önlab fuqarolardan jami 118 ming 800 dollar va 43 mln söm naqd pul firibgarlik yöli bilan yiğib olingan. Binance orqali esa 5 milliard 70 million 217 ming sömlik taqiqlangan kripto-aktivlar aylanmasi amalga oşirilgan. Jinoyat işlari böyiça Qorovulbozor tuman sudining hukmi va keyingi instansiyalar ajrimiga asosan, Z.Şaripovaga qator moddalar bilan jami 6 yil-u 2 oy muddatga ozodlikdan mahrum qiliş jazosi tayinlandi. Yana bir holat yuqorida nomi tilga olingan PGM platformasi bilan boğliq. Kun.uz suriştiruvida nomi tilga olingan I.Rajabovga nisbatan ham 7 yillik qamoq jazosi qöllandi. Sudlanuvçi «MIA» ismli şaxs bilan til biriktirib, PGM piramidasining ofisini Sirdaryo viloyatida oçgan va fuqarolarga uni qonuniy reklama kompaniyasi deb taniştiradi. Daromadni oşiriş uçun foydalanuvçilar F-1, F-2, F-3, F-4, F-5 va C-1 kabi pulli darajalarni (statuslarni) sotib olişlari kerak bölgan. 2026-yil yanvar oyida platforma pullarni muzlatib qöygan va mablağlarni yeçib oliş uçun foydalanuvçilardan kiritilgan summaning 20 foizi miqdorida qöşimça «soliq» tölaşni talab qilgan, keyin esa dastur butunlay işlamay qolgan. 2025-yil sentabr oyidan 2026-yil yanvar oyiga qadar jami 38 nafar fuqarodan aldov yöli bilan 614 mlndan köproq pul mablağlari yiğib olingan.
Raqamli texnologiyalar va anonim tölov tizimlariga moslaşgan zamonaviy moliyaviy piramidalar Özbekiston fuqarolarini ham qurbon, ham jinoyat quroliga aylantirmoqda. Asosiy muammo - kiberjinoyatlarning mahalliy «yuzlar» orqali amalga oşirilişi bölib, bunda xorijda yaşiringan haqiqiy taşkilotçilar fuqarolarning işonçi va tez daromad topiş istagidan ustalik bilan foydalanmoqda. Odamlarni işontiriş va piramidaga jalb qiliş yuki bilib-bilmay jinoyatga şerik bölayotgan özbekistonliklar zimmasiga tuşyapti va piramida qulaganida butun huquqiy javobgarlik ham aynan ularning çekida qolmoqda.
Xulosa örnida aytiş lozimki, tarmoqli marketing niqobiga öranib olib, fuqarolarning mablağlarini şilayotgan soxta işbilarmonlar va uzluksiz ravişda paydo bölayotgan şubhali tizimlarga qarşi keskin jazo çoralari qöllanib, qatʼiy kuraş olib borilmas ekan, buning oxiri juda oğir yöqotişlarga sabab bölişi muqarrar. Oson boylik orttiriş haqidagi qop-qop vaʼdalarga işonib, uy-joy va mol-mulkingizdan ayrilib qolmang. Tekin pişloq faqat qopqonda böladi.
