Misr Saudiyani himoya qilmoqchi, AQSH Ukrainaga razvedka yordamini qayta tikladi – kun dayjesti
|14:021 4738 min
Oʻtgan kun davomida jahonda roʻy bergan eng asosiy voqea va yangiliklar sharhi bilan kundalik xabarnomada tanishtiramiz.
Misr Saudiyani himoya qilmoqchi
Misr Saudiya Arabistoni xavfsizligi va barqarorligini himoya qilish uchun zarur yordamni koʻrsatishga tayyor. Bu haqda 18-oktabr kuni Misr prezidenti devoni maʼlum qildi. Reuters'ga koʻra, bayonot prezident Abdulfattoh as-Sisiy raisligida oʻtgan Milliy mudofaa kengashi yigʻilishidan soʻng eʼlon qilindi.
«Misr Saudiya Arabistoniga uning xavfsizligi va barqarorligini himoya qilish, resurslari, hududiy yaxlitligi va islomiy muqaddas joylarini muhofaza qilish uchun barcha zarur va mumkin boʻlgan yordam turlarini koʻrsatadi», deyiladi bayonotda.
Bundan avval Sisiy parlamentdan agar Ar-Riyod soʻrasa, armiyaga Saudiyani himoya qilishda ishtirok etishga ruxsat berishni soʻragandi. Misr parlamentida ovoz berish 20-oktabrgacha choʻzilishi mumkin. Konstitutsiyaga koʻra, qoʻshinlarni xorijdagi jangovar vazifaga yuborish uchun deputatlarning uchdan ikki qismi roziligi talab qilinadi.
Misrning bu qadami husiylarning Saudiya Arabistoniga hujumlari kuchaygan paytga toʻgʻri keldi. Husiylar soʻnggi kunlarda Riyod xalqaro aeroporti va Saudi Aramco kompaniyasiga hujum qilmoqda. 10-oktabr kuni Riyod aeroportiga uyushtirilgan hujumda 13 kishi, jumladan, Misr fuqarosi boʻlgan bort kuzatuvchisi ham oʻldirilgandi. Saudiya Arabistoni ham Yamanga zarbalar berib kelmoqda. 18-oktabr kuni bunday zarbalarda kamida toʻqqiz kishi oʻldirilgani xabar qilindi.
Husiylar esa Misrni urushga aralashmaslikka chaqirdi. Husiylar nazoratidagi parlament spikeri Misr parlamenti raisiga yoʻllagan maktubida bunday qadam Qohiraning milliy xavfsizligiga jiddiy xavf tugʻdirishi haqida ogohlantirgan.
Maʼlumot uchun, Yamandagi janglar AQSH va Isroil Eronga qarshi boshlangan urushning yana bir frontiga aylanib ketdi.
Fransiyadagi namoyishlar
Fransiyada narxlar oshishi va davlat xizmatlari sifati pasayishiga qarshi umummilliy namoyishlar tartibsizlikka aylandi. 17-oktabr kuni yarim milliondan ortiq kishi qatnashgan yurishlarning aksariyati tinch oʻtgan. Ammo zoʻravon guruhlar politsiya bilan toʻqnashdi, doʻkonlarni taladi va davlat binolariga hujum qildi.
Fransiya politsiyasi mamlakat boʻylab 2400 kishini hibsga oldi, 1000 ga yaqin politsiyachi jarohatlangan. Parijda bir namoyishchi yurak toʻxtab qolishi oqibatida vafot etgan. Limoj shahrida esa meriyaning qadimiy binosi yoqib yuborildi. Carrefour savdo tarmogʻining 50 ta doʻkoni zarar koʻrgan.
Mavzuga oid
Prezident Emmaunel Makron yakshanba kungi telemurojaatida voqealarni keskin qoraladi. «Qanday qilib fransuzlar Fransiyaga buni qila oladi? Buni hech narsa oqlamaydi, hech narsa izohlay olmaydi, hech narsa kechirmaydi. Bugun barchamiz gʻazab va uyatni his qilyapmiz», dedi u.
Prezident tinch namoyishchilarning eʼtirozlari asosli ekanini, ularni vayronagarchilik qilganlar bilan adashtirmaslik kerakligini taʼkidladi. Makron ayrim oʻng siyosatchilar talab qilgan favqulodda holatni eʼlon qilmadi. Biroq hukumat zarurat boʻlsa, prefektlarga davlat binolari va mahalliy bizneslarni himoya qilish uchun namoyishlarni taqiqlash imkonini bermoqchi. Makron politsiya harakatlari boʻyicha ham toʻliq shaffoflik vaʼda qildi.
Hukumat zoʻravonlikda oʻta soʻl guruhlarni, talonchilikda esa uni boshlab bergan jinoyatchilarni aybladi. 18-oktabr kuni Parij va Marselda yana toʻqnashuvlar boʻldi, politsiya Respublika maydonida koʻzdan yosh oqizuvchi gaz qoʻlladi.
Noroziliklar sentabr oxiridan oʻqituvchilar yetishmasligi va maktabdagi yomon sharoitlar ortidan boshlanib, hayot qimmatlashuvi bilan bogʻliq keng norozilikka aylanib ketgan.
Rossiya-Ukraina urushi
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy AQSH qisqa tanaffusdan soʻng Kiyevga razvedka maʼlumotlari berishni qayta tiklaganini maʼlum qildi.
Ukraina oʻz shaharlariga uchirilayotgan Rossiya ballistik raketalarini aniqlashda AQSH razvedkasiga tayanib keladi. Zelenskiy 18-oktabr kuni NBC telekanaliga bergan intervyusida maʼlumot almashinuvi toʻxtatilgani, keyinroq qayta tiklangani va buning uchun minnatdor ekanini aytdi.
Shu bilan birga, Zelenskiy AQShning boshqa qadamlari Ukrainaga zarar yetkazishini aytdi. Bular qatorida Rossiyadan dizel yoqilgʻisi import qilish boʻyicha kelishuv va Rossiyaga qarshi sanksiyalardan voz kechilgani bor. «Agar AQSH rasman Rossiya tomonini olsa, bu ikki davlat birga boʻlsa, albatta, biz gʻalaba qozona olmaymiz va bardosh bera olmaymiz», dedi u.
Prezident Tramp bu qarorlari – Rossiyani «ahmoqona tarzda muzokara stolidan uzoqlashtirish»ning oldini olishga qaratilganini yozdi. AQSH moliya vaziri Skott Bessent esa Ukraina Rossiya olmaydigan yordamni olayotganini aytdi.
Shuningdek, yakshanba kuni Ukraina dronlari Sankt-Peterburg va Leningrad viloyatidagi neft va infratuzilma obyektlariga yirik hujum uyushtirdi. Dron hujumi oqibatida bir kishi oʻldirilgan, 15 kishi yaralangan.
Shahar gubernatori maʼlumotiga koʻra, neft terminali va bazasida, sanoat omborlarida yongʻin chiqqan. Ozon kompaniyasi ham logistika markazi yonayotganini maʼlum qildi. VKontakte esa Leningrad viloyatidagi maʼlumotlar markaziga hujum qilinganini, ammo xizmatlar odatdagidek ishlayotganini bildirdi.
Rossiya Mudofaa vazirligi bir kechada mamlakat boʻylab 1015 ta dron urib tushirilganini bildirdi. Kreml soʻzchisi Dmitriy Peskov Rossiya Ukraina hujumlariga muntazam va keng koʻlamli zarbalar bilan javob berayotganini aytdi.
Oʻz navbatida, dam olish kunlari Rossiya Ukrainaning toʻrt viloyatidagi energetika obyektlariga zarba bergan.
Gʻarbiy sohildagi zoʻravonlik
Bosib olingan Gʻarbiy sohildagi Abu-Falah qishlogʻida zaytun terimi vaqtida niqoblangan yahudiy koʻchmanchilar “Washington post” nashrining fotomuxbiri Xeydi Levinga shafqatsizlarcha hujum qildi. 16-oktabr kungi hujumda jurnalist kamida 10 daqiqa davomida kaltaklangan: uning bir nechta umurtqa suyagi singan hamda tanasiga tigʻ izlariga oʻxshash jarohatlar yetkazildi. Bosqinchilar uning kamerasi, telefoni va pasportini ham tortib olishgan. Faqatgina “Press” belgili zirhli nimcha va dubulgʻa uning hayotini saqlab qoldi.
AP'ning yozishicha, dastlab Ramallohda tibbiy yordam olgan Levin, keyinchalik Isroildagi shifoxonada jarrohlik amaliyotini oʻtkazdi.
Jurnalistning soʻzlariga koʻra, isroillik harbiylar voqeaga guvoh boʻlsa-da, falastinliklardan koʻra koʻchmanchilarni himoya qilib, hujumni toʻxtatmagan. Ertasi kuni nasroniylar qishlogʻida yevropalik diplomatlarga ham hujum uyushtirildi. Bu zoʻravonliklar koʻlami qanchalik oshib borayotganini koʻrsatmoqda.
Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu mazkur voqeani «gumon qilinayotgan holat» deb atagani jabrlanuvchilarning keskin gʻazabiga sabab boʻldi. Isroil prezidenti Isxak Gersog Levinga shaxsan qoʻngʻiroq qilib, hujumchilarni “Isroil jamiyatidagi dogʻ” deb atadi. AQSH elchisi Mayk Xakabi ham voqeani “niqobli qoʻrqoqlar tomonidan sodir etilgan jirkanch terrorchilik harakati” deya qoraladi.
Sentabr oxirida zaytun terimi boshlanganidan beri koʻchmanchilar tomonidan 170 dan ortiq hujum uyushtirilib, kamida toʻrt nafar falastinlik oʻldirildi va yuzlab insonlar yaralandi.
Kanadadagi harbiy bazada yongʻin
Shanba kuni Kanadaning Alberta provinsiyasida joylashgan “Ueynrayt” harbiy bazasida yuz bergan kuchli yongʻin oqibatida toʻrt nafar harbiy xizmatchi halok boʻldi va 39 kishi jarohatlandi. Ulardan 19 nafari ogʻir kuyish jarohatlari bilan oʻta ogʻir ahvolda qolmoqda. Bosh vazir Mark Karni ushbu hodisani tinchlik davrida Kanada hududida roʻy bergan eng ogʻir harbiy fojia deb atadi. Mamlakat boʻylab barcha federal binolarda bayroqlar yarim tushirildi.
Harbiy rasmiylarga koʻra, yongʻin oʻquv poligonidagi quruq oʻtdan boshlangan. Favqulodda kuchli shamol olovning tez tarqalishiga va yoʻnalishini oʻzgartirib, mashgʻulot oʻtayotgan askarlar hamda maʼmuriy hududni qamrab olishiga sabab boʻlgan. Mudofaa vazirligi terakt ehtimolini hamda gaz quvuri portlagani haqidagi dastlabki taxminlarni rad etdi. Hozirda harbiy tergovchilar yongʻin sabablarini oʻrganmoqda.
Qutqaruv operatsiyasi 10 soat davom etib, unga 22 ta tez yordam mashinasi, sakkizta havo kemasi va harbiy tibbiy desantchilar jalb qilindi. Hozirda yongʻin nazoratga olingan, shifokorlar esa yaradorlarning hayoti uchun kurashmoqda.
