Butunjahon iqtisodiy forumi (WEF) yaqin yillardagi mehnat bozori kelajagi to‘g‘risidagi ma'ruzani chiqardi. Sun'iy idrokning (SI) rivojlanishi sabab 2022 yilga kelib dunyo 75 million ish o‘rnini yo‘qotadi. Biroq 133 millionta yangi ish o‘rniga ega bo‘ladi. Xursand bo‘lishga shoshilmang, bari oson emas.
Ushbu ma'ruzaga ko‘ra:
- SI yaqin bir necha yillarda ish o‘rinlariga ta'sir ko‘rsatadi: agar hozir kompyuterlar ish operatsiyalarining 29 foizini bajarayotgan bo‘lsa, 2025 yilga kelib, bu ko‘rsatkich 52 foizga yetadi.
- Gap shundaki, robotlar bizlarni ish joylaridan siqib chiqarishmaydi, o‘yin shartlari biroz o‘zgarishi ehtimoli katta: bir xil ishni bajarish uchun turli ko‘nikmalar talab etiladi.
WEF mutaxassislari biror yangi narsa aytishgani yo‘q. Yaqin yillarda sun'iy idrokning barcha ish joylariga ega chiqishi to‘g‘risidagi ma'lumotlar internetda talaygina. Ularga ishonish-ishonmaslik har kimning shaxsiy ishi. Biroq oldindan tayyorgarlik ko‘rgan ma'qul. 10 yil avval hech qanday SI bo‘lmagan, hozir esa u bilan har kuni yuzma-yuz kelyapmiz. 10 yildan keyin dunyoga robotlarning ta'siri odamga qaraganda ko‘proq bo‘ladi. Nimaga bo‘lmasligi kerak?
Ma'ruzaning ikki qiziq jihati bor:
Birinchidan, 4 yil. Ilgari 10-50 yillar haqida gapirilar edi. Endi esa bor-yo‘g‘i 4 yil. 2022 yilga kelib, dunyoda global o‘zgarishlar kuzatiladi. Ma'ruzadagi xulosalarga ishonmaslikka asos ham yo‘q.
Ikkinchidan, o‘yinning yangi qoidalari. Kelajakdagi odamdan nima talab etiladi? Mualliflar bu savolga juda qiziq javob berishgan. Eng muhimi – tezkor va uzluksiz malaka oshirish.
Ma'ruza mualliflari 4 yildan keyin qaysi ko‘nikmalar asosiy bo‘lishi haqida aytishgan (ahamiyatining kamayib borishi ketma-ketligida).
- Nostandart vazifalarni mustaqil yechish ko‘nikmasi.
- Tanqidiy fikrlash.
- Ijodkorlik.
- Odamlarni boshqarish ko‘nikmasi.
- Guruhda harakatlarni muvofiqlashtirish.
- Empatiya.
- Qarorlarni mustaqil qabul qilish.
- Mijozga yo‘nalganlik.
