Xitoy Covid-19’ning alomatsiz tashuvchilariga doir kuzatuv xulosalarini ochiqladi. Natijalar o‘ta noxush

Islandiyadagi yana bir tadqiqotga ko‘ra, virus tasdiqlangan patsiyentlarning 50 foizi o‘zlari kasal ekanini sezmagan.

AQShning bosh epidemiologi Entoni Fauchi bu raqamni 25–50 foiz o‘rtasida baholagan.

Biroq, avvalroq tadqiqotchilar alomatlarsiz virus yuqtirganlarning aksariyatida kasallik belgilari u yoki bu ko‘rinishda bo‘y ko‘rsatadi, deb hisoblashgan bo‘lsa, xitoyliklarning yangi ma'lumotlari olimlar va tibbiyotchilar adashishganini anglatmoqda. Kasallanganlarning katta qismida alomatlar rivojlanmagan. Bir qaraganda, ularga omad kulib boqqandek ko‘rinadi, lekin koronavirusning «makkorligidan» darak beruvchi bu vaziyat pandemiyaga qarshi kurashishni murakkablashtiradi, xolos.

Tadqiqotchilar hamon COVID-19’ning alomatlarsiz holatlarini o‘rganishga harakat qilishmoqda. Nazariyalardan biriga ko‘ra, kasallarda alomat baribir yuzaga chiqadi, lekin u hozir vrachlarga bilinmayapti. Chunki avval boshdan kasallik belgilari aniqlab, mustahkamlanib qo‘yildi: tana haroratining oshishi, holsizlik, quruq yo‘tal (JSST), lekin juda kamyob va yaqinda aniqlangan anosmiya va agevziya (hid va ta'm bilish qobiliyatining yo‘qolishi) ham bor. Shunisi muhimki, Xitoy vrachlar va olimlar aynan qaysi alomatlarga e'tibor qaratayotganini ochiqlamagan.

Eslatib o‘tamiz, Xitoyda koronavirus avj olishi boshlanganidan buyon ro‘yxatga olingan bemorlar soni 82 mingdan oshgan (3342 kishi vafot etgan). Mart oyida Xitoyda COVID-19ning yangi hollari ilk bor qayd etilmaganiga qaramasdan, olimlar kasallikning alomatlarsiz o‘tish holatlarini aniqlashda davom etishmoqda.

Xitoyning Uhan bilan birga yana 10ta provinsiya va shaharlarida koronavirus infeksiyasining alomatlarsiz tashuvchilari va ularning organizmida antitanachalar ishlab chiqilishiga doir ma'lumotlar to‘plash maqsadida aholi o‘rtasida so‘rovlar o‘tkazishmoqda. Uhandagi skriningda tasodifan tanlangan 11 ming kishi ishtirok etadi.

Lekin bu holda bu antitanachalar barchada birdek ishlab chiqarilishi fakt emas. Ayrim dastlabki tadqiqotlarga ko‘ra, sog‘aygan patsiyentlarning barchasi ham bir xil darajada koronavirusni neytrallashtiruvchi antitanachalarni ishlab chiqarolmaydi. Xitoy olimlarining izlanishlariga ko‘ra, tadqiqotda 175 kishidan qariyb uchdan birida bu oqsillar yetarli darajada ishlab chiqilmagan (ayrimlarda hatto u umuman bo‘lmagan). Bu hol shu insonlarning koronavirusni qayta yuqtirib olish ehtimoli katta ekanidan darak beradi.

Kasallanishning alomatlarsiz o‘tishini bildiruvchi raqamlar rasman e'lon qilingani (6764)dan kattaroq bo‘lish ehtimoli ham bor, deya taxmin qiladi Bloomberg. Bu odamlar tasdiqlangan bemorlarning aloqalari tekshirilganidan so‘ng aniqlangan. Aks holda, ularni aslo topa olishmas edi: toki inson o‘zida COVID-19 alomatlarini ko‘rmasa, u o‘zini testdan o‘tishi kerak, deb hisoblamaydi. Ular aniqlangach, har biri kuzatuv maqsadida izolyatsiya qilingan. Virus yuqtirganlar faqat ularning testi manfiy natija ko‘rsata boshlagach, uylariga qo‘yib yuborilgan. Ikki haftalik karantin chog‘ida alomatlar bo‘y ko‘rsatganlar esa hozir kasalxonada davolanishmoqda.

Bu orada, aftidan, Xitoy kuz fasliga kelib koronavirusning ikkinchi to‘lqiniga duchor bo‘lishining ehtimoli katta. Mamlakatning pandemiyaga qarshi kurashdagi yetakchi ekspertlaridan biri Chjang Venhongning ta'kidlashicha, noyabr oyidan boshlab, so‘ngra to‘liq qish faslida butun dunyo pandemiyaning davomi bilan kurashadi. Albatta, bu vaqtga kelib arzon va samarali vaksina o‘ylab topishmasa. Oksforddagi olimlar shunaqasini sentabr oyigacha yarata olishlariga ishonmoqda.