Namangan özi «bedarvoza»mi yoki şunçaki qonun-qoidalar qudrat oldida ojiz?
|02:40 / 18.09.202265 7658 min
Namangan şahridagi Jaloliddin Manguberdi köçasida aholi xonadonlariga taqab, «metan-zapravka» qurilyapti. Qonunga zid bu quriliş tepasida Namangandagi köplab AGTKSlarning egasi, viloyat hokimining qudasi turgan bölişi mumkin. Odamlar hayoti oçiqçasiga xavf ostiga qöyilayotganiga rasmiylar şuning uçun ham jim qarab turibdimi?
Kun.uz muxbirining suriştiruvlariga köra, fuqarolarning prokuratura, şahar hokimligi va ekologiya idoralariga qilgan murojaatlari heç qanday samara bermagan.
«Metan-zapravka» egalari «şahar bedarvoza» ekanini körsatib qöymoqçidek, quriliş obekti oldidagi köp yillik manzarali daraxtlarni heç bir ruxsatsiz kesib taşlaşgan.
Sanitariya qoidalari va me’yorlariga zid ravişda, aholi yaşaş uyidan bor-yöği 5 metr masofada AGTKSni kim qurayotganini biliş uçun ham ança vaqtimiz ketdi.
Aholi xavfli “qöşni” paydo bölayotganidan xavotirda
Dastlab şu köçada yaşovçi fuqarolarning bu boradagi fikrlari bilan qiziqdik. «Xavfli qöşni»li bölayotgan 20-uyda yaşovçi Muxtorjon Möminov şunday deydi:
«25 yildan beri mana şu manzilda yaşaymiz. Xonadonimizda ikki oila bor. Yaqinda kiçik öğlimni uylantiriş taraddudidaman. Şuning uçun hovlimning etagiga uy soldik. Bundan uç yil oldin qöşni yerning egasi Olimjon degan yigit kelib: «Aka, metan-zapravka qurmoqçiman. Hujjatga siz imzo çekib bermasangiz, “pojar” ruxsat bermas ekan», deganida: «Men bu yerda bola-çaqam bilan yaşayman. Xavf ostida istiqomat qiliş mumkin emas», deb rozi bölmagan edim.
Keyin yerning yangi egalari kelib birovdan ruxsat söramay, aholi ruxsatisiz qurilişni boşlaşdi. Hayronman, qonun yöq. Nahotki har kim xohlaganini qilib ketaversa. Men şaxsan xonadonimning biqinida «metan-zapravka» qurilişiga qarşiman! »
Qöşnilardan Habibullo Yusupov va Mirzohid Hoşimjonov noqonuniy quriliş hamda köp yillik manzarali daraxtlarning kesib taşlanişi böyiça tegişli idoralarga yozgan murojaatlari besamar ketganini aytişdi.
Mavzuga oid
Şikoyat tuşgan hududga borganimizda «metan-zapravka» qurilişi avjida ekaniga guvoh böldik. Quruvçi va iş yurituvçilar bu obekt kim tomonidan qurilayotganiga doir savollarimizga javob bermay, mikrofondan qoçişdi. Özini Husanboy deya taniştirgan iş yurituvçi hujjatlar ofisda ekanini aytib, heç qanday hujjat taqdim qilmadi.
Oradan biroz vaqt ötib, özini «metan-zapravka» matbuot xizmatidan deya taniştirgan Ibrohimjon Mamatqulov kelib bizga quriliş va ekologiyadan barça me’yoriy hujjatlar mavjudligini va ikki kun içida taqdim etişini bildirdi.
Mamatqulov şoxobça «Mustahkam Oil Metan» MÇJ tomonidan qurilayotganini aytdi (keyinçalik bu ma’lumot notöğri ekani aniq böldi). U «zapravka»ga qöşni xonadonlar bilan muammo yöqligini da’vo qilib, hatto ularning uylari fasadi ta’mirlab berilganini ta’kidladi.
Qöşni xonadonlardan birining sohibi Mirzohid Hoşimjonov esa ulardan devorini şuvoq qilib berişlarini söramaganini, buni özlarining “zapravka”si çiroyli körinişi uçun qilganliklarini aytmoqda.
Viloyatdagilar hayron... Va şu bilan birga jim
Biz holatga oydinlik kiritiş maqsadida Namangan viloyat hokimligida böldik. Viloyat hokimligi navbatçilari viloyat ekologiya boşqarmasi va quriliş mutasaddilari bilan uçraştirişdi.
Viloyat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qiliş boşqarmasi boşliği örinbosari Qobiljon Mirahmedov «metan-zapravka» qurilayotgan hududdagi manzarali daraxtlarning kesilişiga boşqarma tomonidan ruxsat berilmagani, bu böyiça tekşiruv ötkazilib, natijalarini ikki kun davomida taqdim etişga va’da berdi. Lekin oradan qariyb bir oy vaqt ötsa-da, heç qanday ma’lumot taqdim qilingani yöq.
Viloyat quriliş boş boşqarmasi boşliği örinbosari Akromjon Oxunov Jaloliddin Manguberdi köçasidagi «metan-zapravka» qurilişidan bexabarligini bildirdi.
Quriliş mutasaddisining Ibrohimjon Mamatqulov tilga olgan nom – «Mustahkam Oil Metan» MÇJ bilan boğliq obektlarni qidirişga urinişlari natija bermadi. Akromjon Oxunov ham barça ma’lumotlarni ikki kuni içida taqdim qilişini ma’lum qildi.
Oradan ikki kun ötib, mutasaddi hujjatlar töplamini yubordi. Qarangki, qurilişni boşlaşiga ruxsat beruvçi 2022 yil 23 iyul kungi 49844-sonli şaharsozlik kengaşi xulosasida «bu qurilişdan xabarim yöq», degan mansabdorning imzosi turardi.
Hujjatlarda quriliş «SD SERVIS CENTER» MÇJ tomonidan olib borilayotgani aks etgan. Töplamda talab qilinadigan me’yoriy hujjatlarning yiğindisi töla emas va e’tirozli detallar köp.
Quriliş boşqarmasi örinbosarining özi taqdim etgan hujjatlar içida Quriliş vazirligiga qaraşli «Şaharsozlik hujjatlari ekspertizasi»ning 2022 yil 20 iyuldagi 51193-yiğma xulosasi bölib, unda ekologik ekspertiza xulosasi yöqligi va boşqa bir neçta hujjatlar taqdim qilinmagani sabab qurilişga tavsiya etilmagani keltirilgan.
Biroq ayni paytda şaharsozlik kengaşi va Davlat arxitektura-quriliş nazorati (GASN) inspeksiyasi tomonidan berilgan hujjatga binoan, quriliş işlari davom etmoqda.
Mahalla raisi ham «şerik»
Jaloliddin Manguberdi köçasida joylaşgan «Gözal» mahalla fuqarolar yiğini raisi Muhiddinov quriliş obekti atrofida aholi turar joyi yöqligi haqida ma’lumot bergan. Aholi vakillari bizga mahalla raisi bilan suhbatda Muhiddinov xatosini tan olgan videolavhani taqdim etdi.
Qurilayotgan «zapravka» kimga tegişli?
Mahalliy aholi bu «metan-zapravka» Namangan viloyatidagi köplab AGTKSlarga egalik qiluvçi, viloyat hokimi Şavkat Abdurazzoqovning qudasi ekani aytilayotgan Qudratboy ismli şaxsga tegişliligini ta’kidlamoqda.
Jaloliddin Manguberdi köçasidagi quriliş böyiça özini «matbuot xizmati rahbari» sifatida taniştirib, izoh bergan Ibrohimjon Mamatqulovning bu işga aralaşgani ham mahalla ahlining fikrlarini tasdiqlayotgandek göyo. Boisi Kun.uz'ning avvalroq Namangandagi metan gazi narxlariga oid suriştiruvlarida aynan şu şaxs – Ibrohim Mamatqulov tahririyat bilan boğlangan, namanganlik Qudratbek Abdullayevning yordamçisi ekanini aytib, viloyatda uning egaligidagi 20 dan ortiq AGTKSlar borligini tasdiqlagandi.
Qudrat Abdullayev, Özbekiston 24 telekanalidan
Namangan viloyat hokimligi axborot xizmati rahbari Farhod Mamadaliyev Kun.uz söroviga javoban viloyat hokimi Şavkat Abdurazzoqov va Qudrat Abdullayevlarning özaro quda ekanini tasdiqladi. Mamadaliyevning aytişiça, qudaçilik riştalari örnatilganiga endi 1 yil bölgan, Qudrat Abdullayev esa azaldan tadbirkorlik bilan şuğullanib kelgan, uning işbilarmonlik faoliyatida viloyat hokimining örni mavjud emas.
Darhaqiqat, taqdim etilgan hujjatlarda nomi keltirilgan MÇJda Qudrat Abdullayev şaxsi haqida ma’lumot uçramaydi. Ammo manbalarning tasdiqlaşiça, bu şaxs özi boşqaradigan (aksariyat) kompaniyalarga rasman egalik qilmaydi, hujjatlarda nomi körinmaydi.
Ma’lumot örnida aytiş joizki, Farhod Mamadaliyev ham Jaloliddin Manguberdi köçasidagi bu quriliş böyiça izoh berişni lozim topmadi.
Taxmin
Guvohi bölganingizdek, portlaş sodir bölişi ehtimoli katta bölgan, alohida ahamiyatga ega xavfli obekt aholi ziç yaşaydigan köçaning qoq örtasiga, kamiga xonadonlarga taqab qurilmoqda.
Normativ hujjatga köra, siqilgan gaz töldiriş kompressor stansiyasi bilan turar joy majmualari örtasidagi himoya zonasi 50 metrdan kam bölmasligi şart.
Ammo mas’ul idoralar barçasiga köz yumib, qonunsizliklarga jim qarab turibdi. Bunga sabab esa taxminan ma’lum – viloyatdagi qudratli şaxslar.
Qonunlar ustuvor ekani aytiladigan mamlakatda inson qadri yuqori turarmikin yoki nepotizm, quda-andaçilik va uning ortidan kuç oladigan qudratmi?
