Америка президенти Трамп ўтган ҳафта Конгрессга ёзган хатида Эрондаги уруш тугагани ҳақида айтганди. Чиндан Вашингтон ва Теҳрон Покистонда ўтказган музокаралардан кейин икки томон ҳам ўт очишни тўхтатди. Трамп Эронга шунақа таҳдидлар қилдики, бунақа гаплардан кейин эронликлар қаергадир ракета отишини тасаввур қилиш қийин бўлиб қолди.1
Америка ҳам, Исроил ҳам «Эроннинг ҳарбий қудрати йўқ қилингани, улар ортиқ ракета ишлаб чиқара олмаслигини» айтишганди. Буни қарангки, форсларнинг «уруғликка асраб қўйган» ракеталари бор экан, улар билан БААдаги нефт объектларини нишонга олишди. Шунингдек, Трамп Ҳўрмуз бўғозида «кемаларни қутқариш операцияси» эълон қилганидан бир кун ўтиб бу сувликдаги тижорат кемалари ҳужумга учради. Бу воқеалар фонида уруш қайталаниши хавфи ортди.
Нима бўлди ўзи?
Демак, душанба куни Эрон БААдаги нефт объектларига зарба берди, катта ёнғин чиқди. Араблар «Эронга жавоб берилишини» айтишди, лекин табиийки, ҳеч қандай жавоб бера олишмади. Ўзи арабларнинг Эронга жавоб берамиз деганини «АҚШга айтамиз, улар биз учун жавоб беради» деб тушуниш керак, улар тўғридан тўғри Эронга зарба бериши ҳозирги реалликка тўғри келмайди.
БААга ҳужумдан кейин Америка Эроннинг олтита ҳарбий катери йўқ қилингани, савдо кемалари ракета ташувчи эсминецлар ҳамроҳлигида бўғоздан олиб чиқиб кетилгани ҳақида хабар берди. Бир сўз билан айтганда, Америка ва Эрон яна урушиб кетди. Бу тўқнашувлар яна катта уруш қайталанишига сабаб бўладими? Мана шу ҳозир асосий савол.
28 феврал куни Америка ва Исроил Эронга қарши кенг кўламли уруш бошлаганди. Март ойида Эрон араб давлатларига ракета отиши, Америка Эронни бомбалаши, форсларнинг ҳарбий кемаларини йўқ қилиши янгилик эмасди. Ўша вақтлар катта уруш кетаётганди ва кечаги воқеалар жуда оддий қабул қилинарди. Лекин ҳозир амалда сулҳ давом этмоқда, томонлар гўёки музокара столида. Трамп Эрон «тавбасига таянгани», энди ракета ишлаб чиқара олмаслигини айтди. Америка президентининг гапларидан энди Эронда икки қўлини кўтариб таслим бўлишдан бошқа йўл қолмагандек эди. Ва мана шундай ҳаммаси тинчигандек кўринаётган бир вақтда Эрон мана сенга деб араб давлатидаги нефт объектини нишонга олди.
Бу нимадан далолат?
Эрон ва Америка яна отишни бошлагани аввало музокаралар ҳеч қандай самара бермаганини кўрсатади. Эрон билан музокараларда ҳам Амрика томонидан Россия ва Украинадаги урушни тугатиш бўйича музокаралардан ўта муваффақиятсиз иштирок этган кучсиз таркиб иштирок этди: президентнинг куёви Жаред Кушнер, президентнинг миллиардер дўсти қурувчи Стив Уиткофф. Уларга вице-президент Вэнсни бошлиқ қилиб қўйишди холос. Бир урушни тугатиш бўйича музокарада қатнашиб ҳеч нима қила олмаган одамлардан бошқа урушни тугатиш бўйича дипломатик мўъжиза кутиб бўлмаслиги аниқ эди.
