Ўзбекистон президентининг Озарбойжонга давлат ташрифи Боку–Москва муносабатлари анча таранглашган кунларга тўғри келиб қолгани, гарчи тасодиф бўлса-да, туркий бирликни урғуловчи яхши сигнал бўлди, дейди сиёсатшунос Камолиддин Раббимов. Иқтисодчи Шуҳрат Расул икки давлат ўртасида иқтисодий ҳамкорлик учун жуда катта потенциал ва халқаро платформалар борлигини қайд этди.
Kun.uz'нинг жонли эфирдаги “Геосиёсат” дастури 3 июл кунги сонида, глобал майдондаги сўнгги воқеликлар таҳлил қилинди. Аввалига экспертлар президент Шавкат Мирзиёевнинг Озарбойжонга давлат ташрифи асносида Тошкент–Боку иттифоқчилиги ҳақида сўз юритди.
Камолиддин Раббимов: Аввало, расмий Тошкентнинг ташқи сиёсий ва геосиёсий муносабатларида Ўзбекистон-Озарбойжон алоқаларининг ўрнини аниқлашимиз керак. Ўзбекистон мустақил бўлгандан сўнг, яъни ўтган 34 йил мобайнида бор-йўғи тўртта давлат билан иттифоқчилик муносабатларини шакллантирди.
Биринчи маъмурият даврида фақат битта давлат – Россия билан, 2006 йилда иттифоқчилик муносабатлари ўрнатилди. Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келгач эса, биз билан минтақавий ёки ўзлик жиҳатдан тарихан боғлиқ бўлган учта давлат билан қисқа муддатда иттифоқчилик муносабатларини ўрнатди.
2022 йилнинг февралида Россия Украинага бостириб кирди, шу йилнинг декабрига бориб Ўзбекистон ва Қозоғистон иттифоқчи давлатлар бўлди. 2023 йилда биз иккита давлат билан иттифоқчилик муносабатларини ўрнатдик: булар Тожикистон ва Озарбойжон. Яъни Озарбойжон – Ўзбекистоннинг тўртта иттифоқчисидан бири ҳисобланади.
Ўзбекистоннинг биринчи иттифоқчиси бўлган Россия билан имзоланган шартнома – мураккаб, зиддиятли сиёсий ва геосиёсий контекстда, мажбуран тузилган эди. Лекин қолган учта давлат Ўзбекистоннинг табиий иттифоқчилари: ўзлик нуқтайи назаридан, тарихий бирлик нуқтайи назаридан, тил бирлиги нуқтайи назаридан. Уларнинг учаласи ҳам – мусулмон давлатлари, бевосита ёки билвосита қўшни давлатлар.
Озарбойжон билан ўзаро чегарамиз йўқ, лекин тарихий боғлиқлигимиз жудаям кучли. Алишер Навоийнинг “Фарҳод ва Ширин” достонида, ҳозирги замонда талқин қилиб содда шаклда айтадиган бўлсак, ўзбекистонлик йигит Фарҳод озарбойжонлик қиз Ширинни ёқтириб қолади. Шундан ҳам иккита катта миллатнинг тарихий боғлиқлигини кўриш мумкин.
