Бекободлик фермернинг умри ҳокимликда ўтмоқда. У нимадан норози?

Бугунги кунда республикада балиқчилик тармоғини жадал ривожлантириш, балиқ маҳсулотлари ишлаб чиқаришнинг замонавий ва инновацион услубларини жорий этган ҳолда ҳажмларини ошириш, соҳани тартибга солиш бўйича бир қатор қонун ҳужжатлари қабул қилиниб, уларнинг ижросини сифатли ва пухта таъминлаш чоралари кўрилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 6 ноябрдаги “Балиқчилик соҳасини янада ривожлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори бунинг ёрқин ифодасидир.

Аммо, жойлардаги мавжуд вазият ва соҳа тадбиркорларига нисбатан муносабат давлат сиёсатига ҳар доим ҳам мувофиқ келавермаслигини кўрсатмоқда.

Таҳририятга йўлланган навбатдаги мурожаат бўйича Тошкент вилояти, Бекобод туманида айнан балиқчилик билан шуғулланадиган тадбиркор (фермер)нинг муаммолари ўрганилди.

Видео: Mover (tas-ix)

Видео: Youtube

Фермернинг дард-у ҳасрати

«Мустақилликдан кейин бу ерлар бизга кўптармоқли сифатида пахтачилик, ғаллачилик, ёнғоқзор ва балиқчилик мақсадларида берилган эди. Маълум вақт, бу ерлардан фойдаланиб келдик. 2005 ёки 2006 йили Zeromax компаниясидан келишганди. Бу ерлар компанияга ўтиб кетди, энди жавобгарлик бизнинг зиммамизда дейишди. Ҳеч қандай ҳужжат кўрсатишмади. 2011 йили компания банкрот бўлди. Кейин ерлар яна тарқатила бошланди. Менга 145 гектар ер ажратилиши керак эди. Лекин, менга «Тўхтаб туринг, компания тўлиқ тугамади», дейишди.

2017 йилга келиб Вазирлар Маҳкамасининг 54-сонли қарори чиққанини айтишди. Шу асосда 138-сонли баённома чиқарилди. Кейин шу баённома асосида ҳоким қарори чиқди. Барча ҳужжатларим жойида. Ҳаттоки, ўша жойдан фойдаланяпсиз деб солиқ ҳам тўлов талаб қиляпти. Прокуратурага борсам, «Фаолият юритяпти», деб хат беряпти. Бормаган жойим қолмади. Бекобод тумани прокуратурасига борсам, хатни олиб қолади. Бугун ариза берсам, 4-5 ойдан сўнг жавоб хатлари юборишади. Доим иш фақат ортга сурилади. Ҳокимият девонхонасига бораман, ҳеч қандай жавоб ҳам йўқ, хат ҳам келмаган дейишади. Вазирлар Маҳкамаси қарори, ҳокимият қарори чиқса ҳам умуман кириб фойдалана олмадим. Бошқа одамлар фойдаланяпти. Менинг жойим десам, улар бизнинг жой дейди. Ҳамма жойга мурожаат қилганман. 87та жавоб хати бор. Шунақаси ҳам бўладими? Кўрилади, кўрилмоқда, кўрилади. Бир хил жавоб. Мен билан ҳеч ким жойига чиқиб ўрганмайди», дейди фермер.

Ушбу фермерга ҳоким қарори билан балиқчилик учун жой ажратилган. Лекин, ҳудудга бориб жойдан фойдаланмоқчи бўлса, бошқа бир шахс ҳам ушбу ерда фаолият юритиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатларни кўрсатиб, бу фермерни ишлашга қўймаётган экан.

Ҳокимият биносидаги лабиринт

Ҳокимлик биносига бориб, аввал ер-кадастр бўлимидагилар билан учрашмоқчи бўлдик. Бироқ, воқеалар тафсилотлари биз ўйлагандан умуман бошқача тус олди.

Бекобод тумани ҳокимлигига кирган вақтимизда қизиқ ҳолатларга дуч келдик. Аввалига кадастр бўлимидаги мутахассислардан изоҳ олмоқчи бўлдик. Бизга Кадиров Камолиддинни мутахассис сифатида кўрсатишди. Кадировдан эса қуйидаги жавобни олдик: «Бошлиқ борди-ку ерингизга, кўрсатиб берди жойингизни. У жойда бошқа одамларнинг ҳам жойи бор. Агар иккаласида ҳам бир хил қарор бўлса, фуқаролик суди томонидан ҳал этилади».

Мутахассиснинг бу жавоби бизни ҳайрон қолдирди. Фуқаролик суди ҳал қилиб беради, деб бир жойга бир нечта қарор чиқариб бераверишадими?

Шундан сўнг, аниқроқ маълумот олиш мақсадида тўғридан-тўғри туман ҳокими билан учрашмоқчи бўлдик, бироқ бу бизга насиб этмади.

Шундан сўнг, туман ҳокимининг қурилиш бўйича бош мутахассиси Эгамбердиев Собиржон ўз хонасига таклиф этиб, бизни кадастр бўлимидаги ходимлар билан учраштирди.

«Бу масалада низо бўлса, судга мурожаат этсин. Қарорда белгиланмаган контурнинг қайси қисми, қайси жойи берилиши кўрсатилмаган. Жойига чиқиб ўрганилган. Иккинчи фермернинг қарорида ҳам шу контур ёзилган. Муаммо контурнинг қаери берилганида», деб жавоб берди кадастр мутахассиси Абдутолиб Жабборов.

Таҳририятимизга келган кўплаб мурожаатларда бўлгани сингари бу икки шахсда ҳам бир хил қарор. Ер кимга тегишли эканлиги низоли қилиб берилган. Бу мавҳумликка аниқлик киритиш учун ҳокимлик девонхонасига кирдик. Бироқ, девонхонада ҳам бирор тайинли жавоб ололмадик, хаттоки тегишли қарорлардан нусха олиш тўғрисидаги илтимосларимиз ҳам жавобсиз қолди. Бошқа бўлимларга жўнатишда давом этишди.

«Ҳоким ўзгариб, ўзгариб шунга келди. У дейди, бу дейди. Вилоятга кетган, у жойда кўриляпти, бу жойда кўриляпти, дейди. Бугун бошидан ариза ташладим. Қурилишни қилиб қўйганман. Ҳамма шароитлар қилинган. Қўлимда ишчиларим бор», дейди сарсон бўлаётган тадбиркор.

Кун бўйи юриб аниқлаганимиз шу бўлдики, икки фермерга ҳам бир контурдан жой берилган ва контурнинг қай қисми кимга тегишли эканлиги кўрсатилмаган. Ахир, ермулккадастр органи бу ҳолатда аниқ, пухта ҳисоб-китоблар юритиши керак эмасми? Нега аввал бошидан бу тарзда қарор чиқарилди? Мана энди бунинг эвазига эса фермер сарсон. Йиллар давомида унинг югури-югурига қарамасдан жойни аниқлаштиришнинг иложи бўлмаяпти. Биз ҳам ҳолатни тагига етишни иложини қилолмадик.

Умид қиламизки, Бекобод туманида ҳам ҳокимлик вакиллари тадбиркорларнинг манфаатлари билан боғлиқ ҳужжатларда эътиборли бўлиб, келгусида тадбиркорлар сарсон қилинмайди. Фуқаролар ҳокимлик ва бошқа давлат органлари остоналарида йиллаб сарсон бўлишмайди.

Баҳодир Аҳмедов