Айрим ҳолатда кўпчилигимиз боланинг фақат индивидуал ривожланиши билан ўралашиб қолдик. Йўргакданоқ ундан вундеркиндни шакллантиришга ҳаракат қилмасак ҳам даромадли касбнинг муваффақиятли эгасини тарбиялашга интиламиз.
Ривожлантириш мумкин бўлган барча нарсаларни ривожлантирамиз. Бироқ инсоний жиҳатлар, хулқ-атворнинг оддий қоидалари эса бироз четга чиқиб қолгандек гўё. Муҳими – ғалаба сари олға, ўзгалардан ёмонроқ бўлмаслик, улгуриш ва енгиш.
Ҳатто ўзимиз ҳам ғамхўрлик ва обрў, эзгулик ва ҳашамат ўртасида тўғри танловни амалга ошира олмаймиз. Ҳар ким ўзи учун ўзи жавоб берадиган, кўпчилик ўзганинг фикрини ҳурмат қилмайдиган, ҳаёт тарзини муҳокама қиладиган, фақат шахсий муваффақият муҳим бўлган жамият – инқирозларнинг абадий ўзгаришига маҳкум. У ривожланишга қодир эмас.
Шунинг учун ҳам ўз шахсиятингиз, чегараларингиз, қобилиятингиз ва имкониятларингизни ҳимоя қилиш - тўғри ва ижобий ҳолат. Бироқ ўзгаларнинг айнан шу ҳуқуқларини тан олишингиз жуда муҳим.
Эзгулик, ўзгаларга ёрдам қўлини узатиш, ғамхўрлик. Интернет, мобил алоқа ва исталган ахборотни олиш имкониятига эга болалар ота-онаси ва ўқитувчилари уларга ҳаётнинг фақат қора томонларини кўрсатишларига эҳтиёж сезишмайди. Улар буни телевизион янгиликлар, Youtube’даги роликлар орқали билиб олишади. Аниқ мисоллар ва шахсий тамойиллар асосида кўрсатиш лозим, акс ҳолда иш бермайди. Ҳа, (юмшоқ қилиб айтганда) дунё мукаммал эмас, бироқ бу одамлар фақат бир-бирига зарар етказишнигина билади дегани эмас. Цивилизациянинг бугунги кунга қадар барҳаётлигининг сабаби - бизнинг эзгулик ва ёрдамга ишончимиз.
Миннатдор бўлиш ва «Раҳмат» айтиш кўникмаси. Мулойим ва маданиятли бўлиш – жуда муҳим. Бу нафақат яхши хулқ белгиси, балки ўзингизда мавжуд бўлганини қадрлаш ва ҳаётни ҳурмат қилиш ҳамдир.
Ёқимли суҳбатдош бўлиш, мулоқот қилиш кўникмаси. Ўзгалар гапини бўлмасдан тинглаш, чуқур маъноли ва танқидли фикрларни ичда сақлай билиш – дўстга эга бўлишни истайдиган киши учун муҳим хусусиятлардан бири. Албатта, ҳаётда суҳбат қуриш истагини уйғотувчи кишилар ҳар доим ҳам мавжуд бўлавермайди. Жиғингизга тегадиган қўшни, эзма қариндош ҳам учраб туради, бироқ қўполлик кўпинча можаро ва зиддиятларни келтириб чиқаради.
