Ўзбекистон Республикаси Марказий банки расмий сайтида импорт операциялари бўйича валюта конвертациясига чекловлар жорий этилишига доир чиқишларга ўз изоҳини берди.
«Сўнгги вақтларда оммавий ахборот воситаларида импорт операциялари бўйича валюта конвертациясига чекловлар жорий этилаётганига доир чиқишлар тарқатилмоқда.
Маълумки, 2017 йилнинг сентябрь ойидан бошлаб барча хўжалик юритувчи субъектларга ички валюта бозорида жорий халқаро операциялар бўйича ҳеч қандай чекловларсиз хорижий валютани эркин харид қилиш ҳуқуқи берилди.
Эркин конвертация амалиёти жорий этилганидан буён хорижий валютани сотиш ва харид қилиш бўйича валюта операциялари ҳажми бир неча баробарга ўсди.
Хўжалик юритувчи субъектларга валюта маблағларини сотиш бўйича операциялар шу йилнинг январь-сентябрь ойларида 2017 йилга кўрсаткичларга нисбатан қарийб 3 баробар ўсган, валюта маблағларини харид қилиш эса 2 баробардан зиёдга кўпайган.
Жорий йилнинг август ойида хорижий валюта харид қилган хўжалик юритувчи субъектлар сони 7,6 мингни ташкил этган, 2018 йилда бу кўрсаткич 4,1 мингни, 2017 йилда эса 340 тани ташкил этган.
Бир вақтнинг ўзида иқтисодиётни эркинлаштириш ва шаффофлаштириш билан бир қаторда давлат иштирокидаги хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг самарадорлигини ошириш ҳамда миллий ишлаб чиқарувчиларни ривожлантиришни қўллаб-қувватлашда давлат ресурсларидан оқилона фойдаланиш бўйича тегишли чоралар кўрилмоқда.
Бироқ, амалиётда давлат харидларини амалга ошириш чоғида давлат ресурсларини мамлакатда ишлаб чиқариш йўлга қўйилган (сифати бўйича ҳам, нархи бўйича ҳам қолишмайдиган) маҳсулотлар импортига сарфланаётгани уларнинг баҳоси ошириб кўрсатилаётгани, зарур маркетинг тадқиқотлари ўтказилмасдан, фаолият учун зарур бўлмаган маҳсулотлар олиб кирилаётгани кузатилмоқда, бу эса давлат маблағларининг оқиб чиқиб кетиши ва музлатилишига сабаб бўлмоқда.
Бу ҳолда, юқорида қайд этилган ҳолатларга йўл қўйилмаслиги учун Ҳукумат томонидан давлат харидлари, инвестицион ва бошқа дастурлар доирасида алоҳида давлат компанияларининг импорт шартномаларини экспертизадан ўтказилмоқда, бунда ишлаб чиқариш ва инвестицион лойиҳаларда кўрсатилган нархларга мослиги, худди шундай сифат ва нархга эга маҳсулотлар ички бозорда борлигига эътибор қаратилмоқда.
