АҚШда хусусий корхоналар космосга одамларни олиб чиқаётган бугунги кунда биз ҳамон қишлоқларимизни сифатли интернет билан таъминлай олмаганимиз ғалати ҳолат. Айниқса олий таълим муассасалари талабалари интернет йўқлиги ҳақида куюниб гапириши ўйлашга ундайди. Ахир у талаба ва ҳозир айни қандайдир янгилик қила оладиган даври. Бундай вақтда ёш авлод оддий сайтдаги бир хабар қачон очиларкан деб бир неча дақиқалаб кутиши, қишлоқдаги уйида туриб Youtube’да видео кўришни фақатгина орзу қила олиши уларнинг келажакдаги режаларига қандай таъсир қилади?
Facebook, Google, Amazon каби компаниялар оддий стартап лойиҳаси кўринишида пайдо бўлиб, кейинчалик ривожланиб кетган. Уларнинг асосчиларида ўз лойиҳаларини амалга ошириш учун қулай шароит бўлган. Айтайлик, 2000-йиллар бошида Ҳарвард университети ётоқхонасида интернет бўлмаганда, Марк Цукерберг Facebook’ни яратмаган ва бугун у бозор нархи 1 триллион доллардан ошган илк компанияга айланмаган бўларди.
Ёки Жефф Безос интернет тезлиги кўнгилдагидек бўлмай, уйида ҳадеб чироқ ўчаверса, Amazon’ни яратмаган ва бугун дунёнинг энг бой одамига айланмаган бўларди. Илон Маск ҳам шароит бўлмаганида PayPal, Tesla, Space X компанияларига асос сола олмаган, улар лойиҳалигича қолиб кетарди. Ёш авлодга шароит яратиб бериш деганда интернет сифатини яхшилашни эсдан чиқармаслик керак. Қишлоқ жойларда ҳам. Ахир бу имконсиз иш эмас.
Бир сайёҳ билан гаплашиб қолдик ва у қизиқ гапни айтганди: «Дунёнинг турли телеканалларида сизнинг рекламангизни кўрдим, улар жудда қиммат, лекин қанчалик наф беришини билмайман. Сиз жамоат жойларида, бекатларда, сайёҳлар кўп бўладиган ерларда, поездларда, жамоат транспортларида интернет ўрнатиб, унинг сифатини яхшилаб қўйсангиз, сайёҳларнинг ўзи Ўзбекистонни бепул реклама қилади». Жуда асосли гап. Бизда бекатлар, жамоат транспортларида интернет бўлиши уёқда турсин, меҳмонхоналарда ҳам сифатли интернет йўқ. Ҳар ой тариф бўйича фалон гигабайт интернет ваъда қиладиган мобил компаниялар ҳам қишлоқ жойларга сифатли интернет етказиб бера олишмаяпти. Келинг, гаплар исботи билан бўлсин, мурожаатларни айнан келтирсак.
«Бизнинг қишлоқда интернет деярли ишламайди. Онлайн дарсларни ўқитувчига юбориш учун камида 2 соат вақтимиз кетади. Бизда интернет антеннаси ҳам, wi-fi ҳам ўрнатилмаган. Тоғ ичкарисидаги Ингичка қишлоғида яшаймиз. Бирор киши ёрдам берса, савобга қоларди».
Самарқанд вилояти, Булунғур тумани, Ингичка қишлоғидан
«Поп туманидаги Олтин кон шаҳарчасида тураман. Uzmobile компаниясидан илтимос, бизнинг ҳудудга ҳам антенна ўрнатишсин. Қўшни қишлоғимизда алоқа яхши, лекин бизга етиб келмаяпти. 3G’да ҳам, 2G’да ҳам интернет сифати яхши эмас».
