Тошкент вилоят прокуратураси Бекободда дўкони бузилган ёш тадбиркор ҳақидаги мақола юзасидан баёнот берди

28 июль куни Kun.uz сайтида «Бекободда ёш тадбиркор синдирилмоқда. Етимликда ўсган йигитнинг онлайн аукционда сотиб олган мулки прокурорнинг «ташаббуси» билан бузилмоқда» сарлавҳали мақола эълон қилинганди.

Тошкент вилояти прокуратураси мақола юзасидан баёнот берди. Баёнот матни қуйида тўлиқ ҳолда келтириб ўтилади.

«Мақолада фуқаро Ғ.Худойбердиев Бекобод тумани, «Илғор» МФЙ ҳудудидан 0,02 гектар ер майдонини «E-IJRO AUKSION» орқали сотиб олиб, қурилиш ишлари қилгани, бироқ туман прокурори якка тартибдаги тадбиркор И.Сувонқулов манфаатида маъмурий судга ноқонуний ариза киритгани, аризада етарлича асослар кўрсатилмагани баён қилинган.

Тошкент вилоят прокуратураси томонидан мақолада келтирилган важлар тўлиқ ўрганиб чиқилди.

Аниқланишича, 12.12.2018 йилдаги YU 1003-000005-сонли «Электрон-онлайн аукцион» баённомага кўра, Ғ.Худойбердиев туманнинг «Илғор» МФЙ ҳудудидаги 0,02 га ер майдонини савдо дўкони қуриш учун 15.549.391 сўмга сотиб олган.

Шунга кўра, Бекобод туман ҳокимининг 21.12.2018 йилда «Илғор» МФЙ ҳудудидан доимий фойдаланишга бериш учун аукцион орқали олинган «савдо дўкони» қурилиши учун ер майдони танлаш ва ажратиш тўғрисида 2635-сонли қарори қабул қилинган.

Бироқ, унга ажратилган 0,02 гектар ер майдони «Илғор» МФЙ худудида бўлса-да, Ғ.Худойбердиев савдо дўконини туманнинг «Қўрғон» МФЙ ҳудудидан қура бошлаган.

Бундан норози бўлган «Қўрғон» МФЙ ҳудудидаги савдо дўконлари мулкдорлари Сувонқулов Икром ва бошқалар туман ҳокими ҳамда прокурорига ариза билан мурожаат қилиб, Ғ.Худойбердиев уларга тегишли дўкон олдидан ноқонуний қурилиш ишлари олиб бораётганини, дўконга кириш йўли ва кўча юзини ёпиб қўйганини маълум қилишиб, қурилишни тўхтатишни сўраган.

Мазкур ер майдонига Бекобод туман ҳокими, прокурори ва бошқа мутасаддилар биргаликда боришиб, қурилиш ишлари бошланмасдан туриб Ғ.Худойбердиевга вақтинча қурилиш қилмаслиги, низо ҳал этилгач қурилишни давом эттириши мумкинлигини тушунтиришган.

Шунингдек, Ғ.Худойбердиев қурилишни тўхтатиб туриш ҳақида туман ҳокимлиги томонидан 27.11.2019 йилда 3-16/1718-сонли ва 12.12.2019 йилда 3-16-1/1718-сонли хатлар билан расман огоҳлантирилган.

Шу билан бирга, ушбу ҳолат туман прокуратураси томонидан ўрганиб чиқилиб, низоли ернинг аукцион савдосида сотилиши ва туман ҳокимининг Ғ.Худойбердиевга ер ажратиб бериш ҳақидаги 21.12.2018 йилдаги қарори қабул қилинишида бир қатор қонунбузилиш ҳолатларига йўл қўйилгани аниқланиб, ҳоким қарори ва аукцион баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақида 19.12.2020 йилда туман маъмурий судига ариза киритилган.

Хусусан, Бекобод туман прокурорининг аризасида, Ғ.Худойбердиевга ажратилган ер майдони Вазирлар Маҳкамасининг 26.12.2011 йилдаги «Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги автомобиль йўлларида хавфсизликни таъминлаш ва ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 342-сонли қарори билан тасдиқланган Қоидаларнинг 22-банди талабларига зид равишда берилгани қайд этилиб, унга кўра, «4 ва 5-тоифали автомобил йўллари учун хавфсизлик минтақаси (қизил чизиққача бўлган масофа) қурилиш учун ажратилган ер тасмаси чегарасидан 15 метр»ни ташкил этади.

Шунингдек, аризада Бекобод туман йўллардан фойдаланиш унитар корхонасининг 18.12.2019 йилдаги 01/01-435-сонли хулосасига кўра, Ғ.Худойбердиевга дўкон қурилиши учун ажратилган 0,02 гектар ер майдони «Илғор» МФЙ ҳудудидан ўтган 4К786-сонли «Бекобод-Ўзбекистон-Маллабой-Зафар» йўналишидаги 4-тоифали автомобиль йўлининг 14-км чап томонида жойлашган бўлиб, ушбу жойда савдо дўкони қуриш тавсия этилмаслиги кўрсатиб ўтилган.

Бундан кўринадики, Ғ.Худойбердиевга ер ажратишда ваколатли идораларнинг хулосаси тўлиқ олинмасдан хатоликка йўл қўйилган.

Яъни, Ғ.Худойбердиевга ер танлаш ва ажратиш жараёнида, амалда бўлган Вазирлар Маҳкамасининг 30.06.2018 йилдаги «Тадбиркорлик ва шаҳарсозлик фаолиятини амалга ошириш учун ер участкаларини доимий фойдаланишга беришнинг замонавий ва шаффоф механизмларини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 493-сонли қарори билан тасдиқланган Низомнинг 18-бандига асосан Тошкент вилояти Автомобил йўллари ҳудудий бошқармаси (эксплуатация қилувчи) ҳамда Ички ишлар вазирлиги Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг ҳудудий бўлимлари (назорат қилувчи) билан келишилмаган ёки уларнинг ижобий хулосаси олинмаган.

Юқорида кўрсатилганидек, Ғ.Худойбердиев низоли ердан вақтинча қурилишни бошламаслиги ва харажат қилмаслиги ҳақида туман ҳокимлиги томонидан бир неча маротаба расман огоҳлантирилишига қарамасдан, ўзбошимчалик билан дўкон қурилишини бошлаб, ўзининг ҳамда давлат ва жамоат манфаатларига зарар етказилишига сабабчи бўлган.

Мазкур иш бевосита прокурор томонидан ўрганилган бўлиб, қонун бузилиш ҳолатлари юзасидан прокурор назорати ҳужжатлари қўлланилган.

Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекснинг 4-моддасига кўра, ҳар қандай манфаатдор шахс ўзининг бузилган ёки низолашилаётган ҳуқуқларини ёхуд қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш учун судга мурожаат қилишга ҳақли.

Қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда, судга прокурор, давлат органлари ва бошқа шахслар мурожаат қилишга ҳақли.

Бундан ташқари, мазкур ҳолат юзасидан Бекобод туман прокуратураси томонидан терговга қадар текшириш ҳаракатлари олиб борилиб, натижасига кўра туман прокурори томонидан 30.07.2020 йилда Бекобод туман ҳокимлиги ҳамда туман Ер ресурслари ва давлат кадастри бўлими мансабдор шахсларига нисбатан Жиноят кодексининг 205-моддаси

1-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб, ҳозирда тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

Мақолада туман прокурорининг аризаси маъмурий судлар томонидан асоссиз қаноатлантирилгани қайд этилган.

Изоҳ: Бекобод туман прокурорининг ҳоким қарори ва аукцион баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги аризаси Бекобод туман маъмурий судининг 29.01.2020 йилдаги ҳал қилув қарори билан қисман қаноатлантирилиб, туман ҳокимининг 21.12.2018 йилдаги «савдо дўкони» қурилиши учун ер танлаш ва ажратиш тўғрисида 2635-сонли ҳамда ер участкасини аукционга чиқариш ҳақидаги 2479-сонли қарорлари ҳақиқий эмас деб топилган.

Шунингдек, аукцион баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги талаб судга тааллуқли бўлмагани сабабли иш юритишдан тугатилган.

Ушбу қарор Тошкент вилоят суди апелляция инстанциясининг 17.03.2020 йилдаги қарори билан ўзгаришсиз қолдирилган.

Олий суд раиси биринчи ўринбосарининг 30.07.2020 йилдаги ажрими билан Ғ.Худойбердиевнинг назорат тартибидаги шикояти Олий суд маъмурий ишлар бўйича судлов ҳайъатида кўриб чиқиш учун ўтказилган ва ишни кўриш 20.08.2020 йилга белгиланган.

Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекснинг 249-моддасига кўра, апелляция ёки кассация тартибида кўрилган ишлар бўйича суд ҳужжатлари устидан ишда иштирок этувчи шахслар, ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқлари ва мажбуриятлари тўғрисида суднинг ҳал қилув қарори қабул қилган шахслар томонидан, шунингдек Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил томонидан (тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ ишлар бўйича) назорат тартибида шикоят қилиниши мумкин.

Шунингдек, ушбу кодекснинг 9-моддасига кўра, маъмурий ишлар бўйича одил судлов фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили, дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахсий ва ижтимоий мавқеидан, юридик шахсларнинг эса мулкчилик шаклидан, жойлашган еридан, шунингдек бошқа ҳолатлардан қатъи назар қонун ва суд олдида тенглиги асосида амалга оширилиши, 10-моддасида, одил судловни амалга оширишда судьялар мустақилдирлар ва фақат қонунга бўйсуниши, судлар фаолиятига бирон-бир тарзда аралашишга йўл қўйилмаслиги ва бундай аралашув қонунга мувофиқ жавобгарликка сабаб бўлиши белгиланган.

«Kun.uz» сайти журналистлар томонидан масаланинг асл моҳияти ёритилмасдан, прокуратура ва суд органларига нисбатан асоссиз айбловлар қўйилиб, фуқароларнинг суд ҳокимиятига бўлган ишончини сўндириш, суд ишларини юритиш тарафларнинг тортишуви ва тенг ҳуқуқлилиги асосида амалга оширилиши принципига зид равишда ноўрин фикрлар ёритилиб, «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги Қонун талаблари бузилган.

Шунингдек, «Kun.uz» сайтида ёритилган видео лавҳада ушбу низоли ернинг аукцион баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш талаби судга тааллуқли эмаслиги ва унинг ҳуқуқий оқибатлари ҳақида судга таъсир қилувчи фикрлар юритилган ҳамда бошқа мулкдорларнинг мулк ҳуқуқига оид маълумотлар уларнинг розилигисиз ошкор қилинган.

Ўзбекистон Республикасининг «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги Қонунининг 10-моддасига кўра, прокурор, терговчи ёки суриштирувчининг ёзма рухсатисиз суриштирув ёки дастлабки тергов материалларини эълон қилиш, муайян иш бўйича суд қарори чиқмасдан туриб ёки суднинг қарори қонуний кучга кирмай туриб, унинг натижаларини тахмин қилиш ёхуд судга бошқача йўл билан таъсир кўрсатиш таъқиқланади», – дейилади вилоят прокуратурасининг таҳририятга йўллаган баёнотида.