Иқлим исиши сабаб дунё турли кўринишда жабр чекмоқда. Сув тошқинлари, ноодатий ўрмон ёнғинлари, чанг бўронлари кузатилмоқда. Лекин энг катта хавф – орол давлатларда яшовчи халқлар гарданида, улар кўпроқ жабр чекмоқда. Маршалл ороллари – шундайлардан бири.
Океан қуршовидаги давлат
Маршал ороллари – Тинч океанининг шимолидаги давлат, Австралия ва Гавайи ороллари ўртасида жойлашган. 1,156 та кичик ороллардан ташкил топган, атиги 182 км квадрат қуруқлик ер майдонини эгаллаган. Бу ерда 60 минг атрофидаги аҳоли яшайди.
Маршалл ороллари конституцияси фуқароларига ерга эгалик ҳуқуқини беради. Бироқ мамлакатнинг нисбатан пасттекисликда жойлашган ҳудудларининг сув остида қолиш хавфи ортиб бормоқда.
Тинч океанининг Тувалу ва Кирибати ҳамда Ҳинд океанининг Малдив ороллари билан бир қаторда Маршалл ҳам ороллар туркумидан иборат тўрт давлатдан бири ҳисобланади. Бу орол давлатларининг ҳар бирининг ўзига хос маданияти, яшаш шароити мавжуд, улар сувга мослашиб яшашга ўрганган. Лекин узоқ йиллик мослашув ҳам сув остида қолиш хавфи аниқлашгани сари бирор фойда бериши қийин.
Йўқ бўлиб кетиш хавфи
Жаҳон банки тадқиқотига кўра, Маршалл пойтахти Мажурода мавжуд биноларнинг 40 фоизи доимий сув остида қолиши мумкин. Шаҳарнинг 96 фоизини эса иқлим ўзгариши сабаб тез-тез кузатиладиган сув тошқинлари кутяпти.
Тадқиқот денгиз суви сатҳининг 0,5, 1, 2 метргача кўтарилиши Маршаллга қандай таъсир қилишини ўрганган. Агар мослашув дастурлари амалга оширилмаса, денгиз сатҳи 1 метргача кўтарилиб, Мажуро шаҳрининг 37 фоиз бинолари сув остида қолиши мумкин. Эбейе шаҳрининг эса ярмидан кўпи сув остида қолиш эҳтимоли бор.
Иложсиз қолаётган маршалликлар
Сув сатҳи кўтарилиб тошқинлар сони ошиши энг аввало балиқчилик билан шуғулланувчилар ва аграр соҳада ишлаётган одамларни қийнаб қўяди. Улар Маршалл оролларининг шаҳар қисмларига кўчишларига ёки бутунлай ўз мамлакатларини тарк этишларига тўғри келади. Маршалликлар учун миграция қилиш мумкин бўлган энг биринчи давлат – АҚШ, бу ерда 27 минг атрофида маршаллик яшайди.
