Тадбиркор ва Қудбиев баҳси: маркетплейс билан ишлайдиган тадбиркор бюрократиядан қийналаётганини айтди

Жорий йил 17-18 август кунлари “Тадбиркорлар билан мулоқот” ҳафталиги бўлиб ўтди. Унда Солиқ қўмитаси раиси Шерзод Қудбиев иштирок этиб, тадбиркорлар мурожаатини эшитди.

“Гиргиттон раста” агрегаторлари асосчиларидан бири, тадбиркор Хуршид Марозиқов “Электрон тижорат тўғрисида”ги қонунчиликдаги бюрократия тадбиркорларга юк бўлаётганини айтди.

“Кимдир магазин юритмоқчи бўлса, қанчадир маблағини сарфлаб солиқ идоралари билан уни интеграция қилиши мумкиндир. Менга ўхшаган компаниялар-чи? Масалан, 250 дан ортиқ контрактим бўлгани учун ҳар бир ҳамкоримга бориб, солиқ органи билан интеграция қилишинг, йиллик тўлов қилишинг керак ва мерчант ID олиб, кейин уни менга улайсан, дейишим керак. Бу билан энди ривожланаётган электрон бозорни бюрократиялар билан бўғяпмиз. Мана бу ерда [зални кўрсатиб] Chaykoff’даги Алина бор, агар мен у билан комиссия асосида ишлайман десам, у бу тўғри келмаслиги, ҚҚС тўловчиси эканини айтади”, – деди у.

Тадбиркорнинг фикрича, офлайн бозорга етарли тушунчани бермасдан туриб, онлайн агрегаторларга юклама бериш ўсиб бораётган соҳани очиқча бўғишдир. У бундай муаммолардан кейин Ўзбекистонда ушбу соҳага 1,2 млн доллар инвестиция киритиш фикридан қайтиб, Истанбул ва Торонтага бориб бизнес қилган яхшироқ, деган фикрга келганини айтди.

“Чунки Ўзбекистонда ўртача чекнинг ўзи паст, ресторанлар билан кичик комиссияда ишлайман, ўзи жозибадор бўлмаган бозорни яна устидан сув қуйиб бўғишдек бўляпти. Тахминан 65 дан зиёд одам номидан гапиряпман. Офисда ишлайдиган программистлар ва ходимларимдан келиб чиқиб ишимни тўхтатиш ҳақида гапиряпман”, – деди тадбиркор.

Унинг саволига жавобан, Шерзод Қудбиев Солиқ қўмитаси фақатгина қонунчиликка мувофиқ чек талаб қилаётганини айтди. Қудбиев йиллик тўловга оид шартлар йўқлиги, солиқ хизмати бундан фойда кўрмаслигини таъкидлади.

“Саволингизни тўғри тушунган бўлсам, нега маркетплейсим орқали сотилган нарсага чек сўраяпсизлар, демоқчисиз. Маркетплейсданми, офлайн савдоданми чек беришни талаб қиляпмиз. Чунки катта рақамлаштиришни амалга оширгандан кейин, маркетплейсми, офлайн савдоми – чек беришни талаб қиламиз, албатта.

Мисол учун, сиз бошқа бировнинг сувини менга сотиш учун ўртада маркетплейс яратгансиз, мен у одамнинг сувини сиздан сотиб оляпман, ҳеч қандай масала йўқ. Йиллик тўлов қилиш керак деяпсиз, унақа нарса йўқ. Ҳеч қандай уланиш, умуман маркетплейс бўйича солиқ хизмати бундай хизмат кўрсатмайди, бундан кейин ҳам солиқ хизмати бу бозорга кирмайди. Солиқ хизмати фақатгина солиқ тўловчиларга пастда хизмат кўрсатиб, тирикчилик қиладиган ташкилот. Унга бюджетдан маблағ ажратилади, сервис тижорат мақсадларига киришмайди”, – дейди Қудбиев.

Қудбиев бу ерда ягона талаб қилаётган нарса – тадбиркор чек бераётган бўлса, комиссионерни кўрсатиб қўйиши керак эканлигини айтди. 

“Чек берганингиз кўриниб турсин, агар киритмасангиз, оборот сизники бўлиб ҳисобланади, деяпмиз. Қонунчиликда шундай ёзилган. Бошқа тадбиркорлар шунга амал қиляпти. Агар талабга амал қилмасангиз, уларга нисбатан рақобат устунлигига эга бўласиз. Чек бериш талабини қўйяпмиз, холос. Солиқ хизматидан ким сизга бундай дегани тагига етамиз, агар шундай бўлса, бугуноқ чек қўйилади”, – деди ДСҚ раиси.