Ноябр ойи охирида Россия Ўзбекистон ва Қозоғистонга “учтомонлама газ иттифоқи” тузишни таклиф қилган эди. Шундан кейин бу масалада бир неча марта икки томонлама учрашувлар ўтказилган.
Gazeta.uz бир нечта манбаларига таяниб ёзишича, аввалига Россия томони рус газини Ўзбекистонга Қозоғистон орқали, “Марказий Осиё – Марказ” қувурлар тармоғида етказиб беришни таклиф қилган.
“Россия томонининг асосий шарти Ўзбекистоннинг газ-транспорт тизимини бозор нархида “Газпром” эгалигига ўтказиш бўлган. Худди шундай талаб “Қозоқгаз” компаниясига ҳам қўйилган, лекин компания бундай шартларга рози бўлмаган.
Россия томони илгари сурган иккинчи шарт – Хитойга газ экспорти ҳуқуқини топшириш бўлган. Яъни “Газпром” келишувда Ўзбекистоннинг “UzGasTrade” компанияси ўрнини эгаллашни таклиф қилган.
Декабр ойида икки томонлама музокаралар натижаларига кўра Россия томонининг шартларини олиб ташлашга эришилган”, – дея ёзмоқда нашр.
Манбага кўра, Россиядан Ўзбекистонга газ етказишнинг техник имкониятларини баҳолаш учун яна серияли музокаралар ўтказилиши кўзда тутилмоқда. Лекин бунинг учун қилиниши керак бўлган ишларнинг масштаби катта ҳажмдаги молиялаштиришни талаб қилади. Шу сабабли таъминотни ташкил этишнинг амалий имконияти жуда кам, деган нашр манбалари.
Эслатиб ўтамиз, Кремл газ эвазига Ўзбекистон ва Қозоғистонга сиёсий шартлар қўяётганини расман рад этган. Декабр ойида Россия президенти Владимир Путин “учтомонлама газ алянси” ҳақида гапираркан, буни амалга ошириш учун Россия ҳудудида қиймати 260 миллиард рубл бўлган газ транспорти инфратузилмасини қуришга тўғри келишини айтганди.
Россия билан газ масаласидаги ҳамкорлик уч томонлама иттифоқ шаклида бўлишини Ўзбекистон ҳам, Қозоғистон ҳам хоҳламаяпти. Айни пайтда, ҳар икки мамлакат Россия билан газ масаласида икки томонлама музокаралар кетаётганини тасдиқлаган. Шу ҳафта Қозоғистон бош вазири Алихон Смаилов расмий Остона “учтомонлама иттифоқ” бўйича расмий таклиф олмаганини айтди, айни пайтда “Газпром” билан “тижорий ва ўзаро манфаатли” музокаралар кетаётганини
