Беш ой аввал Хитойнинг айғоқчи ҳаво шари АҚШ осмонида уриб туширилганидан кейин икки мамлакат ўртасидаги шусиз ҳам кескинлашиб бораётган муносабатлар янада ёмонлашганди. АҚШ бош дипломати Пекинга нега келди?
Февралда ташриф бекор қилинганди
Жорий йил феврал ойида Блинкеннинг Хитойга ташрифи режалаштирилган, лекин айнан ўша айғоқчи шар сабаб АҚШ давлат котиби Пекинга ташрифини бекор қилганди. Ўшанда Хитой шар метеорологик мақсадларда фойдаланиши ва у «кутилмаганда» АҚШ томонга бориб қолганини маълум қилганди. Ҳаво шари АҚШнинг континентал қисмига ўтиб борганидан кейин америкаликларнинг қирувчи самолёти орқали уриб туширилганди.
Билл Гейтс Си билан учрашди, Блинкен-чи?
АҚШ давлат котиби Хитойда мамлакат ташқи сиёсатига жавобгар юқори мартабали мулозимлар билан ҳам учрашади. Мамлакат раҳбари Си Жинпинг билан учрашув бўлиши эса аниқ эмас. Икки кун аввал Хитой раиси америкалик бизнесмен, узоқ йиллар дунёнинг энг бой одами бўлган Билл Гейтс билан учрашганди.
Икки қудратли давлатнинг ўзаро келиша олмайдиган кўплаб масалалари бор, аммо ўз навбатида ҳамкорлик қиладиган ва истиқболи мавжуд ундан ҳам кўпроқ масалалар йўқ эмас.
Блинкеннинг Хитойга ташрифидан кўзланган асосий учта масалани тахмин қилиш мумкин.
Муносабатларни яхшилаш
Блинкеннинг ташрифидан мақсад аввало икки давлат ўртасидаги қандайдир дипломатик муносабатларни тиклашдан иборат. Апрел ойида Венада ўтган музокараларда икки томон дипломатлари ўзаро совуқликни бироз юмшатишга муваффақ бўлганди. Аммо Блинкеннинг ташрифи икки давлат муносабатларидаги катта воқелик ҳисобланади. У Байден администрациясининг Хитойга борган энг юқори мансабли мулозимига айланди. АҚШ давлат котиблари эса Чин юртига охирги марта 2018 йилда борганди.
АҚШ президентининг Ҳинд ва Тинч океани ҳудудидаги масалалар бўйича ёрдамчиси Курт Кэмпбелл Блинкеннинг ташрифи олдидан ҳозир айни гаплашиб олиш вақти эканини айтди. Унинг фикрича, бу ташриф эҳтимолий можаро хавфини анча пасайтиради.
«Икки давлатни айро қўядиган тушунмовчиликлар давом этишига йўл қўйиб бўлмайди. Шундай глобал муаммолар борки, улар биздан биргаликда ҳаракат қилишни талаб этади», деди журналистлар билан учрашувда Байденнинг минтақа бўйича ёрдамчиси.
