Президент қарорига мувофиқ, энг йирик давлат банкларидан бири бўлган Ўзсаноатқурилишбанкнинг хусусийлаштирилиши 2024 йил охирига қадар узайтирилди.
Банкни хусусийлаштириш учун ноодатий схема танланган. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (1 ой муддатда) Ўзсаноатқурилишбанкка ажратилган умумий қиймати 1 трлн 280 млрд сўм кредит линияларини субординар қарз сифатида расмийлаштириб бериши керак. Яъни банк қарз берувчиларга 1 трлн 280 млн сўм қарзларини тўламайди, балки уларни акцияларига алмаштиради. Банкка 1,28 трлн сўм қарз берган Халқаро молия корпорацияси, Осиё тараққиёт банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ва бошқа бўлажак қарз берувчилар) СҚБнинг акциядорларига айланади.
Стратегик ислоҳотлар агентлиги директорининг биринчи ўринбосари Абдулла Абдуқодировнинг Kun.uz'га айтишича, Саноатқурилишбанкнинг субординаторлик қарзлари унинг молиявий барқарорлигини таъминлаш учун маълум муддатлар давомида олинган ва улар ҳисобига Covid-19 ва ундан кейинги даврларда давлатнинг саноат инфраструктурасини ривожлантириш соҳасидаги бир қанча лойиҳалари молиялаштирилган.
“Бу масаланинг 2 та муҳим қисмига тўхталсак: биринчидан, субординар қарз ўзи нима? Бундай қарз бу – молия институтлари ўртасида биридан иккинчисига вақтинча (кўп ҳолларда 5-10 йилга) бериладиган молиявий маблағлар ёки юқори ликвидли активлар бўлиб, қарзни олувчи томонидан (унинг банкротлик ҳолати аниқланганда) бу қарзни қайтариш бошқа кредиторлар талаблари қониқтирилгандан кейингина амалга оширилишини кўзда тутувчи қарз туридир. Жаҳон амалиётида бу амалиёт жуда кенг тарқалган. Бундай инструмент кўпроқ давлат томонидан молиявий институтларнинг фаолияти барқарорлигини таъминлаш учун қўлланади. Демак, Ўзбекистон Молия вазирлиги томонидан ҳам маълум бир муддатлар давомида “Ўзсаноатқурилишбанк” АЖнинг молиявий барқарорлик кўрсаткичларини кўтариш учун қарзлар бериб борилган”, – дейди у.
Унинг қўшимча қилишича, банкларга берилган субординар қарзни қайтариш ёки бошқа шартларини ўзгартириш фақатгина Марказий банкнинг рухсати билан амалга оширилади.
Абдуқодиров ҳозирги ҳолатда Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг инвестор сифатидаги таклифига биноан ҳукумат банкнинг қарзларини субординациялашган қарзлар туркумига киритишга розилик берганини таъкидлади. Яъни қарздан воз кечилмаган, уларни қайтариш шарти ва шароитлари ўзгартирилган.
“Давлат шунчаки бу қарзни капиталлаштириб, ўз улуши қийматини оширса ҳам бўларди. Лекин бу ҳолда инвесторлар учун банкнинг жозибадорлиги камайган бўлар эди. Бу ҳам банкнинг молиявий барқарорлигини таъминлаб, давлатнинг бу банкка нисбатан хайриҳоҳлик даражаси ўзгармаслигини кўрсатувчи бир қадам. Бундай қадам стратегик инвесторлар учун жуда муҳим ва келажакда хусусий инвесторларни банк капиталига жалб қилишга кенг шароит яратиб беради”,
