Аслида, фарзандларимиз қўшимча дарслар олаётгани жуда ҳам яхши. Аммо бу ҳолнинг мактабдаги таълим, ота-оналарнинг иқтисодий аҳволи ва давлатнинг ижтимоий ҳолатига узоқ муддатли таъсирларини ўрганиб чиқсак, анчагина салбий.

Келинг, буни бошидан кечирган Жанубий Корея мисолида кўриб чиқсак.

Статистик маълумотларга қараганда, 2009 йил ҳолатига кўра корейс бошланғич мактабларидаги 87 фоиз ўқувчи, ўрта синф ўқувчиларининг 74 фоизи ҳамда юқори синф ўқувчиларининг 62,8 фоизи қўшимча пулли дарсларга қатнаган. Бунинг оқибатида ота-оналар оила бюджетининг 20 фоизини болаларнинг қўшимча дарсларига сарфлашга мажбур бўлган.

Вазият шу даражага етганки, агар кимдир ўз фарзандини ўқув курсларига бермаса, у бемеҳр, эътиборсиз сифатида қаралиб, ён атрофидаги қўшнилар ва қариндошлар томонидан танқидларга учрай бошлаган.

Оқибатда, ўртаҳол оилаларнинг иқтисодий аҳволи жуда ҳам абгор ҳолатга келиб қолган. Бундай оилалар фарзандларининг курсларда қатнашишини таъминлаш мақсадида қўшимча ишлар қилишга, яқинларидан қарз бўлишга мажбур бўлган.

Йиллар ўтиб ота-онасининг ёки танишларининг қийналаётганини кўрган турмуш қуриш арафасида бўлган корейс ёшлари оила қуришни кечиктира бошлашган. Турмуш қурган тақдирда ҳам фарзандли бўлиш ҳақида жуда ҳам чуқур ўйлашадиган бўлишди. Алалоқибат, шу даврдан бошлаб Жанубий Кореяда туғилиш сони кескин камая бошлаган. Ҳозирги кунга келиб Жанубий Корея аҳолиси камаяётган давлатлар қаторига кириб қолди.

Хўш, нега болалар пулли курсларга боришга мажбур бўлди?

Энг катта сабаб — Жанубий Кореяда ўқувчилар фақатгина бир марта имтиҳон топширади ва бу уларнинг бир умрлик тақдирини ҳал қилади. Яъни сиз тўплаган баллингизга қараб, университет танлай оласиз. Агар паст балл олсангиз сиз топ университетда ўқиш имкониятини бир умрга йўқотасиз. Шунинг учун корейс ўқувчилари ёшлигиданоқ ўша имтиҳонга тайёргарлик кўришади.

Бундай кучли босим ўқувчиларнинг мактаб дарсларини четга суриб ўқув курсидаги дарсларни бажаришга кўпроқ эътибор беришга мажбур қила бошлади. Дарсда ўтилган мавзуни қўшимча курсда ўрганган ўқувчилар дарс давомида эътиборсиз ўтиришни бошлашди. Оқибатда, мактаб дарсларининг сифати тушиб кетди. Мактабларда ўқитувчиларнинг обрўйи ўқув курсидаги ўқитувчилардан пастроқ даражага тушди.

Корея ҳукумати ёшлар пулли курсларга қатнашиши оқибатида катта муаммоларга дуч кела бошлади. Биринчидан ўрта синф харажатлари ортди, бу қатламдаги кўпчилик қуйи қатламга тушиб кетди ва банклардан қарздор бўлиб қолди.