Инвестицияларсиз ривожланиб бўлмайди. Шундай экан, чет элда тажрибасини ошириб, пулини кўтариб Ватанига қайтган ўзбек тадбиркорига минг бир тўсиқ қўядиган маҳаллий мансабдорларни нима деб атаса бўлади? Kun.uz'нинг янги мултфилми мамлакат зиёнига хизмат қиладиган бу иллат ҳақида хоразмлик тадбиркор мисолида ҳикоя қилади.
Бўлажак ўзбек тадбиркори туғилди (1981 йил). Мактабни тугатди (1998 йил). Университетини битирди (2004 йил, Тошкент ахборот технологиялари университети). Халқаро магистратурада ўқиб, қишлоқ хўжалиги бўйича илмий унвон олди. Кейин институтда дарс берди.
Кейин Туркияда ўқиди. Сўнг эса шу мамлакатда тадбиркорлик қилди – турк маҳсулотларини Европа ва Осиёга экспорт қилди.
2015 йилда она юртига қайтиб, унга фойда келтиришни истади. Хоразмнинг Бекободида кунжут етиштириш учун ер олди. Кунжутни қайта ишлаб, четга экспорт қилиш лойихасини тузди ва 2016 йили янги заводни ишга туширди.
Аммо фақат 2018 йилга келибгина маҳсулотини экспорт қила бошлади. Нега? Чунки кундалик муаммолардан ташқари, у махаллий хокимият қўйган тўсиқлар ва тазйиқлар билан ҳам курашишга мажбур бўлди. Ироқ, Туркия, Россияга 800 минг долларлик маҳсулот сотганига, 60 кишини иш билан банд қилганига қарамасдан!
У маҳсулот сифатини яхшилаш учун ўз ҳисобидан тадқиқотлар қилди, олимлар билан бирга. Натижада иккита янги нав яратилди.
Кунжут – минг йиллар давомида юртимизда етиштирилган, аммо уни етиштириш маданияти салкам унутилган ўсимлик. Кунжут етиштириш кўҳна тарихини реконструкция қилишнинг ўзигина фойда келтиради – туристларни жалб қилади. Дунё бозорида ўзбек кунжутига бўлган талаб ҳақида гапирманг ҳам.
Қаҳрамонимиз кунжутдан беш хил маҳсулот ишлаб чиқара бошлади, қўшимча қиймат ҳосил қилди. Аммо бу даврда унинг... сочи оқарди...
Маҳаллий ҳокимият идоралари унга очиқчасига рейдерлик қилди. Масалан:
“Кунжутни алмашлаб экиш керак, яъни бир йили кунжут эксангиз, иккинчи йили бошқа нарса экиш керак. Ўрнига шоли ёки буғдой экамиз. Ҳоким келиб, “бу ноқонуний” дейди. Аммо пахта эксак, қонуний бўлиб чиқади. Бироқ уларнинг фирмалари билан шартнома қилсак, унда хамма ишлар “қонуний” бўлиб чиқди. Ёки “туман экспорти” учун деб нақд пул берсак ҳам, ҳамма ишлар “қонуний” бўлиб чиқаверади”.
Ҳокимнинг айтгани қилинмаса, “чора” кўрилади.
