Немис олимлари Украинада экоцид изларини тўплай бошлади

Украинадаги уруш натижасида юзага келган экологик фалокатнинг кўлами жуда катта. Бу ҳақда Франкфурт-Одердаги Виадрина Европа университетининг Украина бўйича фанлараро тадқиқотлар ассоциацияси (KIU) вакили Сюзан Воршех 30 январ, пайшанба куни чоп этилган rbb24 нашрига берган интервюсида айтиб ўтди. Мисол тариқасида у 25 минг гектар ёниб кетган ўрмонни, 220 та хавф остида қолган ёки вайрон бўлган қўриқхоналарни ҳамда бир миллион гектарга яқин миналанган ўрмонлар ва ерларни келтирди. Экологлар «экоцид», яъни ҳаётнинг табиий асосини оммавий равишда йўқ қилиш атамасини тобора кўпроқ ишлатмоқда.

Уруш нафақат одамларнинг, балки ҳайвонларнинг ҳам ўлимига олиб келади. Қора денгизда ўлик делфинлар ва китлар сони ортиб бормоқда. Улар торпедо ва мина портлашлари, ҳарбий кема сонарларининг шовқини ва сувнинг ифлосланиши туфайли қурбон бўлади.

Урушнинг атроф-муҳитга етказилган зарари 72 миллиард еврони ташкил қилиши мумкин, дея қайд этади Сюзан Воршех Украина атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат агентлигига таяниб.

Виадриналик олимлар Украина ҳукумати ва нодавлат ташкилотлар вакиллари билан биргаликда уруш натижасидаги экоцид ҳақида далиллар тўплашмоқда. Далилларни излаш айбдорларни жавобгарликка тортиш ва етказилган зарарни қоплаш талабларини қўйишга хизмат қилади. Ҳаагадаги Халқаро жиноий суд ҳали экоцидни жиноят деб ҳисобламаяпти, бироқ Европа Иттифоқи ва БМТ аллақачон экологик жиноятларни у ерда кўриладиган жиноятлар рўйхатига киритиш учун кампания олиб бормоқда.

Бир нарса аниқ: Украинанинг табиий муҳити ва энергетика инфратузилмасини тиклаш катта харажатларни талаб қилади, дейди Сюзан Воршех. У Германия ва Европа Иттифоқи бу жараёнда фаол рол ўйнашига умид қилмоқда. «Биз таъмирлашимиз ва қайта қуришимиз керак бўлган нарса маълум миқдорда пул талаб қилади», дейди тадқиқотчи.