Фронтдаги вазият. Россия Добропиля олинганини айтмоқда
|20:531 72613 мин
Аслида шаҳарни ким назорат қилмоқда ва фронтнинг бошқа участкаларидаги вазият қандай?
Фото: ReutersФото: Reuters
Россия бош штаби бошлиғи Валерий Герасимов 16 октябр куни президент Владимир Путинга ҳисобот бериш чоғида яна бир бор Россия армиясининг фронтдаги муҳим «муваффақиятлари» – хусусан, Добропиля эгаллангани ва Россия қўшини шитоб билан олдинга бораётгани ҳақида гапирди. Аммо, Купянск ёки Святогорск эгаллангани ҳақидаги олдинги баёнотларда бўлгани каби, Россиянинг бу сафарги ҳисоботи ҳам реалликдан йироқ.
Герасимовнинг сўзларига кўра, 1 сентябрдан буён Россия армияси Украина ҳудудининг 1,8 минг км кв қисми ва 92 та аҳоли яшаш манзилини эгаллаб олган. Бундай ҳудудлар қаторида Украина қуролли кучларининг Добропиля (Донецк области) ва Великомихайловка (Днипропетровск области) каби муҳим истеҳкомлари ҳам саналган.
Фото: Россия мудофаа вазирлиги
Добропиля – Днипропетровск области билан маъмурий чегарадаги сўнгги йирик саноат шаҳри. Ҳозирда ушбу шаҳар учун жанглар давом этмоқда, Украина ҳам, Россия ҳам уни назорат қилаётганини таъкидламоқда.
Запорижжя областида эса россиялик ҳарбийлар Малокатериновка қишлоғини эгаллаб, област марказига 5 км масофада яқинлашгани маълум қилинган. Суми областида, Россия бош штаби таъкидлашича, Садки қишлоғи яқинида Украина қўшинлари гуруҳи тор-мор этилган, Харкив области шимоли-шарқида эса Украина қуролли кучларининг 2 минг жангчиси бўлган «котёл» йўқ қилинган.
Россия ҳукумати фронтдаги муваффақиятлар ҳақидаги баёнотларни тасдиқловчи фото ёки видеоёзувлар тақдим этмаган.
Ўз навбатида, Украина душман қўшинлари сезиларли даражада олдинга силжигани ҳақидаги хабарларни нафақат рад этган, балки жанг майдонидаги вазият бунинг мутлақо акси эканини таъкидлаган.
«Бу йилги тенденция сақланиб қолмоқда: куз бошидан бери ҳарбийларимиз руслар босиб олишга муваффақ бўлганидан кўра кўпроқ ҳудудни озод қилди. Йилнинг бошқа даврларида ҳам шундай бўлганди», – деди президент Володимир Зеленский 18 октябр куни.
Томонларнинг баёнотлари
Донецк области ғарбидаги сўнгги ва нисбатан яхши ҳимояланган аҳоли яшаш манзили ҳисобланган Добропиля шаҳри атрофдаги Покровск ва Мирноград шаҳарлари қулаганидан кейин 2026 йил баҳорида Россия армиясининг асосий нишонига айланганди.
Фронтнинг мазкур участкасига қарийб 100 минг кишилик гуруҳни жамлаган Россия армияси шаҳарни қуршаб олиш учун шимол ва жанубда олдинга ҳаракатланмоқда.
Мавзуга оид
Россия қўмондонлигига кўра, ёзнинг охиридаёқ шаҳар «қуршов»га олинган, шундан кейин штурмчи отрядлар жанубдан шаҳар ичкарисига кириб, кварталларни бирин-кетин тозалай бошлаган.
Бу шаҳар нимаси билан муҳим? Добропиля ва унга қўшни бўлган Святогоровка ҳамда Анновка – Донецк областининг Днипропетровск области билан чегара ҳудудидаги саноат сўнгги саноат агломерациясини ташкил этади.
BBC нашрининг Украина ҳарбий қўмондонлигидаги манбаси изоҳлашича, ушбу аҳоли яшаш манзиллари ишғол этилиши Россия армияси учун медиағалаба бўлишдан ташқари россиялик ҳарбийлар Добропилядаги кўп қаватли уйлар ва ертўлаларда яшириниш, шахсий таркибни жамлаш учун қулай жойларга эга бўлишини, шунингдек, Украина позицияларига қарши дронлардан фаолроқ фойдалана олишини англатади.
Ушбу агломерация ҳам қулаши амалда россиялик ҳарбийларга қўшни област томон йўл очади, чунки унинг атрофидаги ҳудуд – текисликлар, далалар ва кичик қишлоқлардангина иборат.
Фото: Россия мудофаа вазирлиги
Россия Мудофаа вазирлиги ўз видеосида Добропилядаги уйлардан бирига сунъий интеллект орқали россиялик ҳарбийни жойлаштирган
Россия бош штаби бошлиғи Валерий Герасимов 16 октябр куни Владимир Путинга Добропиля узил-кесил эгаллангани тўғрисида ҳисобот берди, Россия президенти эса буни «Донбасс озод этилишидаги муҳим воқеа» деб атади.
Россия мудофаа вазирлиги россиялик бир неча ҳарбийлар шаҳардаги турли биноларда Россия байроқларини ҳилпиратаётгани акс этган видеоларни ҳам тарқатган.
Аммо геолокация кўрсатадики, бу биноларнинг барчаси Добропилянинг жанубий ва шарқий чеккаларида жойлашган. Айрим видеолар эса сунъий интеллект орқали таҳрирланган.
Фото: Reuters
Россия ҳарбийларининг ҳаво ҳужумлари туфайли Добропилядаги кварталлар деярли бутунлай вайрон бўлган
Украина ҳукумати душман кичик гуруҳлар билан кириб келишга уринаётган бўлса-да, ушбу шаҳар Украина қуролли кучларининг тўлиқ назорати остида эканини таъкидламоқда.
«Объектив факт шундан иборатки, Добропиля Украина назорати остида, шунинг учун Украинанинг бу шаҳри Россия қўшинлари томонидан „босиб олингани“ ҳақида ҳеч қандай гап йўқ», – дея маълум қилган президент офиси раҳбари Кирилл Буданов.
Унинг фикрича, Россиянинг «Марказ» қўшинлар гуруҳи раҳбари Андрей Иванаев «онгли равишда» Владимир Путинга хато маълумот етказмоқда.
Добропиляда вазият қандай?
Украина Миллий гвардиясининг ушбу фронт участкасини мудофаа қилиш учун масъул бўлган «Любарт» 20-оператив бригадаси («Азов» 1-корпуси таркибига киради) маълум қилишича, қидирув-зарбдор гуруҳлари Россия мудофаа вазирлиги видеоларида кўрсатилган биноларда душман аскарларини топа олмаган.
«Россия мудофаа вазирлигининг интернетда тарқалган видеосига келсак, айтмоқчиманки, душманларимиз гибрид уруш олиб боришни яхши ўрганиб олган, улар энди сунъий интеллектни, монтаж қилиш усулларини ўзлаштириб, бу видеолар орқали ватандошларини имкон қадар чалғитишмоқда. Биз душманнинг видеосида кўрсатилган координаталар бўйича жойларни бориб текширдик. У ерда душман ҳам, унинг бу ерда бўлгани излари ҳам топилмади», – дейди бригада штаби вакили, подполковник Михаил Бутко (чақирув белгиси «Дания») BBC Украина хизматига.
Унинг сўзларига кўра, шаҳар нафақат Украина мудофаа кучлари назоратида, балки айни вақтда фронторти ҳудуди ҳисобланади.
Аммо президент Зеленский 18 октябр кунги баёнотида Россия ҳарбийлари шаҳарга кириб келиш ҳолатларини тилга олиб, уларни йўқ қилиш украин жангчилари учун «осон кечмаётгани»ни айтганди.
Украина Миллий гвардиясининг «Любарт» бригадаси жангчилари Добропиля тўлиқ назорат остида эканини айтмоқда. Суратда 2026 йил кузида бригада жангчиларининг машғулотлари акс этган.
«Любарт» бригадаси штаби вакили душман чиндан ҳам сўнгги кунлардаги об-ҳаво шароитидан фойдаланиб, шаҳарга ёки унинг чеккаларига алоҳида пиёда гуруҳларни киритган бўлиши мумкинлигини истисно этмаган.
«Шундай бўлиши мумкинми? Катта эҳтимол билан, ҳа. Чунки уруш ўзгарди, жанговар тартиблар энди илгаригидек яхлит эмас. Қолаверса, ҳозир ноқулай об-ҳаво мавсуми – ёмғир ва туманлар бошланганини ҳисобга олсак, бу бизнинг аэроразведкамиз ишига таъсир кўрсатмоқда. Шунинг учун назарий жиҳатдан душман кичик гуруҳларга бўлиниб кириб келиши мумкин, мен буни ҳеч қачон истисно қилмайман. Улар кўлмаклардан сув ичиб тўрт кунча юриши, кейин унга байроқ ташланиши, у эса байроқни камерага кўрсатиши ва кейин ўлавериши мумкин», – деган подполковник Бутко.
У Добропиля – маъмурий чегаралари бўйича катта шаҳар эмаслиги, аммо у қўшни қишлоқлар билан бирлашиб, агломерация ҳосил қилганини таъкидлаган. Шунинг учун, унинг фикрича, россиялик ҳарбийлар ўз штурм гуруҳларини атрофдаги қишлоқларга киритган ҳолда Добропиляга кирганини даъво қилиши мумкин.
Бригада штаби вакили таъкидлашича, Россия штурмчилари бу йўналишда инфилтрация (кичик гуруҳларга бўлиниб кириб келиш) учун одатда бир хил йўналишлардан фойдаланади – Родинское қишлоғи томондан, кейин эса Светлое ва Белитское қишлоқлари орқали.
Аммо 10 км масофалик бу йўлни очиқ осмон остида пиёда ёки мото ва квадротехникада босиб ўтишга тўғри келади, шунинг учун душман Украина дронларининг осон нишонига айланади.
Украина мудофаа кучлари Россия армиясининг зирҳли техникалар билан ҳужумлари эҳтимолини истисно қилиш учун Добропиля ҳудудидаги асосий логистика йўналишларини олдиндан вайрон қилган.
«Шунинг учун бу йўналишда механизациялашган ҳужумлар йўқ, айтиш мумкинки, россияликлар манзилга осонлик билан етиб кела олмайди. Ишончим комилки, агар душман механизациялашган ҳужумни амалга ошира олганида, яъни логистика йўлларидан фойдаланиш имкониятига эга бўлганида, у буни бир неча бор амалга оширган бўларди», – дея тушунтиради Бутко.
Унинг фикрича, бу кузда об-ҳаво ёмонлашган тақдирда ҳам Россияда Добропиляга ёпирилма штурм амалга ошириш учун ресурслар етарли эмас.
Бошқа йўналишлардаги вазият
Россия ҳарбий-сиёсий қўмондонлиги баёнотларига кўра, Россия қуролли кучлари Добропилядан ташқари бошқа йўналишларда ҳам тез суръатлар билан олдинга юрмоқда.
Бу ерда муҳим нуқталар – Харкив области ва Запорижжя.
Агар Россия мудофаа вазирлигининг кундалик ҳисоботларига ишонилса, айнан шу ҳудудларда сўнгги ҳафталарда россиялик ҳарбийлар энг кўп аҳоли пунктларини назорат остига олган.
Харкив областининг шимоли-ғарбий чегарасида Россия армияси «Медвежий угол» операциясини ўтказгани айтилмоқда. Россия томони баёнотларига кўра, рус армияси бу ерда катта ҳудудни (1 минг километр квадратга яқин) назорат остига олган, 58 та аҳоли пунктини эгаллаган, Украинанинг қарийб 2 минг жангчисини қуршаб олди ва уларни йўқ қилган.
Лекин Россиялик ҳарбий мухбирлар ҳам бундай муваффақиятли амалиёт ўтказганига ишонмаяпти.
Гап шундаки, Россия мудофаа вазирлиги бундай кенг кўламли операция ўтказилгани ҳақида ҳеч қандай ишончли далилларни тақдим этмаган, Белий Колодец қишлоғи эгаллангани ҳақидаги видеолар эса сунъий интеллект ёрдамида ясалган.
Ғарбдаги ва Украинадаги OSINT-таҳлилчилар Россия ҳарбийлари Великий Бурлук қишлоғи томон силжиш учун шу йўналишда ҳаракат қилаётганини қайд этишган, аммо улар буни қанчалик яхши уддалаётгани ҳақида аниқ маълумот йўқ. Шунингдек, Харкив областида Украина қуролли кучларининг кўп минг кишилик гуруҳи йўқ қилинганидан далолат берувчи қандайдир билвосита маълумотлар (масалан, ижтимоий тармоқлардаги постлар ёки дронлар орқали олинган видеолар) мавжуд эмас.
Америкадаги Урушни ўрганиш институти (ISW) таҳлилий маркази харитасига кўра, Россия қўшинлари Харкив области шимоли-шарқидаги Украина кучларини ҳақиқатан ҳам қуршаб олиши учун камида 25-30 км масофани босиб ўтиши керак. Бу Россия-Украина уруши ўлчовлари бўйича жуда катта масофа бўлиб, бунга фақат фронт чизиғи ёриб ўтилганда ва рақиб қўшини парокандаликка учраганида эришиш мумкин бўлади.
Фронтнинг ушбу участкаси учун масъул бўлган Украина қуролли кучлари Бирлашган кучлари гуруҳи Россия қўмондонлигининг украин жангчиларининг йирик гуруҳи «қуршаб олингани» ҳақидаги баёнотларини ўз раҳбариятини «чалғитишга уриниш» деб атади.
«Южно-Слобожанскийнинг шарқий қисми, бутун Великобурлукский ва Купянск йўналишининг ўнг соҳили Россия медиасида аллақачон алоҳида фантастик конструктга айланиб, уларнинг ўз ҳарбий мухбирларини ҳам ҳайратда қолдирмоқда», – деган гуруҳ спикери Виктор Трегубов.
Россия мудофаа вазирлигининг яна бир баёнотида россиялик ҳарбийлар Запорижжя шаҳрига 5 км масофада яқинлашиб келгани айтилади. Бу даъво област марказидан жанубда жойлашган Малокатериновка қишлоғи эгаллангани билан боғланган.
Украина бош штабидагилар бу хабарни ҳам рад этиб, тўқнашув чизиғи ва Запорижжя шаҳри ўртасидаги масофа анча вақтдан буён деярли ўзгармагани ва ҳамон 22 км атрофида бўлиб турганини маълум қилган.
Украина томони Малокатериновка устидан назорат сақлаб турилганига далил сифатида Украина қуролли кучларининг 128-оғир механизациялашган бригадаси жангчилари ушбу посёлка марказида Украина байроғини кўтариб тургани акс этган видеони эълон қилган.
Россия томони эса ўз қўшинлари Конка дарёсини кечиб ўта олганига (қишлоқ ушбу дарё бўйида жойлашган) оид бирорта далил тақдим этмаган.
Россияликлар қўшни Орихив шаҳри йўналишида ҳам фаоллашган.
Бу ерда улар Украина қуролли кучларининг ушбу мустаҳкамланган ҳудудини қанотлардан айланиб ўтишга ҳаракат қилишмоқда. Россия мудофаа вазирлиги бу вазифа деярли бажарилгани, Орихивнинг бир қисми аллақачон Россия армияси назорати остида экани, қўшни Новоандрийивка, Новопавловка ва Омелник қишлоқлари эса аллақачон эгаллаб олинганини таъкидламоқда.
Украина томони эса буларнинг барчасини рад этиб, фақат Россиянинг кичик бўлинмалари ушбу аҳоли пунктларига кириб олишга уринаётганини қайд этмоқда. Фронтнинг ушбу қисми учун масъул бўлган «Юг» қўшинлар гуруҳига кўра, ҳужум ҳаракатлари кучайиши Кремлнинг яқин ҳафталарда Орихивни босиб олиш режалари билан боғлиқ.
Россия авиацияси Орихивдаги кварталларни бомбардимон қилаётгани акс этган кадрлар шуни кўрсатадики, Украина кучлари аҳоли пунктининг катта қисмида ўз позицияларини сақлаб турибди.
