Бу ҳодиса ўрмон қонунлари амал қиладиган жамиятда эмас, биз яшаб турган мамлакатда содир бўлди. Аёл оғир босимлар остида фарзандини уй шароитида дунёга келтиргач, бола ундан олиб қўйилди ва ўзи молхонага қамалди. Очликдан ўлмаслик учун тарвуз пўчоқлари, моллар учун ташланган маҳсулот қолдиқларию чиқиндиларни еб, жон сақлади.
Воқеаларнинг тўлиқ тафсилотини видеода томоша қилинг.
Сурхондарё вилояти Узун туманида кузатилган ақлга сиғмас ҳолат – бир неча ҳафталаб молхонада сақланган аёл воқеаси. У фарзандини дунёга келтиргач, оғилхонага қамалган ва очликдан ўлмаслик учун тарвуз пўчоқлари ҳамда бошқа маҳсулотларнинг қолдиқларини истеъмол қилиб жон сақлаган. Кечагина фарзандини дунёга келтирган аёл аёвсиз калтакланган. Аёл топилган вақтда унинг ҳолати қўрқинчли эди.
Kun.uz журналисти воқеа жойида бўлиб, молхонада сақланган аёл воқеасини ўрганди. У қайси сабаб билан бу хонадонга келиб қолгани, даҳшатли кунлари, маҳалладан яширилгани, бу сир қандай қилиб фош бўлгани ҳақида ҳикоя қиламиз. Биз аёл ва боласининг ҳозирги ҳолати, воқеа гувоҳлари, масъуллар ҳамда ўша мудҳиш хонадонда бўлиб, гумондорлар билан мулоқот қилдик.
У аёл ким эди?
Обизаранг маҳалласи хотин-қизлар фаоли Моҳира Эрназарова аёл бу хонадонга қандай қилиб келиб қолгани, маҳалладан яширилгани ва сир қай ҳолатда фош бўлганини айтиб берди.
Эрназарованинг айтишича, жорий йилнинг январ ойида хатлов ўтказилган. Ўша хонадонга борилганида у ерда яшовчиларнинг ҳужжатлари олинган. Тасодифан ўша жабрланган аёлнинг ҳужжати маҳалла масъуллари қўлига тушган (бу аёл Сариосиё туманида туғилган). Табиийки, унинг кимлиги билан қизиқишганида оила аъзолари “келинимиз” деб айтишган. Қаердалиги сўралганда, хонадон эгаси Зиёда Ашурова ўғли Ашур Шамсиев билан Тошкентга ишлагани кетганини айтган. Кейинчалик ҳам бир неча марта шу ҳолат такрорланган. Ҳар сафар у Тошкентда эканини иддао қилиб, маҳалладан сўраб келувчиларга кўрсатилмаган.
Мавзуга оид
Охирги сафар 26 август куни кечқурун қўшнилар бу хонадонда шовқин бўлаётганидан яна арз қилишган. Моҳира Эрназарова маҳалла профилактика инспектори ва ёшлар етакчисига бу ҳақда хабар берган.
Уни молхонада сақлашаётганди...
Обизаранг маҳалласи ёшлар етакчиси Муродбек Абдурашидовнинг айтишича, улар етиб боришганида дарвоза тирқишидан ҳовлида чақалоқ кийимлари илиниб турганини кўришган. Бу уйда чақалоқ туғилгани ҳақида эшитмаган маҳалла вакилларида шубҳа пайдо бўлган. Анча вақтдан кейин уй эгалари эшикни очган. Чақалоқ кийими ортидан шубҳага бориб уйни кўздан кечиришга қарор қилишган.
Уйдан чақалоқни топишганида хонадон эгалари таҳликага тушиб қолган. Кейин барча хоналарни, ҳовлини кўздан кечириш бошланган. Молхона эшиги сим билан ўраб ташланган эди. Маҳалла вакиллари эшикни очиб киришганида, яланғоч ҳолатда ётган бегона аёлга кўзлари тушган. У хонадонда яшовчи Қурбоной Шамсиева оғзини ёпиб, овоз чиқаришига йўл қўймаётган ҳолатда бўлган. Номаълум аёл жуда озғин, кўплаб жароҳатлар билан ҳолсиз ҳолатда топилган.
Аянчли ҳолатда топилган аёл ва унинг беш ойлик фарзанди тезлик билан шифохонага ётқизилган.
Сурхондарё вилояти ИИБга кўра, Жиноят кодексининг 126-1-моддаси 7-қисми “а, е” бандлари билан жиноят иши қўзғатилган. Ишга алоқадор бўлган оиланинг уч нафар аъзоси процессуал тартибда қамоққа олинган.
Чақалоқ туғилгани сир сақланган
Биз мудҳиш воқеа содир бўлган хонадонда бўлиб, айни пайтда уй қамоғида сақланаётган Зиёда Ашурова билан суҳбатлашдик.
Онахоннинг айтишича, аёл бу уйга ҳомиладор ҳолатида олиб келинган. “Борар жойи бўлмагани учун шу ерда қолишни истади”, дейди у. “Боласини ҳам шу ерда дунёга келтирди. Уни урганим йўқ, ёнимда олиб ётдим. Биз билан бирга яшаб, биз билан овқатланди”, деб иддао қилмоқда.
Нега аёл маҳалладан яширилгани, унинг ҳомиладор экани, фарзандини бу уйда дунёга келтиришга мажбур бўлгани ҳақидаги саволларимизга жавобан: “Аёлнинг ўзи буни айтмаслигимизни хоҳлади”, дея жавоб берди. У аёл қийноққа солингани ва калтакланганини инкор этди.
Камерага айтишни истамаган гувоҳларнинг маълум қилишича (тергов кетаётгани сабабли ОАВда лавҳа сифатида тарқатилмаган, ошкор қилиш мумкин бўлмаган), ҳақиқатда Ашур Шамсиев Гулнорани молхонада аёвсиз калтаклаётгани акс этган. Аёлнинг бош қисмига қандайдир жисм билан бир неча марта зарба берган. Аянчли жиҳати, бу тасвирлар оиланинг вояга етмаган бир аъзоси томонидан суратга олинган.
Бу каби зиддиятли ҳолатларга тергов-суриштирув ҳаракатлари давомида, албатта, аниқлик киритилади.
Уларнинг тақдири нима бўлади?
Узун тумани оила ва хотин-қизлар бўлими бошлиғи Замира Мирзаеванинг айтишича, Гулнора шифохонадан чиққанидан сўнг Сурхондарё вилояти аёлларни реабилитация қилиш марказига юборилади. У ерда ижтимоий-психологик ёрдам кўрсатилади. Шундан сўнг аёл Сариосиё туманида рўйхатда тургани сабабли ушбу тумандаги ижтимоий уйлардан бирига жойлаштирилади.
Айни пайтда туман ҳокимлиги томонидан зарур моддий-маънавий ёрдам кўрсатилмоқда, дори-дармонлар билан таъминланмоқда.
Шифокор Саида Тўралованинг айтишича, аёл шифохонага олиб келинганда юз ва бош қисмларида кўплаб жароҳатлари бўлган. Шунингдек, очлик сабабли жуда озиб кетган ҳолатда эди. Зарур тиббий муолажалардан сўнг унинг аҳволи анча яхшиланган. Ҳозир мулоқот қилиб, саволларга жавоб бермоқда. Фарзандининг ҳам ҳолати яхши, онаси билан исталган вақтда учрашиб турибди.
“Тарвуз пўчоқларини едим...”
Гулнора Холиқованинг айтишича, Моҳира Шамсиева “укам Ашурга олиб бераман”, деб уни уйга бошлаб келган. Бироқ ҳеч қандай никоҳдан ўтилмаган. Аёл ўша хонадонга келганида олти ойлик ҳомиладор бўлган. Фарзандини ҳам ўша уйда дунёга келтирган ва босим билан уйда сақлаб турилган.
Боласи туғилганидан икки кун ўтиб, болани олиб қўйишган. Ўзи калтакланган, зўрланган ва оч қолдирилган. Очликдан ўлмаслик учун оғилга ташланган тарвуз пўчоқлари ва молларга ташланадиган қолдиқларни еб жон сақлаган.
Унинг айтишича, бу оиладагилар болани ўзларига олиб қолишни исташган.
Даҳшатли кунларни бошидан ўтказган Гулнора Холиқованинг Сариосиё туманида яқинлари, қариндошлари яшайди. У шифохонадан чиққанидан сўнг қариндошлари олиб кетишига ишонмоқда. Фарзандини эса ўзи катта қилмоқчи эканини айтмоқда.
Хулоса
XXI аср Ўзбекистонида молхонадаги аёл ва унинг чақалоғи. Буни эшитиб ҳам ишонмаслик мумкин. Суриштирувимизни қуйидаги саволлар билан якунлаймиз:
Биз жамият ўлароқ қачон мана шундай ҳолатга келиб қолдик? Шунчалик ваҳший одамларга айландикми? Бу каби “сценарий”лар яна қайси уйда, қайси қишлоқда кутиб турибди? Яна қаерларда Гулноралар қийноқ ва азобга солинмоқда?
Мана шундай саволларга бугун жавоб топмасак, эртага бу даҳшат яна такрорланиши ҳеч гап эмас.
Исомиддин Пўлатов, Kun.uz мухбири.
Тасвирчи ва монтаж устаси: Фахриддин Ҳотамов.
