“Сен “гўшт”сан, ўлигинг ҳам, тиригинг ҳам бизники, дейишди” – Россия-Украина урушида қатнашган сирдарёлик йигит ҳикояси

Сирдарёда Россия армиясига ёлланган йигит жиноий жазога тортилди. Kun.uz суд ҳужжати билан танишди.

Суд ҳукмида келтирилишича, Сирдарё туманида яшовчи, 1998 йилда туғилган И.А. 2024 йил 27 декабр куни ишлаб пул топиш мақсадида Россиянинг Красноярск шаҳрига борган. У Ярославл шаҳрида жойлашган ҳарбий қисм билан ҳарбий хизматни ўташ бўйича 1 йиллик шартнома имзолаган.

И.А.га мотоўқчи баталони эвакуация бўлимининг катта ўқчи ҳарбий лавозими, оддий аскар ҳарбий унвони берилган. У “Вассабий” тахаллуси остида 2025 йил 16 апрелдан 2025 йил 10 майга қадар Данск вилояти Серебрянск қишлоғи ҳудудида Украинага қарши урушда иштирок этган.

И.А. судда айбига иқрор бўлиб, урушга мажбуран борганини билдирган. Судланувчи кўрсатмасига кўра, у Красноярск шаҳрига боргач, юмшоқ мебелларга матрас ишлаб чиқариш цехида ишлаган ва ушбу корхона ётоқхонасида яшаб келган.

2025 йил 26 март куни Россияда бўлиш муддати тугаётганини айтиб, Қозоғистонга ўтиб-қайтиб келиш учун корхона раҳбарларидан рухсат олган. 2025 йил 4 апрел куни кечда Қозоғистонга ўтиш учун чегара постига қараб йўлга чиққан. Аммо Красноярск шаҳар полицияси И.А. ва яна 7 нафар Ўзбекистон фуқаросини ушлаб, ҳужжатларини текширган. Сўнгра улар полиция идорасига олиб кетилган.

“У ерда бизни 3 кун ушлаб туришди. Кейин ҳуқуқ-тартибот идораси ходими келиб, ноқонуний равишда патентсиз ишлаганимиз учун 3 йилдан 6 йилгача қамалишимиз ёки Россия ҳудудидан депортация қилинишимиз мумкинлигини айтди. Биз депортацияга рози бўлдик.

Орадан чамаси бир соатлар ўтиб, бизни ҳарбий юк машинасига миндириб, олиб кетишди. Юк машинасида 5 сутка йўл юриб, 2025 йил 14 апрел куни тунги вақтда Воронеж шаҳрига етиб бордик. Бизни тўғри ҳарбий қисмга олиб боришди.

Ҳарбий қисмда “Белый” лақабли командир чиқиб, йўқлама қилди. Сўнг бизга ётоқхона, ошхона ва кийиниш хоналарини кўрсатди, ҳарбий кийим ва каскани қандай қилиб кийиш тўғрисида тушунчалар берди. Мен командирдан “биз депортация қилинган бўлсак, нима қиламиз бу формаларни?” дея сўрадим. У эса “сен урушга келдинг, депортация қилинмайсан”, деб жавоб берди. Унга Россия фуқароси эмаслигимни, мазкур урушда қатнашишга мажбурмаслигимни айтдим. Шундан кейин “Белый” ва бошқа ҳарбийлар менга нисбатан куч ишлатиб, чап қўлимнинг билак қисмини олов билан куйдиришди ҳамда жангда иштирок этиш бўйича шартномага имзо қўйганимни айтишди. Мен эса ҳеч қандай шартномага имзо қўймаганимни билдирдим. Командир мени бу урушдан ҳеч ким қутқара олмаслигини, ўлигим ҳам, тиригим ҳам уники эканини, мен “гўшт”лигимни айтиб, руҳий тазйиқ ўтказди”, деган И.А. суддаги кўрсатмасида.

Қилинган тазйиқ ва босимлардан сўнг И.А. ҳарбий кийим ва каскани кийишга рози бўлган. Икки кундан сўнг уларни гуруҳга ажратиб, ўз хоҳиши билан келганларни Ростов шаҳрига, бошқаларни, жумладан, И.А.ни ҳам Украинанинг Данск вилояти Серебрянск қишлоғига жўнатишган. Бу ерда уларга жанговар қуроллар билан ишлаш, гранаталар отиш, ҳарбий дронларни кўрганда уларга ўқ узиш, қўли ёки каскасида кўк, сариқ ранги бўлган шахсларни кўрган вақтида дарҳол ўт очишни ўргатишган.

“Менга “Вассабий” тахаллусини бериб, шахсий рақам бириктиришди. Фронтда Тожикистон фуқароси бўлган “Булат” лақабли шахс билан танишдим. Ундан жанг майдонидан қандай қилиб қочишим мумкинлигини сўрадим. “Булат” қочишнинг имкони йўқлигини, ўлиши ёки жароҳат олиб, эвакуация билан вақтинчалик қутулиб қолишим мумкинлигини айтди.

Мен ва 39 нафар аскарга жанг тугалланган жойга бориб, “яшил ҳудуд” ташкил қилиш ҳамда урушда ҳалок бўлганларнинг жасадларини йиғиш топширилди. “Камчатка” лақабли генерал менга урушда қатнашганларнинг рўйхатини бериб, улар орасидан қурбон бўлган ўзбеклар мусулмон одатларига кўра дафн этилиши мумкинлигини айтди. Қурбонларнинг жасадларини йиғаётган вақтимда Украина томондан ҳужум бўлди. Шунда менга берилган гранатани ерга ташлаб, ўзимга жароҳат етказдим. Шу орада Украина томондан отилган дронларнинг снаряди мендан тахминан 2 метр узоқликда портлади. Оқибатда чап оёғимнинг сон қисмидан ва белимдан жароҳат олдим”, деган йигит.

Шундан сўнг И.А.ни аввалига Бошқирдистонга, сўнгра Белград шаҳрига олиб боришган. У ерда оёғини операция қила олишмагач, Москва шаҳридаги ҳарбий госпиталга олиб бориб, жарроҳлик амалиёти ўтказишган. Кейин эса мунтазам даволаниш мақсадида Рязан шаҳридаги ҳарбий шифохонага жўнатишган. Бу ерда тахминан 2 ой даволаниб, ўша ердаги шифокорлардан унга таътил гувоҳномасини расмийлаштириб беришларини сўраган. Улар орқали ўзига вақтинчалик яроқсизлиги тўғрисида ҳужжат расмийлаштириб, Нижний Новогород шаҳридаги ҳарбий қисмдан ўзига таътил гувоҳномаси расмийлаштирган. Сўнгра у ердан Москва шаҳрига бориб, ватанга қайтиш сертификати орқали 2025 йил 18 июл куни Ўзбекистонга қайтиб келган.

И.А. 2025 йил 20 августда ДХХ ва ИИБ томонидан олиб борилган тезкор-қидирув тадбирлари давомида Сирдарё тумани ҳудудида гумонланиб тўхтатилган. Унинг телефони кўздан кечирилганида, Россия Қуролли кучлари ҳарбий дала кийимида, жанговар қуроллар ва жанговар техникалар ёнида, ҳарбий ҳаракатларда иштирок этгани, лавозими, тахаллуси ва шахсий рақами, ҳарбий ҳаракатлар натижасида олган тан жароҳатларини кўрсатувчи фото ва видеотасвирлар ҳамда “Таътил гувоҳномаси” ва “ҳарбий жетон” мавжудлиги аниқланган.

ЖИБ Гулистон шаҳар судининг 2025 йил 17 декабрдаги ҳукми билан И.А. Жиноят кодексининг 154-моддаси (ёлланиш) 1-қисми ҳамда 154−1-моддаси 1-қисмида (чет давлатларнинг ҳарбий хизматига, хавфсизлик, полиция, ҳарбий адлия органлари ёки шунга ўхшаш бошқа органларига хизматга кириш) назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбли деб топилган. Унга 4 йил муддатга ишлаш вақтидан, шунингдек, иш жойигача бориши ва уй-жойига қайтиб келиши учун зарур бўлган вақтдан ташқари қолган вақтда яшаш жойидан чиқиши чекланган ҳолда озодликни чеклаш жазоси тайинланган.

Аввалроқ Россия армиясига ёлланиб, Украинага қарши урушда иштирок этган, госпиталга бориш учун қўлида граната портлатган андижонлик эркак 3 йилга озодликдан маҳрум қилинганди.