15 январ куни Оқ уйда Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадо ўзининг тинчлик бўйича Нобел мукофотини (яъни Алфред Нобел тасвири туширилган олтин медал) АҚШ президенти Доналд Трампга топширди. Унинг сўзларига кўра, бу «унинг озодлигимизга бўлган ноёб садоқатининг эътирофи» эди.
Мачадо президент Николас Мадуро қатағонлари шароитида Венесуэланинг мухолифат ҳаракатини бошқаргани, хусусан, 2023 йилги баҳсли президентлик сайловидаги иштироки учун 2025 йилда Тинчлик бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлди.
«Мен Қўшма Штатлар президентига тинчлик бўйича Нобел мукофотини топширдим», деди Мачадо журналистларга Оқ уйни тарк этар экан.
Трамп ижтимоий тармоқларда Венесуэла мухолифати етакчиси медални унга сақлаш учун қолдирганини тасдиқлади ва у билан учрашиш ўзи учун «катта шараф» бўлганини айтди.
«Бу кўп нарсаларни бошидан кечирган ажойиб аёл. Мария менга қилган ишим учун Тинчлик бўйича Нобел мукофотини топширди. Ўзаро ҳурматнинг ажойиб кўриниши. Раҳмат, Мария», деб ёзди Трамп ижтимоий тармоқда.
Мачадо ҳаракатини мисли кўрилмаган деб бўлмайди. Қоидага кўра, у медални бериши мумкин, лекин мукофотнинг ўзини эмас. Euronews тарихда юз берган шунга ўхшаш воқеаларни жамлади.
Нобел жамғармасининг низоми ва Алфред Нобелнинг васиятига кўра, лауреат унвони берилганидан кейин фақат ушбу шахсга тегишли бўлиб, қонуний равишда бўлиниши ёки бошқа шахсга ўтказилиши мумкин эмас.
Медал ёки лауреатликни тасдиқловчи диплом кимгадир совға қилиниши, сотилиши ёки ким ошди савдосига қўйилиши мумкин, аммо бу лауреат унвонини бошқага ўтказилишини англатмайди. Нобел мукофотининг бир қанча совриндорлари, гарчи вазият ва сабаблар турлича бўлса-да, илгари ўз медалларини берган ёки сотган.
Украиналик қочқинлар фойдасига аукцион
Россияда сўз эркинлигини ҳимоя қилишдаги саъй-ҳаракатлари учун 2021 йилда филиппинлик Мария Ресса билан биргаликда тинчлик бўйича Нобел мукофотини қўлга киритган россиялик журналист Дмитрий Муратов 2022 йил июн ойида кимошди савдосида медалини рекорд даражадаги 103,5 миллион долларга сотди.
