Гренландия бош вазири Трампнинг ҳоспитал кемасидан воз кечди

Гренландия бош вазири Йенс-Фредерик Нилсен АҚШ президенти Доналд Трамп 2026 йил 22 феврал, якшанба куни олдинроқ эълон қилган ҳоспитал кемаси келишига рози эмаслигини билдирди.

“Биз шундай деймиз: ‘Йўқ, раҳмат’. Президент Трампнинг бу ерга, Гренландияга ҳоспитал кемани юбориш ғояси қайд этилди. Лекин бизда фуқаролар учун бепул даволанишни таъминлайдиган давлат соғлиқни сақлаш тизими бор. Бу онгли танлов. Ва жамиятимизнинг асосий қисми. АҚШда эса бундай эмас — у ерда шифокорга бориш пул туради”, — деб ёзди Нилсен Facebook’даги саҳифасида.

Бош вазир, шунингдек, Гренландия “ҳамиша мулоқот ва ҳамкорликка очиқ” эканини таъкидлади. “Жумладан, АҚШ билан ҳам. Аммо биз билан гаплашган маъқул — ижтимоий тармоқларда тасодифий баёнотлар қилиш эмас”, — деди Нилсен.

Нилсен ўз пости билан Трамп орол соҳилларига “ажойиб ҳоспитал кемаси” келиши ҳақида хабар берганидан бир неча соат ўтиб чиқди. Президентнинг айтишича, у бу ғоя устида Луизиананинг “ажойиб губернатори” Жефф Лэндри билан бирга ишламоқда, чунки Гренландияда “кўп беморлар бор ва уларга зарур ёрдам кўрсатилмаяпти”. “У (кема — таҳр.) аллақачон йўлда”, — деб ёзди Трамп Truth Social’даги постида.

Президент постига, эҳтимол, сунъий интеллект ёрдамида яратилган расм ҳам қўшилган. Унда Жанубий Калифорнияда жойлашган 272 метрли USNS Mercy ҳоспитал кемаси акс этган. Бу кема ҳақиқатдан ҳам Гренландияга юборилган-юборилмагани ҳали аниқ эмас.

Трамп 2025 йил январ ойида иккинчи президентлик муддатини бошлаганидан буён бир неча бор Гренландия “у ёки бу тарзда” АҚШ назорати остига ўтиши кераклигини айтган. Унга кўра, бу орол Арктика минтақаси хавфсизлигини таъминлашда, шунингдек, АҚШ миллий хавфсизлиги манфаатлари нуқтаи назаридан муҳим ўрин тутади.

Дания ва бошқа Европа амалдорлари эса жавобан Гренландия — Даниянинг автоном ҳудуди — НАТОнинг жамоавий мудофаа меъёрлари билан аллақачон ҳимоя қилинганини эслатган. Бундан ташқари, АҚШнинг оролдаги ҳарбий иштироки 1951 йилги келишув билан таъминланган.

Январ ойида Трамп Arctic Endurance (“Арктик бардош”) миссияси доирасида Гренландияга ҳарбийлар юборган давлатларга — Германия, Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Буюк Британия, Нидерландия ва Финландияга қарши бож жорий этиш билан таҳдид қилган эди. Бироқ кўп ўтмай президент можарони кескинлаштиришдан воз кечди: у НАТО бош котиби Марк Рютте билан учрашувда муросага келинганини айтди. Муҳокама қатнашчилари келишув тафсилотларини очиқламади.