Сабаби оддий: бу ерда сунъий равишда яратиб бўлмайдиган муҳим омил мавжуд – исломий молияни қадрловчи мижозларнинг катта базаси. Бу мижозлар:
- исломий молия тамойилларининг қадриятини тушунади;
- адолатли ва шаффоф битимлар концепцияси ишонади;
- молия реал иқтисодиёт ва активларга йўналтирилишини хоҳлайди.
Кўплаб бошқа бозорларда исломий банк тизими асосан юқоридан, тартибга солиш орқали жорий этилади. Ўзбекистонда эса унга бўлган талаб табиий равишда пастдан шаклланмоқда. Айнан шунинг учун бу ерда салоҳият айниқса юқори.
Мамлакатда исломий банк тизими эндигина шакллана бошлаган бўлса-да, зарур пойдевор аллақачон мавжуд:
- демографик салоҳият юқори;
- ижтимоий-диний асослар мавжуд;
- иқтисодиёт ўсиб бормоқда;
- тадбиркорлар фаоллиги юқори.
Буларнинг барчаси Ўзбекистонни Марказий Осиёда исломий молия учун энг истиқболли бозорлардан бирига айлантиради.
Нега исломий молия банк сектори ўсишининг драйверига айланиши мумкин?
1. Бозорни кенгайтириш
Исломий молиявий маҳсулотлар анъанавий банк инструментларидан фойдаланмайдиган мижозларга бозорга кириш имконини беради.
Бироқ бундан ҳам муҳим жиҳати шундаки, бундай маҳсулотлар қуйидагиларни қадрлайдиган анъанавий мижозларни ҳам жалб қилади:
- тузилмаларнинг шаффофлиги;
- реал активларга асосланган битимлар;
- рискларни тақсимлашга асосланган битимлар.
Натижада банклар чакана мижозлар, кичик ва ўрта бизнес ҳамда корпоратив сектор ҳисобига мижозлар базасини кенгайтириши мумкин.
2. Аҳоли маблағларини жалб қилиш
Энг кам баҳоланаётган омиллардан бири – инвестицион депозитлар салоҳиятидир.
Ўзбекистонда аҳолида сезиларли миқдорда жамғармалар тўпланган, бироқ тушунарли ва қулай инвестиция инструментлари сони жуда кам.
Шундай шароитда исломий инвестиция ҳисоблари ушбу маблағларни жалб қилиш учун табиий каналга айланиши мумкин. Бу эса бир вақтнинг ўзида бир нечта ижобий натижаларни беради:
