Трамп НАТОни Эрон билан урушда ёрдам беришдан бош тортгани учун танқид қилди

АҚШнинг НАТОдаги иттифоқчиларининг аксарияти Вашингтонни Эронга қарши Америка ҳарбий операциясида қатнашишни истамаётгани ҳақида хабардор қилди. Бу ҳақда АҚШ президенти Доналд Трамп 17 март, сешанба куни Оқ уйнинг Овал кабинети олдида журналистлар билан суҳбатда маълум қилди. У иттифоқчилар позициясини “жуда ҳайратланарли” деб атади.

“Менимча, НАТО жуда аҳмоқона хато қилмоқда. Ҳамма бизни қўллаб-қувватлайди, аммо ёрдам беришни истамайди”, — деб Reuters агентлиги Трампнинг сўзларини келтиради.

Шу куни АҚШ президенти Truth Social ижтимоий тармоғида иттифоқчиларнинг ҳаракатларидан “ҳайрон эмаслиги”ни ёзди, чунки у ҳар доим НАТОни “бир томонлама ҳаракатланадиган кўча” деб ҳисоблаган. Унинг сўзларига кўра, алянсга кирувчи давлатлар Қўшма Штатлар учун “ҳеч нарса қилмайди”, “айниқса ёрдам керак бўлган пайтда”, гарчи Америка ҳукумати уларни ҳимоя қилиш учун “ҳар йили юзлаб миллиард доллар” сарфлаётган бўлса ҳам.

“Ҳарбий муваффақиятимиз сабабли бизга НАТО мамлакатларининг ёрдами энди керак эмас ва зарур ҳам эмас, у ҳеч қачон бизга керак бўлмаган. Худди шу гап Япония, Австралия ёки Жанубий Кореяга ҳам тааллуқли. Аслида, АҚШ президенти — дунёдаги энг қудратли мамлакат президенти сифатида айтяпманки, бизга ҳеч кимнинг ёрдами керак эмас”, — дея таъкидлади Доналд Трамп.

Ўтган дам олиш кунлари Трамп Буюк Британия, Франция, Хитой, Япония, Жанубий Корея ва бошқа давлатларни АҚШга Ҳўрмуз бўғозини блокдан чиқаришда ёрдам беришга ҳамда Яқин Шарққа ўз кемаларини юборишга чақирган эди.

“Агар жавоб бўлмаса ёки жавоб рад этиш бўлса, менимча, бу НАТОнинг келажаги учун жуда ёмон бўлади”, — деган у Financial Times газетасига 15 март куни берган интервюсида.

Орадан бир кун ўтар-ўтмас, бу чақириқ йўлланган давлатларнинг аксарияти Ҳўрмуз бўғозини ҳимоя қилиш учун флот юбориш режаси йўқлигини билдирди.

“Бу бизнинг урушимиз эмас, биз уни бошламаганмиз”, — деди 16 март куни Германия мудофаа вазири Борис Писториус. Германия канцлери Фридрих Мерц ҳам шунга ўхшаш фикр билдирди ва бундай ҳаракат учун унинг мамлакатида на БМТ, на Европа Иттифоқи, на НАТО мандати борлигини қайд этди.

Шу куни Брюсселда Европа Иттифоқи давлатлари ташқи ишлар вазирлари учрашуви бўлиб ўтди. Европа дипломатияси раҳбари Кая Каллас маълум қилишича, иштирокчиларнинг аксарияти ҳозир Қизил денгизда савдо кемаларини ҳимоя қилаётган Aspides денгиз миссияси мандатини Форс кўрфазига кенгайтиришга қарши чиққан.

“Ҳеч ким бу урушга фаол равишда тортилишни истамаяпти ва ҳамма бу уруш нималарга олиб келиши мумкинлигидан хавотирда”, — деди у.

Франция президенти Эммануэл Макрон 17 март куни мамлакати АҚШ ва Исроил бошлаган Эронга қарши урушни танламаганини, шунинг учун Ҳўрмуз бўғозини ҳимоя қилиш операциясида иштирок этмаслигини билдирди. Унинг сўзларига кўра, бу муаммо куч ишлатиш йўли билан эмас, балки дипломатик йўл билан ҳал этилиши керак.