Эрон футболида нима гап?

АҚШ ва Исроил Эронга қарши бошлаган урушини бутун дунё аҳолиси ўз танасида ҳис қилмоқда. Уруш сабаб дунё энергетика занжирида узилиш бўлди, нефт маҳсулотлари танқислиги ҳамма нарсанинг нархини оширди. Эронда ҳаёт издан чиқди, у ердаги ҳаммага жуда қийин бўлди. Қуйида Эрон футболи қандай қийин кунларни бошдан кечираётгани ҳақида гаплашамиз.

«Эрон мундиалга боради»

Демак футбол мухлисларини ўйлантираётган биринчи савол: Эрон миллий жамоаси АҚШда ўтадиган жаҳон чемпионатига борадими? Ҳа, боради. ФИФА президенти Жанни Инфантино буни расман ташкилот номидан айтиб тасдиқлади. Эрон мундиалга бормаслиги ҳақида миш-мишлар чиқди, лекин бу борада расман ҳеч қандай баёнот берилмади.

Журналистлар Трампдан ҳам бу ҳақда сўрашди. «Бу умуман мени ўйлантирадиган масала эмас», деб жавоб берди АҚШ президенти. Яъни АҚШ Эрон мундиалга боришига қаршилик қилмоқчи эмас. Бундай бўлганида Трамп «йўқ, Эронга рухсат бермаймиз», деб айтган бўларди.

Америкага виза олиш шундоғам қийин иш, Трамп келгач бу янада қийинлашди. Эрон миллий жамоаси-ку ФИФА орқали виза олиши муаммо бўлмаса керак. Лекин эронлик мухлислар Америкага боришда муаммога дуч келиши эҳтимоли юқори. Икки давлат ўзаро уруш ҳолатида, душманлик чўққига чиққан. Аввало эронликлар ёппасига Америкага боришга интилмаса ҳам керак.

Бироқ Эрон Америка мундиалида мухлислар қўлловисиз қолмаслиги аниқ. Американинг агрессив уруши сабаб америкаликлар Эронни қўлласа ҳам ҳайрон қолманг. Америка муҳожирлар мамлакати, улар орасида ҳам энг кўп қўлланадиган жамоа катта эҳтимол Эрон бўлади.

Маълумот учун, Эрон миллий жамоаси жаҳон чемпионатининг «G» гуруҳида Миср, Белгия ва Янги Зеландия билан куч синашади. Форсларнинг икки ўйини Калифорнияда, бир ўйини Сиэтлда ўтказилади. ФИФА Эроннинг ўйинларини Мексика ёки Канадага кўчириши ҳам мумкин, лекин форслар гуруҳдан чиқса, барибир Америкага боришига тўғри келади. Хуллас, бу жараённи кузатиш қизиқ бўлади.

Озмун хоинми?

Эронлик футболчилар орасида энг машҳури Сардор Озмун. Туркман миллатига мансуб ҳужумчи шу кунларда муҳокама марказида. Эрон нашрларида ёзилишича, Озмун миллий жамоадан четлатилган ва унинг мамлакатдаги мол-мулклари мусодара қилиниши мумкин экан. Хабарларга кўра, Озмун гўёки «Эрон душманлари билан ҳамкорлик қилгани учун» ўзига хос қора рўйхатга тушибди. Барчасига Озмун Instagram'да БАА етакчиси Муҳаммад ибн Зайд билан тушган суратни жойлагани сабаб экан.

Бироқ бу хабарларда тушунарсиз деталлар бор. Аввало Озмун Эрон миллий жамоасининг охирги икки ўртоқлик ўйинида жароҳат сабаб иштирок этмади. БАА лидери билан суратни эса Озмун 2025 йил январ ойида жойлаган, у пайт уруш ҳақида гап-сўз йўқ эди. Озмун йил бошида Эрондаги намойишларни қўллаганини ҳам айтишади, лекин ўша қўллов дейилган постда Озмун шунчаки «Эрон фарзанди эканини» айтган.

Эронлик футболчилар азалдан ҳукумат мухолиф кайфиятида, эркинлик тарафдори бўлишган, буни ошкор айтишмаса ҳам. Эрон футболининг асосий аренаси «Озоди» экани ҳам маъжозий маъно билдирадигандек. Эрон ҳукуматига Озмун каби йигитларнинг «жидду жаҳд билан ҳукуматни қўлламаётгани» ёқмаётгандир. Ишонинг, эронлик футболчилар жуда бошқача йигитлар, улар европаликларга ўхшайди. Табиийки, улардан ҳукуматни аскар каби қўллашдек «урапатриотликни» кутмаса ҳам бўлади.

Чемпионат нима бўлади? Жалол, Остон қайтадими?

Ўзбек футбол мухлисларини ўйлантираётган яна бир савол: Эрон чемпионати нима бўлади? Уруш сабаб чемпионат ўйинлари тўхтатилган. Бу аввало Эрон миллий жамоаси футболчиларининг жисмоний ҳолатига салбий таъсир қилади. Мусобақа бошланишига оз қолди, миллий жамоанинг Европада ўйнайдиган юлдузлари кўп, лекин асос барибир чемпионатдан олинади. Ўзбек футболи мухлислари учун Эрондаги легионерлар тақдири айниқса қизиқ. Чемпионат қачон тикланиши аниқ эмас, бундай вақтда ФИФА футболчилар бошқа клубларга ўтишига истисно тариқасида рухсат бериши мумкин.

Ҳозир Эронда Жалолиддин Машарипов, Остон Ўрунов, Рустам Ашурматов, Одил Ҳамробеков каби тўп футболчиларимиз ўйнайди. Жалол «Пахтакор»га қайтиши мумкин, Остон ва Рустам учун аллақачон водий жамоалари кураш бошлаган, Ҳамробековни қўшиб олишни ҳам исталган ўзбек клуби орзу қилади.

Айтганча, ўтган йил «Нефтчи» билан чемпион бўлган қирғизистонлик Кожо Жоэл ҳам Эронда, балки у ҳам яна Ўзбекистонда пайдо бўлиши мумкин. Бу борада ҳозирча вазият мужмал. Хуллас, Эрон футболида шунақа гаплар. Бу борада аниқ нимадир бўлса, албатта, сизга хабар қиламиз. Kun.uzʼдан узоқлашманг.