Россия Қозоғистон нефтини Европага етказиб беришни тўхтатади

Россия ҳукумати Қозоғистон нефтини Европага етказиб беришнинг асосий каналини ёпишга қарор қилди, уни 2023 йилдан бошлаб Германия, 2025 йилдан эса Венгрия импорт қилаётган эди.

Фото: Kaztransoil

Reuters хабарига кўра, 1 майдан бошлаб Қозоғистондан «Дружба» қувури орқали нефтни Европага етказиб бериш тўхтатилади. Қозоғистон томони Россиянинг «Транснефть» компаниясидан тегишли хабарнома олди, деди агентликка учта манба. Reuters суҳбатдошлари таъминот тўхтатилишининг расмий сабабларини маълум қилмади.

«Дружба» қувуридан ташқари, Қозоғистон нефти Қора денгиздаги Новороссийск порти орқали экспорт қилинади, бироқ апрель ойи бошида дронлар ҳужумига учраганидан кейин у паст қувватда ишлаяпти.

Ўтган йили Қозоғистон «Дружба» орқали 2,1 миллион тонна нефть экспорт қилди. Уни Германиянинг «Шведт» нефтни қайта ишлаш заводи сотиб олди. Бу завод урушдан олдин «Роснефть»га тегишли бўлган, Украинага бостириб кирилгандан сўнг эса Германия ҳукумати томонидан назоратга олинган ва Россия хомашёсини импорт қилишни бутунлай тўхтатган.

2025 йил февраль ойида Қозоғистон, шунингдек, Венгрияга синов тариқасида нефть етказиб бериш бўйича келишувга эришди. Йилнинг иккинчи ярмида Қозоғистон Хорватия орқали Венгрия бозорига дастлабки 85 минг тонна нефть экспорт қилди.

Қозоғистон конларидан Германияга «Дружба» қувури бўйича экспорт биринчи чоракда икки баравар кўпайиб, 730 минг тоннани ташкил этди ва 2026 йил охирига келиб рекорд даражадаги 2,5 миллион тоннани ташкил этиши керак эди.

Кремль Европа давлатларига нефть жуда зарур бўлган пайтда таъминотни узишга қарор қилди. «Трафигура» энергия трейдери ҳисоб-китобларига кўра, Эрондаги уруш туфайли жаҳон бозори 1 миллиард баррелни йўқотди. Илгари Халқаро энергетика агентлиги ҳисоб-китобларига кўра, Яқин Шарққа хомашё ташишнинг асосий йўли бўлган Ҳўрмуз бўғози ёпилганидан сўнг, жаҳон нефть етказиб бериш ҳажми кунига 10 миллион баррелга камайган.

Натижада Европада авиакеросин истеъмолини «оптималлаштириш» режаси тайёрланмоқда, унинг 40 фоизи Ҳўрмуз бўғози ҳисобига етказиб берилган. Европа Иттифоқи май ойида ёқилғи танқислиги туфайли йирик авиакомпаниялар самолётлардан фойдаланишни тўхтатиб, парвозларни бекор қилмоқда. Хусусан, Нидерландиянинг KLM компанияси 80 га яқин рейсни бекор қилди, Германиянинг Lufthansa компанияси эса 40 та лайнердан фойдаланишни тўхтатишга тайёрланмоқда.