Россия ички бозорни таъминлаш учун “Евро-3” бензинига рухсат берди

“Евро-3” стандарти замонавий “Евро-5”га нисбатан анча эски ҳисобланади. Унга мувофиқ бензин таркибида бир килограммгача 150 миллиграмм, дизел ёнилғисида эса 350 миллиграммгача олтингугурт бўлиши мумкин. Таққослаш учун, ҳозирги “Евро-5” стандартида бу кўрсаткич ҳар икки турдаги ёнилғи учун атиги 10 миллиграммни ташкил этади. Шу боис “Евро-3” экологик жиҳатдан камроқ хавфсиз стандарт сифатида баҳоланади.

Россия Энергетика вазирлиги маълум қилишича, мазкур қарор айрим нефтни қайта ишлаш заводларига ушбу стандарт бўйича ёнилғи ишлаб чиқариш имконини беради. Ҳукумат бу чорани ички бозорда ёнилғи таъминоти издан чиқишининг олдини олиш ва бозор барқарорлигини сақлаб қолишга қаратилган превентив тадбир сифатида изоҳлаган.

Шу билан бирга, “Евро-3” стандартидаги бензин ва дизел Евросиё иқтисодий иттифоқининг ягона мувофиқлик белгиси билан маркировка қилинмайди ҳамда ташкилотга аъзо бошқа давлатлар ҳудудига етказиб берилмайди. Демак, бундай ёнилғи фақат Россия ички бозори учун мўлжалланган.

Июн ойи охирида Россиянинг “Коммерсант“ нашри ҳукумат янада эски — “Евро-2”, “Евро-3” ва “Евро-4” стандартларидаги ёнилғини ҳам 2027 йил ўрталаригача ишлаб чиқариш ва сотишга рухсат бериш имкониятини кўриб чиқаётганини хабар қилган эди. Шунингдек, бундай ёнилғини импорт қилишга оид чекловларни бекор қилиш ҳам муҳокама қилинган. “Евро-2” стандартидаги бензин савдоси Россияда 2013 йилдан буён тақиқланган.

NEFT Research консалтинг компаниясининг коммуникациялар бўйича директори Дмитрий Прокофевнинг таъкидлашича, паст экологик стандартларга қайтиш нефт маҳсулотларини чуқур қайта ишлашга эҳтиёжни камайтиради, эски қувватларни ҳам ишга солиш имконини беради ва ишлаб чиқариш жараёнини сезиларли даражада соддалаштиради. Бироқ у замонавий автомобилларнинг катта қисми учун “Евро-2” каби паст сифатли ёнилғидан фойдаланиш хавфли бўлиши мумкинлигини ҳам қайд этган.

Нашр маълумотларига кўра, Россияда юзага келган ёнилғи тақчиллигига асосий сабаблардан бири нефтни қайта ишлаш заводлари ва ёнилғи-энергетика инфратузилмасига уруш давомида амалга оширилган ҳужумлардир. Айниқса, май ойи охирида Москванинг ёнилғи таъминотининг қарийб 40 фоизини таъминлаб келган “Капотня“ нефтни қайта ишлаш заводи бир ҳафта ичида икки марта зарбага учраб, 2026 йил охири ёки 2027 йил бошигача ишдан чиққан.

Reuters агентлиги маълумотига кўра, Россияда бензин ишлаб чиқариш ҳажми ўтган йилнинг июн ойига нисбатан 25 фоизга камайиб, суткасига 85 минг тоннага тушган. Шу билан бирга, ёзги мавсумда ички талаб кунига тахминан 110 минг тоннани ташкил этмоқда.

РБК ҳисоб-китобларига кўра, Россиянинг 40 дан ортиқ ҳудудида ёнилғи савдосига расман чекловлар жорий этилган. Мамлакатнинг жами 85 субъектидан бензин таъминотида узилишлар ҳақида шикоятлар келиб тушган. Kpler таҳлил агентлиги маълумотларига кўра, сўнгги уч ой давомида бензин захиралари бир неча юз минг тоннага қисқарган. Ёнилғи танқислиги мавжудлигини Россия президенти Владимир Путин ҳам тан олган.