Дата-марказ қурилиши бор-йўғи олти ой давом этган. Бундай йирик миқдордаги юқори унумдор процессорларни Арманистонга етказиб бериш АҚШ регуляторининг рухсатини талаб қилгани сабабли, лойиҳани амалга ошириш жараёнида Арманистон ва АҚШ расмийлари ўртасида тўғридан тўғри музокаралар олиб борилган.

Марказнинг очилиш маросимида Арманистон бош вазири Никол Пашинян, Қозоғистон вакили Жаслан Мадиев ва америкалик дипломат Дэвид Аллен иштирок этгани қайд этилган.

Марказда 6144 та NVIDIA B200 процессори ўрнатилган

Раздандаги дата-марказнинг дастлабки ҳисоблаш қуввати 15 мегаваттни ташкил этади. Унинг асосини суюқлик билан совитиладиган 6144 та NVIDIA B200 график процессори ташкил қилади.

Лойиҳанинг инфратузилмасини яратишга бир қатор йирик халқаро технологик компаниялар жалб этилган. Dell юқори унумдор серверларни етказиб берган, Schneider Electric электр нимстанциялари ва узлуксиз электр таъминоти тизимларини жорий қилган, Vertiv эса махсус суюқлик билан совитиш тизимини ўрнатган.

Бутун мажмуа NVIDIA DSX платформасида ишлайди. Манбада таъкидланишича, мазкур платформа ҳисоблаш ва тармоқ ресурсларини ягона тизимда бирлаштириб, стандарт архитектураларга нисбатан ҳар бир мегаватт энергиядан 40 фоизгача кўпроқ ҳисоблаш қуввати олиш имконини беради.

Халқаро сунъий интеллект асосидаги қидирув сервиси Perplexity марказнинг дастлабки тижорий мижозларидан бири бўлган.

Қувват 300 мегаваттгача оширилади

Firebird бу билан чекланиб қолмоқчи эмас. Лойиҳанинг кейинги босқичларида Раздандаги мажмуа қувватини кескин ошириш режалаштирилган.

2027 йил охирига бориб марказнинг умумий қувватини 300 мегаваттга етказиш кўзда тутилмоқда. Унда фойдаланиладиган NVIDIAʼнинг Blackwell ва Rubin авлодларига мансуб чиплари сони эса 70 мингтадан ошиши режалаштирилган.

Кейинги босқичда Firebird бутун минтақа бўйлаб умумий қуввати 2 гигаваттгача бўлган ҳисоблаш инфратузилмаси тармоғини шакллантиришни мақсад қилган. Ушбу режалар Қозоғистонни ҳам қамраб олади.

Йирик дата-марказ энергетика учун ҳам синов бўлиши мумкин

Бироқ лойиҳанинг бундай тез суръатларда кенгайиши Арманистон энергетика тизими учун жиддий юкламага айланиши мумкинлиги қайд этилган.

Матнда келтирилган ҳисоб-китобларга кўра, режалаштирилаётган 300 мегаватт қувват Арманистоннинг қишки мавсумдаги тахминан 1300 мегаваттлик энг юқори электр истеъмолининг қарийб тўртдан бир қисмига тенг.

Келажакда ҳисоблаш инфратузилмасини 2 гигаваттгача етказиш режаси эса мамлакат энергетика тизимининг амалдаги иш қувватидан ҳам юқори экани таъкидланмоқда.

Бундай миқёсдаги объектларнинг сутка давомида узлуксиз ишлаши, айниқса, қишда электр энергиясига талаб юқори бўлган даврда жиддий муаммоларни келтириб чиқариши мумкин. Бунинг учун янги йирик электр станцияларини ишга тушириш ёки катта ҳажмда электр энергияси импортини йўлга қўйиш зарурати туғилиши мумкин.

Олимлар ва стартаплар ҳам фойдаланади

Разданда ишга туширилган марказ фақат йирик технологик компанияларга хизмат кўрсатиш билан чекланмайди. Унинг ҳисоблаш қувватларидан олимлар, университетлар ва технологик стартаплар ҳам фойдаланиши кўзда тутилган.

Хусусан, марказда нейротармоқларни ўқитиш, биотехнология соҳасида мураккаб ҳисоб-китобларни амалга ошириш, робототехника ва космик тадқиқотлар билан боғлиқ вазифаларни бажариш мумкин бўлади.

Лойиҳа минтақадаги компания ва илмий муассасаларга хориждаги ҳисоблаш ресурсларини ижарага олиш билангина чекланиб қолмасдан, ўз сунъий интеллект маҳсулотлари ва сервисларини ишлаб чиқиш имкониятини яратиши кутилмоқда.