Reuters агентлигининг 10 август куни хабар беришича, Руминиядаги ягона ишлаб турган атом реакторининг фаолиятини давом эттириш учун қурғоқчилик туфайли саёзлашган Дунай дарёси оқимининг бир қисми ўзгартирилган.
Руминия Энергетика вазирлиги топшириғи билан реактор турбиналарини зарур миқдорда сув билан таъминлаш мақсадида бир қатор фавқулодда чоралар кўрилган.
Хусусан, сув оқимини керакли томонга йўналтириш учун тошдан қурилган тўсиқ портлатилган, Дунай тубини чуқурлаштириш ишлари амалга оширилган. Бундан ташқари, тошлар ортилган тўртта баржа сувга чўктирилиб, ўзига хос тўғон ҳосил қилинган.
Натижада реактор атрофидаги сув сатҳини 4 сантиметрга кўтаришга эришилган.
Энергетика вазирлиги мавжуд прогнозларга асосланиб, ушбу чоралар реакторнинг камида кейинги тўққиз кун давомида ишлаши учун зарур шароит яратганини билдирган.
Мамлакатда энергетик фавқулодда ҳолат эълон қилинган
Руминия ҳукумати август ойи учун энергетик фавқулодда ҳолат режимини жорий этган. Мамлакатдаги корхоналар ва аҳолидан, айниқса, электр энергиясига талаб энг юқори бўладиган кечки соатларда истеъмолни ихтиёрий равишда камайтириш сўралган.
Reuters маълумотига кўра, 10 август ҳолатида Руминия чегарасида Дунай суви сатҳи ҳамон рекорд даражада паст бўлиб турган.
Бироқ Руминиянинг сув ресурсларини бошқариш давлат агентлиги вазият 15 августдан бошлаб яхшиланиши мумкинлигини билдирган.
Дарёнинг юқори оқимида ёғаётган ёмғирлар натижасида ҳосил бўлган сув оқими аста-секин Руминия ҳудудига етиб келиши ва Дунай сатҳининг кўтарилиши кутилмоқда.
«Чернаводэ» АЭСнинг бир блоки аввалроқ тўхтатилган
Июль ойи охирида Руминиянинг «Чернаводэ» атом электр станцияси биринчи энергоблоки тўхтатилиб, миллий электр тармоғидан узилган эди.
Бу мамлакатда электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажмининг камайишига олиб келган. Манбада вазият қўшни Венгрия энергетикасига ҳам таъсир кўрсатаётгани қайд этилган.
Одатда «Чернаводэ» АЭСнинг икки реактори Руминияда ишлаб чиқариладиган электр энергиясининг қарийб 20 фоизини таъминлайди.
Руминия электр энергияси ишлаб чиқаришда газ, кўмир, гидроэнергетика, атом энергетикаси ва қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланади.
Шу билан бирга, мамлакат эскираётган энергетика объектларини алмаштириш, электр энергиясини сақлаш қувватларини ошириш ва қўшни мамлакатлар билан электр тармоқлари алоқаларини кенгайтириш учун миллиардлаб евро инвестицияга муҳтож.
Венгрияда ҳам АЭС тўхтатилди
Дунайнинг кескин саёзлашиши қўшни Венгрияга ҳам таъсир кўрсатган.
Бир ҳафта аввал Венгрия бош вазири Петер Мадяр мамлакатдаги ягона «Пакш» АЭС иши тўхтатилишини маълум қилган. Бунга Дунайда сув сатҳининг сўнгги 44 йилда биринчи марта рекорд даражада пасайиши сабаб бўлган.
Reuters маълумотига кўра, «Пакш» АЭС Венгрияда ишлаб чиқариладиган электр энергиясининг қарийб ярмини таъминлайди. Станция реакторларни совитиш учун Дунай сувидан фойдаланади.
Энергетик инқироз хавфи ортидан Венгрия ҳукумати ҳам аҳоли ва бизнесни электр энергияси истеъмолини қисқартиришга чақирган.
Ҳукумат фавқулодда вазият режасини ҳам ишлаб чиққан. Унга кўра, зарурат туғилса, мамлакатдаги саноат корхоналарида электр энергияси истеъмоли навбатма-навбат чекланиши мумкин. Шу билан бирга, бошқа электр станцияларида ишлаб чиқаришни вақтинча ошириш режалаштирилган.
Дунайда сув сатҳи тарихий минимумларга тушди
2026 йилда Марказий Европани қамраб олган аномал иссиқлик ва қурғоқчилик Дунайнинг кескин саёзлашишига олиб келди.
Дарёнинг айрим ҳудудларида сув сатҳи тарихий энг паст кўрсаткичларни янгилаган. Бу нафақат энергетика тизимига, балки Дунайдаги кема қатновига ҳам жиддий муаммолар туғдирмоқда.
Руминия мисолида сув танқислиги атом энергетикаси учун ҳам бевосита хавфга айланаётгани кўринмоқда: АЭС реакторларини барқарор ишлатиш ва совитиш учун етарли сув бўлмаса, энергоблоклар қувватини пасайтириш ёки уларни вақтинча тўхтатишга тўғри келади.
