Ўтган ойда экспериментал сунъий интеллект тизими томонидан тўлиқ бошқарилган Россия дрони ҳужуми оқибатида Украинада уч нафар тинч аҳоли вакили ҳалок бўлган. Гап 6 июль куни Запорижжядаги автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчасига уюштирилган ҳужум ҳақида бормоқда. Ҳужум оқибатида 19 ёшли талаба қиз ҳамда 41 ва 48 ёшли икки эркак ҳалок бўлган.
Ушбу воқеа ҳақида маълумот тарқатган New York Times нашри украиналик дрон бўйича экспертлар, ҳарбийлар ва криминалистларнинг хулосаларига таянган. Шунингдек, улар Запорижжяга ҳужум қилган «Молния» туридаги Россиянинг бошқа дронлари қолдиқларини ҳам ўрганган.
Таҳлилчилар ушбу дронлар тўлиқ автоном бўлган деб ҳисобламоқда ва бунга бир қанча сабабларни келтирган.
Хусусан, дронларда видеокамера бўлса-да, оператор билан алоқа ўрнатиш учун антенналар бўлмаган. Портлаши одамларнинг ўлимига сабаб бўлган дрон тахминан олтита дрондан иборат гуруҳ таркибида учган. Учувчисиз қурилмаларнинг ҳеч бири ўз базасига радиосигналлар узатмаган.
Бу дронлар Запорижжяга тўлқинма-тўлқин учирилган – битта оммавий ҳужум ортидан дарҳол бошқаси амалга оширилган.
Энг асосийси дронлар ичидан АҚШнинг Nvidia компанияси томонидан ишлаб чиқарилган Jetson Orin мини-компьютерлари топилган. Бу компания дунёдаги энг илғор сунъий интеллект чипларини ишлаб чиқаради.
Айнан нархи атиги бир неча юз доллар бўлган чип ўрнатилган мини-компьютерлар нишонни танлаш бўйича қарор қабул қилган, деб тахмин қилинмоқда. Нашрнинг ёзишича, аввалроқ бундай мини-компьютерлар русларнинг бошқа қуролларидан ҳам топилганди.
Украиналик мулозимларнинг сўзларига кўра, Запорижжяга ҳужум қилган дрондаги Nvidia мини-компьютери шифрланмаган бўлган. Шунинг учун экспертлар модулга юкланган жой тасвирларини кўришган ва дроннинг дастурий кодини ҳам ўрганиб чиққан. Натижалар - дрон қандай турдаги нишонларни таниш ҳамда уларга ҳужум қилишга ўргатилганини кўрсатган.
Тахминларга кўра, ушбу дронлар қуйидагича ҳаракатланади: оператор дронни маълум бир нишонга, масалан, ёқилғи қуйиш шохобчасига қараб учиш учун дастурлайди. Дрон унга яқинлашгач, объектларни таниш бўйича олдиндан ўргатилган база асосида якуний нишонни, масалан, пропан баллонларини ўзи мустақил танлайди.
