Женевада БМТ Инсон ҳуқуқлари кенгашида сўзга чиққан комиссар, мажбурий қоидалар ва ишончли хавфсизлик механизмларисиз кучли СИ тизимларининг янада тарқалиши ўта жиддий оқибатларга олиб келиши мумкинлигини таъкидлаб ўтди.

Тюркнинг фикрича, инсоният технология соҳасининг ихтиёрий ўз-ўзини тартибга солиш имкониятлари етарли бўлмай қоладиган нуқтага яқинлашмоқда. У энг илғор тизимлар инсон назорати остида экан, ишлаб чиқувчилар ва компаниялар учун олдиндан аниқ чекловлар ўрнатиш зарур, деб ҳисоблайди.

Сунъий интеллект устидан назоратни йўқотиш хавфи

Олий комиссар асосий таҳдидлардан бири сифатида шу қадар кучли ва автоном СИ тизимларининг пайдо бўлиш эҳтимолини айтдики, уларнинг яратувчилари уларни кафолатли бошқара олмай қоладилар.

Тюрк сунъий интеллект моделлари ўз фаолиятини сақлаб қолишга қаратилган хатти-ҳаракатларни намойиш этган, жумладан, тизимни ўчириш таҳдиди юзага келган вазиятлардаги тажрибалар ҳақидаги хабарларга эътибор қаратди.

«Синов муҳитидан чиқиб кетадиган ёки ўзини ўчиришга йўл қўймаслик учун ишлаб чиқувчиларни шантаж қиладиган сунъий интеллект – бу ҳаддан ташқари қудратли СИ демакдир», — деди у. — Бугун мен, кеч бўлмасидан, сунъий интеллект хавфсизлиги ва ҳимоясининг метин кафолатларини яратиш учун барча саъй-ҳаракатларни сафарбар этишга чақираман».

Олий комиссар давлатлар ва технология компанияларини бундай тизимларнинг хавфли ёки кутилмаган хатти-ҳаракатларининг олдини олишга имкон берувчи ишончли ҳимоя механизмларини имкон қадар тезроқ ишлаб чиқишга ундади.

Унинг таъкидлашича, зарур чоралар сунъий интеллект имкониятлари уни назорат қилиш анча қийинлашадиган даражага етмасидан аввал кўрилиши лозим.

«Деярли чексиз ҳокимият»

Бироқ муаммо фақат техник хавфлардан иборат эмас, деб таъкидлади БМТ вакили. Тюрк сунъий интеллект соҳасида ресурслар ва таъсирнинг ўта юқори даражада жамланганига эътибор қаратди.

«Озчилик одамлар сунъий интеллект устидан деярли чексиз ҳокимиятга эга», — деди у.

Гап илғор моделлар ва ҳисоблаш қувватлари устидан назорат, шунингдек, йирик технология компаниялари томонидан тўпланадиган ва қайта ишланадиган улкан ҳажмдаги маълумотлар ҳақида бормоқда.

Олий комиссарнинг фикрича, бундай концентрация жамият учун жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин. Муҳим технологияларнинг қандай ривожланиши ва қўлланилишига оид қарорлар меҳнат бозорига, сиёсий жараёнларга, ахборот тарқалишига, миллионлаб одамларнинг шахсий ҳаётига ва атроф-муҳит ҳолатига таъсир қилиши мумкин. Шу боис, Тюркнинг фикрича, инсон ҳуқуқлари сунъий интеллектни ривожлантиришнинг асосий тамойилларидан бирига айланиши керак.