Путин назарига тушган генерал Россия Қаҳрамони юлдузини олганидан икки ҳафта ўтиб ҳалок бўлди
|19:5411 5139 мин
Грунис камида икки марта шахсан президент Владимир Путинга фронт чизиғидаги вазият ҳақида ҳисобот берган, президент эса уни омма олдида мақтаганди.
Мудофаа вазири Андрей Белоусов генерал Антон Грунисни тақдирламоқда. Фото: Россия мудофаа вазирлигиМудофаа вазири Андрей Белоусов генерал Антон Грунисни тақдирламоқда. Фото: Россия мудофаа вазирлиги
4-алоҳида мотоўқчи бригадаси қўмондони, «Грозний» чақирув белгисига эга генерал-майор Антон Грунис Россия мудофаа вазири Андрей Белоусовдан Россия Қаҳрамони юлдузини қабул қилиб олганидан атиги икки ҳафта ўтгач, фронт чизиғи яқинида ҳалок бўлди. Грунис камида икки марта шахсан президент Владимир Путинга фронт чизиғидаги вазият ҳақида ҳисобот берган, президент эса уни омма олдида мақтаганди.
Фронт чизиғи яқинида шанбадан якшанбага ўтар кечаси (12-13 сентябр оралиғи) россиялик юқори мартабали офицер ҳалок бўлганига россиялик z-блогер Анастасия Кашеварова ишора қилганди. «Бугун тунда фронт ўз Қаҳрамонларидан биридан айрилди. Расмий маълумот бўлмаганича – хабар бермайман», – дея ёзганди у 13 сентябр тонгида ўз телеграм-каналида.
Кейинги куни Қозондаги Суворов ҳарбий билим юрти (Грунис айнан шу ерни тамомлаган) битирувчиларига бағишланган «Суворовское братство» телеграм-каналида генерал вафоти ҳақида некролог эълон қилинди. Постда унинг исми айтилмаган.
15 сентябр куни Груниснинг ўлими ҳақида (унинг номини келтирган ҳолда) Россия ҳукумати таъсиридаги ва ҳарбий мавзуга ихтисослашган Anna News агентлиги 4-мотоўқчилар бригадасидаги аноним манбага асосланган ҳолда хабар тарқатди.
Грунис ҳалок бўлганини тасдиқловчи ягона расмий маълумот РФ мудофаа вазирлиги қуролли кучлар бош ҳарбий-сиёсий бошқармаси бошлиғи ўринбосари, «Ахмат» бўлинмаси қўмондони генерал-лейтенант Апти Алаудиновнинг телеграмдаги пости бўлиб қолмоқда. «Минг афсуски, генерал-майор Антон Грунис „Грозний“ нариги дунёга кетди», – деб ёзди Алаудинов 16 сентябр куни.
У тафсилотларни келтирмаган, фақат «ўз муқаддас бурчини охиригача адо этиб, қаҳрамонларча ҳалок бўлгани»ни билдирган.
BBC рус хизмати аниқлашича, генерал Груниснинг СТИР (солиқ тўловчининг идентификацион рақами) рақами ҳозирча ҳақиқий бўлмаганларнинг онлайн базасига киритилмаган (одам вафот этганидан кўп ўтмай унинг СТИР рақами шундай базага киритилади). Грунис, унинг туғишган акаси, шунингдек, яқин қариндошларининг телефонлари ўчирилган ёки жавоб бермаган.
Кашеварова ўз постида ушбу ҳарбий зарба оқибатида ҳалок бўлгани, унинг жойлашуви ҳақида эса Украина қуролли кучлари «ўзиникилар» сиздирган маълумот орқали билиб олганини тахмин қилганди.
Украина Пилотсиз тизимлар кучлари қўмондони Роберт Бровди («Мадяр») эса Грунис 2026 йил 12 сентябр куни Донецк областида украин дрони зарбаси оқибатида ҳалок бўлганини маълум
Бровди июл ойида айнан Грунис РФ президентига Константиновка олингани ҳақида ҳисобот берганини эслатган. Россия қўшини бу шаҳарни ҳали ҳам тўлиқ ўз назоратига олгани йўқ.
Бровдининг сўзларига кўра, Грунис – Пилотсиз тизимлар кучлари зарбаси оқибатида ўлдирилган еттинчи юқори мартабали россиялик ҳарбий бўлди.
Путин билан таниш бўлган генерал
Антон Грунис 1979 йилда Қозонда туғилган. Мактабдан сўнг у Москва умумқўшин қўмондонлик билим юртида ўқиган. Иккинчи Чечен уруши, 2008 йилги Россия-Грузия уруши, Қрим аннексияси ва Россиянинг Суриядаги кампаниясида қатнашган.
Груниснинг ҳаракатлари ҳақидаги маълумотлар шуни кўрсатадики, у 2021 йилдан 2023 йилгача Шимолий ва Жанубий Осетия чегарасини бир неча бор кесиб ўтган. Ва кўп вақтини Грузиядан ажралиб чиққан минтақада ўтказган, у ерда Россия ҳарбий базаси бор.
2023 йилда, Россиянинг Украинага босқини бошланганидан деярли бир йил ўтгач, Грунис Россия армияси сафига қайтади ва тез орада 4-мотоўқчи бригадаси штабини бошқара бошлайди, у ўша пайтда Евгений Пригожиннинг вагнерчилари билан бирга Бахмут атрофида жанг қилган.
2023 йил майида Бахмут учун жанглар вақтида 4-бригада командири, полковник Вячеслав Макаров («Барнаул») ҳалок бўлади. Шундан кейин Грунис унинг ўрнига бригада бошқарувига келади.
Ўша ойда Путин Грунис билан танишуви ҳақида шундай дейди: «Мен бригадалардан бирининг командири билан гаплашдим, у ҳалок бўлган қуролдоши – бригаданинг бошқа командирини алмаштирган: фамилияси литвача, Қозонда туғилган. Ажойиб жанг қилади».
«Қуролдошининг ўрнини эгаллаб, тўрт кун ухламаган, мана бу жанговар қаҳрамонлик», – деганди ўшанда Путин нега Грунисга қўнғироқ қилишга ва у билан танишишга қарор қилгани ҳақида. Кўп ўтмай Биринчи каналда генерал ҳақида илк кўрсатув чиқади.
Бахмут қамали тўққиз ой давом этади, Пригожиннинг маълумотига кўра, бу жанглар чоғида 30 минг атрофида россиялик ҳарбий хизматчи ҳалок бўлган, якунда эса кимсасиз ва харобага айланган ҳудуд қўлга киритилган.
Офицернинг президент билан суҳбатидан сўнг россиялик тарғиботчилар у ҳақида гапира бошлади. Масалан, Владимир Соловёв ВГТРКдаги ҳамкасби Евгений Давидов билан бирга ундан интервю олган: «Хотиржам, ҳиссиётга берилмай гапиради. Юзидан кўриниб турибди: осон эмас, чарчаган. Полковник Антон Грунис эндигина жангдан қайтди».
Груниснинг Алаудинов томонидан эълон қилинган СИ-портрети Фото: t.me/AptiAlaudinovAKHMAT
Морозов ўзини ўлдиришидан Россия Қаҳрамонигача
Грунис қўмондонлигидаги 4-бригадада москвалик таниқли кўнгилли, «Нам пишут из Янины» телеграм-канали муаллифи бўлган Андрей Морозов алоқачи сифатида хизмат қилган. 2024 йил февралида у Россия армияси Донецк яқинидаги Авдийивкани штурм қилиш чоғида ўн минглаб аскарларини йўқотгани ҳақида ёзганди. Бу шаҳар учун жанглар 2014 йилдан буён олиб борилган.
Шундан кейин у ва Соловёвга ишловчи россиялик пропагандачилар ўртасида очиқ зиддият бошланган. Кейинроқ Морозовнинг ўзи тасвирлаганидек, уни Россия армиясидаги тартибот ҳақидаги ўта кескин руҳдаги постларини ўчиришга мажбур қилишган.
Можаро 2024 йил 21 февралида Морозов ўзини отиб ўлдириши билан якунланган. У ўлимидан олдин узун хат қолдирган. «Бугун, ўртоқ полковник, сизнинг буйруғингиз билан мени телеграм-каналимдаги постимни ўчиришга мажбур қилишди», – дея Грунисга мурожаат қилган Морозов охирги постида. Унинг сўзларига кўра, постни ўчиришдан бош тортган тақдирда, бригада зарур жиҳозлардан маҳрум этиларди: «Снарядлар, коптерлар, янги танк ва БМПлар».
Груниснинг ўлимидан кейин россиялик ҳарбий блогер Ростислав Марченко ўз телеграм-каналида бу эпизодга тўхталади: «Мана, тугади. Энди „Грозний“ Мурз [Морозов]нинг ўз жонига қасд қилишидан олдин унга ким вилка қўйгани бўйича кўрсатма бермайди: ё қўшинга ўқ-дорилар етказиб беришни тўхтатиш, ёки сержант Морозовнинг „овозини ўчириш“».
Генерал Грунисни «Донбасснинг собиқ халқ губернатори» Павел Губарев ҳам танқид қилган. Унинг тасдиқлашича, «Груниснинг бригадасида миллионлаб рубллик схема ишлаб чиқилган: у ерда „жанговар“ жароҳатлар фойдали бизнесга айланган».
Губаревнинг версиясига кўра, схема қуйидагича кўринишда бўлган: Грунис қўмондонлиги остидаги шифокорлар армия билан шартномани бузишни истаган ҳарбий хизматчиларга ДХРнинг Дебалцево шаҳридаги касалхона орқали жанговар жароҳатлар ҳақидаги маълумотномаларни расмийлаштиришда ёрдам беришган. Бу «ярадорлар» тегишли 3 млн рублни олганида, бу пулнинг бир қисми бригада қўмондонлигига теккан.
Бироқ, Морозовнинг ўз жонига қасд қилиши атрофидаги шов-шувли можаро ҳам, қисмдаги коррупция ҳақидаги миш-мишлар ҳам 2024 йил май ойида Путиннинг Грунисга генерал-майор унвонини беришига тўсқинлик қилмади.
«Грозний»нинг сўнгги ойлари
2025 йил январда «Цариград» телеканали пропагандачиси Иля Головнев армияда Грунисни «бўлғуси Ғалаба маршали» сифатида кўра бошлашгани ҳақида айтганди.
2026 йилга келиб эса телебошловчи Соловёв унинг бошқарувидаги 4-мотоўқчилар бригадасини Донецк областининг Константиновка шаҳрини штурм қилишда ҳал қилувчи ишни бажарган ҳарбий тузилмалар қаторида санайди.
2026 йил июлида Константиновка учун жанглар авж палласига чиққанида Грунис яна Путин билан видеоалоқа орқали гаплашади, президентнинг генераллар билан навбатдаги йиғилиши доирасида уюштирилган бу мулоқотда генерал-майор ўз қўшинлари шаҳарда қандай ҳаракатланаётгани ҳақида айтиб беради.
«Антон Феликсович, сизни бу ютуқ билан табриклайман, – деганди Путин. – Халқимизда шундай дейишади: Интилганга толе ёр. Сиз ва жангчиларингиз айнан шу билан шуғулланасиз, буни юқори профессионал даражада амалга оширасиз».
Константиновка штурми якунлангач, Грунис Россия Қаҳрамони юлдузи билан тақдирланди. Унга мукофотни Россия мудофаа вазири Андрей Белоусов шахсан топширди. «Ҳарбий бурчини бажариш чоғида кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун генерал-майор Грунис Антон Феликсовичга Россия Федерацияси Қаҳрамони унвони берилди», – деганди 28 август куни Москвада ўтказилган маросим бошловчиси.
