ЖМТнинг 2026 йил 3 сентябрдаги хабарида келтирилишича, ёз бошида Эл-Нинонинг ривожланиши эҳтимоли ҳақида гап кетган бўлса, сентябрга келиб ҳодиса ишончли тарзда шакллангани қайд этилган.
Ташкилот тизимидаги прогноз марказлари моделлари Эл-Нинонинг 2027 йил февралигача сақланиши эҳтимолини қарийб 100 фоиз деб баҳоламоқда. Бундай юқори ишонч турли моделлар натижаларининг бир-бирига мос келиши билан изоҳланган.
Бироқ бу рақам муайян шаҳарда албатта тошқин, қурғоқчилик ёки ҳарорат рекорди кузатилади дегани эмас. У айнан Эл-Нино фазасининг давом этиш эҳтимолини англатади.
Эл-Нино нима?
Эл-Нино — Тинч океанининг тропик қисми билан атмосфера ўртасидаги ўзаро таъсирга боғлиқ иқлимий тебранишнинг илиқ фазаси.
Бу даврда океаннинг марказий ва шарқий экваториал қисмида сув юзаси одатдагидан кўпроқ исийди. Натижада шамоллар ва фаол ёғингарчилик зоналарининг жойлашуви ўзгаради.
Атмосферадаги ҳаво айланиши орқали бу ўзгаришлар Тинч океанидан анча узоқдаги ҳудудларга ҳам таъсир кўрсатиши мумкин. Мазкур тебранишнинг совуқ фазаси Ла-Ниня деб аталади, улар орасида нейтрал шароит ҳам кузатилади.
Қайси ҳудудларда ёғин, қаерда қурғоқчилик эҳтимоли ошади?
ЖМТ материалларида Эл-Нинонинг минтақавий таъсири бир хил бўлмаслиги таъкидланган.
Жанубий Американинг айрим ҳудудлари, Шарқий Африка ва АҚШ жанубида одатдагидан намроқ шароит эҳтимоли ошиши мумкин.
Австралия, Индонезия, Жанубий Африканинг айрим қисмлари ва Осиёнинг баъзи ҳудудларида эса қурғоқчиликка мойил шароит юзага келиши мумкин.
Аниқ вазият мавсум, Эл-Нинонинг кучи ҳамда атмосфера ва океандаги бошқа жараёнларга боғлиқ. Шу сабабли одатий таъсирлар харитасини табиий офатлар қачон ва қаерда юз беришини кўрсатувчи аниқ жадвал сифатида қабул қилиб бўлмайди.
Ўзбекистон учун алоҳида прогноз керак
Тақдим этилган глобал прогнозда Ўзбекистон бўйича аниқ хулоса келтирилмаган. Ундан мамлакатда албатта қурғоқчилик, кучли ёмғир ёки рекорд иссиқ кузатилади, деган хулоса чиқариб бўлмайди.
