Bryussel Turkiyada o‘lim jazosi qaytarilishi qanday oqibatlarga olib kelishini ma'lum qildi

Turkiyada o‘lim jazosining tiklanishi mamlakatning Yevropa ittifoqiga kirish bo‘yicha muzokaralari yakuniga aylanishi mumkin. Bu haqda Belgiya TIV rahbari Dide Reynders dushanba kuni ma'lum qildi.

Turkiyada yakshanba kuni boshqaruvning prezidentlik shakliga o‘tish bo‘yicha konstitutsiyaviy referendum uning tarafdorlarining kichik farqdagi g‘alabasi bilan tugadi. Ma'lumotlarga ko‘ra, ular 51,2 foiz ovoz to‘plashgan. Prezidentlik tizimiga o‘tish bo‘yicha konstitutsiyaviy o‘zgarishlar avvalroq Turkiya parlamenti tomonidan ma'qullandi va prezident Toyyib Erdo‘g‘an tomonidan imzolandi.

Kutilishicha, davlat rahbari yangi vakolatlar bilan Turkiyada o‘lim jazosini tiklash bo‘yicha referendumni o‘tkazishi mumkin.

"Referendum natijalaridan kelib chiqsak, men u (Erdo‘g‘an) Turkiya a'zosi sanaluvchi Yevropa Kengashi tomonidan o‘rnatilgan prinsip va normalarga sodiq qolishini kutmoqdaman. Meni o‘tgan yilning yozidagi davlat to‘ntarishiga urinishdan so‘ng, o‘lim jazosini qaytarish haqida gap-so‘zlar paydo bo‘lganidan tashvishdaman. Bu Belgiya uchun ham, Yevropa ittifoqi uchun ham qizil chiziqdir. O‘lim jazosini tiklash Turkiya uchun Yevropa ittifoqiga a'zo bo‘lish imkoniyatiga yakun yasaydi", - deya vazirning so‘zlarini keltiradi Soir gazetasi.

Yevropa ittifoqi Turkiya hukumati tomonidan to‘ntarishga urinishdan so‘ng qabul qilingan xavfsizlik choralarini demokratiyaga zid, deb topdi hamda mamlakatning YeIga a'zoligi bo‘yicha muzokaralarni muzlatib qo‘ydi. "O‘lim jazosini tiklash qo‘shilish jarayonini tiklashga imkon bermaydi (Turkiyaning YeIga)", - deya ta'kidlab o‘tdi Reynders.

Shu bilan birga, uning so‘zlariga ko‘ra, “biz qator sohalar bo‘yicha, jumladan terrorizm, NATO va migratsiya masalasida muhim sherik bo‘lib qolayotgan Turkiya bilan muloqotni davom ettirish imkoniyatiga ega bo‘lishimiz kerak”.

Turkiya konstitutsiyasining 18 moddasiga kiritiladigan o‘zgarishlar to‘plamida prezident davlat tizimi rahbari bo‘lishi, unga vitse-prezidentlar, vazirlar va yuqori mansabli amaldorlarni tayinlash bo‘yicha vakolatlar berilishi nazarda tutilgan. Bosh vazir lavozimi bekor qilinadi. Vazirliklar tuzilmasi va ularni tashkil etish, yopish, vakolatlar berish hamda majburiyatlari prezident farmonlari bilan belgilanadi. Favqulodda holat rejimini e'lon qilish huquqi prezidentga beriladi, parlament esa davlat rahbarining FH rejimi bo‘yicha qarorini tasdiqlaydi. Davlat rahbari qonuniy kuchga ega bo‘lgan boshqa farmonlarni ham chiqarishi mumkin, ular parlament tasdig‘isiz kuchga kiradi, biroq keyinchalik qonun chiqaruvchilar uni rad etishsa, bekor qilinishi mumkin.