Muqumjonova nega 7 yildan buyon sarson...

Kompaniya xodimlari esa uyni qanday bölsa şundayligiça fuqaroga ötkaziş uçun turli uslublardan foydalanib kördi.

Xususan, tuman xokimi va boşqa mansabdor şaxslar tomonidan imzolangan qaror qabul qilib, uy töliq bitkazilgani unga kirib yaşaş mumkinligini tasdiqlaşdi. Jumladan, tuman IIB YoXXB bölinmasi boşliği mazkur qarorga imzo çekib, öz tomonidan, uy yonğin xavfsizligi talablariga töliq javob berişini tasdiqlagan. Biroq, uyda smeta va loyihada körsatilgan yonğindan ogohlantiruvçi datçiklar örnatilmagan. Butun binoda 220 volt elektr energiyasi uçun moslaşgan simlar, oçiq montaj qilingan. Gaz plitasi ustiga smetada körsatilgan yonğin xavfini minimal darajada saqlaş uçun moslagan zamonaviy dudböron örniga öta yupqa tunikadan yasalgan qölbola moslama örnatilgan.

Şuningdek, viloyat Davlat arxitektura va quriliş nazorati inspeksiyasi boşligi I. Xamrayev imzosi bilan bino arxitektura talablariga töla mosligi tasdiqlangan. Aslida esa suv isitiş moslamasi - “Ariston”ni töppa-töğri oşxona rakovinasi ustiga örnatilişi arxitektura talablarini mutlaqo buzişi hamma uçun ma'lum. Bundan taşqari, 2015 yilgi uyni töla bitkazilgani töğrisidagi mazkur qarorda viloyat, Davlat arxitektura va quriliş nazorati inspeksiyasi inspektori K. Vasiyevning ham imzosi mavjud. Biroq, negadir mazkur şaxs oradan bir yil ötib, Zaynab Muqumjonovaning söroviga javoban uy qurilişida kamçiliklar mavjud deb javob beradi. Şu örinda, hozirda DAQN boşligi vazifasini bajarayotgan K. Vasiyevning qaysi ma'lumotiga işonişni ham bilmay qolasan kişi.

Yuqoridagilardan kelib çiqib, 2015 yildagi uy töliq bitkazilgani töğrisidagi qarorga imzo çekişdan oldin xeç bir ma'sul şaxs binoni borib körmagan, degan xulosaga keliş mumkin xolos. Vaholanki Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2009 yil 3 avgustdagi qişloq joylarda uy joy 7 bandida “Davarxitekquriliş” qömitasi yakka tartibdagi uy-joy qurilişida quriliş normalari va qoidalariga rioya etilişi ustidan qattiq nazoratni amalga oşirsin deb belgilab qöyilgan. 

Orada bir qança sudlar bölib ötgan. Sudlar masalani mohiyatidan çetlaşib, işni faqat yakuniy badalni tölaş masalasidagina körib çiqdi. Hayratlanarlisi oxirigi sud töla bitkazilmagan, buyurtmaçi tomonidan qabul qilib olinmagan uy uçun 3. Muqumjonovaning pensiya pullaridan yakuniy badalni uşlab qoliş töğrisida qaror çiqardi. Fuqaro sud qarorini bajarib kelmoqda.

Biroq uyni qayta quriş yoki ta'mirlaş masalasi e'tibordan çetda qoldirildi. 3. Muqumjonova tomonidan qilingan murojaatlarga Qişloq quriliş invest kompaniyasi 7 yildan buyon yolğonlardan iborat javoblar beriş bilan kifoyalanib kelmoqda. Kompaniya javoblarida göyoki uy qayta ta'mirlangan, uning peşayvoni bir metrga kattaytirilgan, loyihadan ortiqça ravişda uyga ikkita unitaz, ikkita rakovina qöygan, hovlida quduq qazib berilgani da'vo qilinadi. Aslida esa bu göyoki qöşimça qurilmalar dastlabki loyihaning özida körsatib ötilgan. Bundan taşqari, kompaniya xodimlari hatto prokuratura organlari, prezident devoni, xalq qabulxonasi vakillariga ham fuqaroga qöşimça işlar qilib bersak ham uyni qabul qilib olişdan boş tortyapti, deya tuhmat qilayotgani aytildi.

— Yetti yildan buyon murojaat qilmagan idoram qolmadi, — deydi Muqumjonovaning turmuş örtoği Saidjon Muqumjonov. — Biroq uyni loyiha talablariga moslaştirişga erişa olmadim. Töğri, bir-ikki marta “Qişloq quriliş invest” kompaniyasi mutaxassislari kelib, ul-bulni tögrilagan bölişdi. Biroq mening asosiy talablarim hanuzgaça bajarilgani yöq. Sudlar böldi. Tuşunib bölmaydigan yuridik terminlar bilan tölib-toşgan, biri-birini inkor qiluvçi qarorlar çiqarildi. Bölayotgan işlardan qoniqmay, Buxoro viloyati Davlat arxitektura-quriliş nazorat inspeksiyasi, X.S.Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazidan ekspertiza ötkazişni talab qildim. Xolis ekspertlar haqiqatan ham quriliş jarayonida loyiha va smeta talablariga amal qilinmagani, buyurtmaçi, ya'ni mening oilamga katta miqdorda zarar keltirilganini isbotlovçi xulosalar berişdi. Biroq, heç nima özgarmadi. Eşitişimça, bizning mahallani qurgan pudrat taşkiloti rahbarlari ustidan ham jinoiy sud bölibdi. Qat'iy jazolar qöllanilibdi. Lekin ularning qamalişidan bizga ne naf. Oilam oldida pudratçi taşkilot emas, balki “Qişloq quriliş invest” javobgar, şu taşkilot bilan şartnoma tuzganmiz. Ular pudratçilarning işini nazorat qilib borişi kerak emasmidi? Ortiqça heç nima talab qilayotganim yöq. Uyimni loyiha va smeta asosida bitkazib berişsin. Menga bundan kami ham, köpi ham kerak emas.

Muqumjonovlarning adolat istab qilgan sa'y-harakatlari natijasida 2017 yil mart oyida “Qişloq .quriliş invest” kompaniyasi Respublika boşqaruvining vakili uyni borib körgan. Qator kamçiliklarni aniqlagan bölib, “Defektnyy Akt” tuzgan. Kompaniya tomonidan kamçiliklarni bartaraf qiliş uçun 11 million söm atrofida pul ajratildi. Biroq bu mablağ kamçiliklarni bartaraf kiliş uçun umuman yetmas ekan. Misol uçun, ayvonga örnatilgan 6 ta ustunlarini barçasi arxitektura qoidalariga mutlaqo zid ravişda ikkita 5 sm.lik yapaloq taxtalarni bir biriga mixlaş orqali qölbola usulda yasalgan. Bu uyning çidamliligiga jiddiy putur yetkazmoqda. Ustunlarning mixlangan joylari (çoki) allaqaçon oçilib keta boşlagani ma'lum qilindi. Bundan taşqari, ustunlarni bu tartibda örnatiş loyiha va smeta talablarini qöpol ravişda buzilişi hamdir. Aslida peşayvonga 6 ta 20 sm.lik yumaloq yaxlit yoğoçdan iborat ustunlar örnatilişi kerak edi.

Qişloq quriliş invest uydagi kamçiliklarni bartaraf qiliş uçun Muqumjonovlarga bermoqçi bölayotgan 11 million söm mablağ ana şu ustunlarni almaştiriş uçun ham yetmaydi. Vaholanki, “Defektnyy Akt”da katta va kiçik jami 27 ta kamçilik aniqlangani belgilab qöyilgan.

3. Muqumjonova adolat qaror topişi uyi loyiha va smeta talablariga qaçondir muvofiqlaştirilişiga işonadi. Faqat bu masala bilan adolatli, huquqiy bilimlari mukammal bölgan davlat idoralari xodimlari şuğullansagina yeçim topadi.