Qozoğistonlik olimlar qozoq tilini lotin imlosiga ötkazişning batafsil jihatlarini muhokama etişmoqda va ular alifboning yakuniy variantini şu yilning oxirigaça taqdim etişni rejalaştirişmoqda, - deb xabar beradi Kazakhtv telekanaliga asoslanib Turan Today.
«Ayni damda qozoq tiliga xos harflar tutuq belgisi bilan ifodalangan variant maqbulroq sanalmoqda. Qozoq tiliga ilk bor qöllanilgan bu universal belgini tilçi olim Ahmet Boytursunov ham öz vaqtida işlatgan», — deyiladi syujyetda.
Mutaxassislarning fikriça, olimlar tomonidan ilgariroq taklif etilgan qöşharf — diagraflardan farqli ölaroq, tutuq belgili harflar turliça öqilişlarga sabab bölmaydi va standart klaviaturaga juda mos.
Eslatib ötamiz, Qozoğistonda 2012 yilning oxirida davlat tilini lotin imlosiga qaytariş haqida qaror qabul qilingan edi. Lotin imlosiga asoslangan qozoqça yagona standartni Nazarboyev 2017 yilning söngiga qadar qabul qilişni buyurgan.
Ma'lumot örnida: XX asr boşlarida turkiy xalqlarning aksariyati arab yozuvidan voz keçgaç, aynan lotinça imlodan foydalana boşlaşgan, jumladan, qozoqlar ham. Biroq, bir paytlar turkiy xalqlarni birlaştirgan umumiy lotinça imlo ham tezda Moskvani qoniqtirmay qöygan va SSSR tarkibida bölgan har bir turkiy xalq uçun kirillça imlo asosida, bir-biridan maksimal farq qiluvçi öz alifbosi yasab berilgan.
SSSR tarqab ketgaç, ba'zi turk davlatlari va xalqlari (Özbekiston, Ozarboyjon, Turkmaniston, qrimtatarlar va gagauzlar) rasman lotinça imloga qaytişdi, qolganlar esa kirillçada qolişdi. Masalan, suverenitetining ilk yillarida lotinça imloni tatar tilining rasmiy yozuvi qilişni e'lon qilgan Tatariston ham Moskvaning bosimi bilan kirillçadan voz keçmadi.
Bugungi kunda mustaqil turkiy davlatlar içra faqat Qozoğiston va Qirğiziston, şuningdek, qisman Özbekiston kirill yozuvidan foydalanmoqda.
