2018 yil 24 avgust kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining majlisi bo‘lib o‘tdi. Bu haqda Kun.uz’ga O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi matbuot kotibi Aziz Obidov xabar berdi.
Videokonferents-aloqa tarzida o‘tkazilgan majlisda Oliy sud sudyalari, jinoyat va fuqarolik ishlari bo‘yicha hamda ma'muriy va iqtisodiy sudlar, harbiy sudlar raislari va sudyalari, Oliy sud huzuridagi Ilmiy-maslahat kengashi a'zolari, Oliy Majlis Senati a'zolari va Qonunchilik palatasi deputatlari, Konstitutsiyaviy sud, Sudyalar oliy kengashi vakillari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar mas'ul xodimlari, huquqshunos olimlar hamda ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.
Plenum majlisida yangi tahrirdagi “Dalillar maqbulligiga oid jinoyat-protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida”, “Sudlar tomonidan jinoyat ishlarini apellyatsiya va kassatsiya tartibida ko‘rish amaliyoti to‘g‘risida” va “Fuqarolik ishlarini sud muhokamasiga tayyorlash to‘g‘risida”gi Oliy sud Plenumi qarorlari loyihalari muhokama qilindi.
Xususan, Plenum majlisida muhokama etilgan “Dalillar maqbulligiga oid jinoyat-protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida”gi qaror loyihasi amaldagi qonun hujjatlariga tegishli o‘zgartirishlar kiritilgani hamda tergov-sud amaliyotida ayrim muammolar kelib chiqayotgani munosabati bilan ishlab chiqildi. Mazkur qaror loyihasi bilan sudlarning e'tibori shaxsning jinoyat sodir etishda aybdorligi qonunda belgilangan tartibda isbotlangunga qadar aybsiz hisoblanishi haqidagi Konstitutsiyamizda mustahkamlangan aybsizlik prezumptsiyasiga qat'iy rioya etish zarurligiga qaratilmoqda. Shu munosabat bilan har bir ish bo‘yicha ish yurituvda jinoyat-protsessual qonuni normalariga qat'iy amal qilish shartligi to‘g‘risidagi Jinoyat-protsessual kodeksining 11-moddasida (qonuniylik) belgilangan talablarga surishtiruv, dastlabki tergov organlari va sud tomonidan qat'iy rioya etish muhim ahamiyat kasb etadi. Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror va sud tomonidan qonun normalarini aniq bajarish va unga rioya etishdan har qanday chekinish, u qanday sababga ko‘ra, yuz berganligidan qat'iy nazar, shu yo‘l bilan olingan dalillarning nomaqbul (yaroqsiz) deb topilishiga olib keladi. O‘z navbatida, nomaqbul dalillar yuridik kuchga ega bo‘lmay, ulardan Jinoyat-protsessual kodeksining tegishli moddalarida nazarda tutilgan holatlarni isbotlash uchun foydalanish hamda ularni ayblov asosiga qo‘yish mumkin emas. Shu munosabat bilan Plenum qarori loyihasida isbot qilish jarayonida dalillarning maqbulligi to‘g‘risidagi masalani to‘g‘ri hal etish muhim o‘rin tutishi qayd etildi. Dalillar maqbulligining shartlari esa, quyidagilardan iborat: dalil tegishli sub'yekt tomonidan, ya'ni dalilni olish bilan bog‘liq bo‘lgan protsessual harakatni o‘tkazishga vakolatli mansabdor shaxs tomonidan olingan bo‘lishi; faktga oid ma'lumotlar faqat Jinoyat-protsessual kodeksining 81-moddasining (dalillarning turlari) 2-qismida qayd etilgan manbalardan olingan bo‘lishi; dalil uni olish bilan bog‘liq protsessual harakatni o‘tkazishga oid qoidalar va tartibga rioya etilgan holda olingan bo‘lishi; dalilni olishda tergov va sud harakati jarayoni va natijalarining qayd etilishga doir qonunning barcha talablariga amal qilingan bo‘lishi. Plenum qarori loyihasida dalillar maqbulligiga taalluqli yuqorida sanab o‘tilgan shartlardan birortasiga amal qilmaslik dalilning nomaqbul deb topilishiga asos bo‘lishi belgilab qo‘yildi.
