Yashirin kelishuv va mln dollarlik “ulush” – “Oʻzagrolizing”ning sobiq rahbari qamalgani maʼlum boʻldi
|15:341 32812 min
“Oʻzagrolizing” AJ boshqaruv raisi boʻlgan Nodir Otajonov 6 yilga ozodlikdan mahrum qilingan. Jinoiy ish Xitoydan import qilingan paxta terish kombaynlari bilan bogʻliq. Kun.uz tanishgan sud hujjatida Otajonov Xitoy kompaniyasi bilan 100 ta kombayn importi uchun 8 mln dollarlik shartnoma tuzilishini taʼminlash orqali 1 mln 180 ming dollar ulush olgani aytiladi. Otajonov ayblovlarni tan olmagan.
“Oʻzagrolizing” AJ sobiq boshqaruv raisi Nodir Otajonov jinoiy jazoga tortilgani maʼlum boʻldi. U bilan birga “Inter Agromash” MCHJ taʼsischisi Xaydar Abdushukurov ham sudlangan. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.
Reja
Sud hujjatida keltirilishicha, Nodir Otajonov 2020-yil 24-noyabrdan 2025-yil 8-aprelga qadar “Oʻzagrolizing” AJ boshqaruv raisi lavozimida ishlagan. U Xitoyda ishlab chiqarilib, ilgari ishlatilgan qishloq xoʻjaligi texnikalarini Oʻzbekistonga goʻyoki yangi texnika sifatida import qilish rejasini tuzgan. Bu orqali bojxona toʻlovlari boʻyicha imtiyozga ega boʻlish va texnikalarni lizing shartnomalari asosida mahalliy fermerlarga haqiqiy qiymatini oshirgan holda sotgan holda daromad orttirishni koʻzlagan.
Mln dollarlik “ulush”
Nodir Otajonov 2024-yil bahor oylarida Xitoyning “Xingiang boshiran Intelligent Agricultural Machinery Co.Ltd” kompaniyasi vakillari bilan norasmiy aloqa oʻrnatgan. Ularga avval foydalanilgan va qiymati arzon boʻlgan 3 qatorli 100 dona paxta terish kombaynini 2 qatorli “4MZ-2A” rusumli yangi kombayn koʻrinishida qayta taʼmirlab, har birini 80 ming dollardan Oʻzbekistonga yetkazib berishni taklif qilgan.
Ular bu taklifga rozi boʻlsa kombaynlarni import qilish yuzasidan shartnoma imzolanish majburiyatini oʻz zimmasiga olishi evaziga shartnoma umumiy qiymatining 15 foiz miqdorida oʻziga ulush ajratilishi xususida ogʻzaki kelishgan.
Ammo Nodir Otajonov paxta terish kombaynlarini toʻgʻridan-toʻgʻri “Oʻzagrolizing” AJga import qilish vakolatiga ega emasdi. Buni yaxshi anglagan boshqaruv raisi oʻziga avvaldan tanish boʻlgan “Inter Agromash” MCHJ rahbari Xaydar Abdushukurovni sherik qiladi. Yaʼni, unga oʻzining rejasini aytadi.
Shu tariqa ular Xitoy kompaniyasi tomonidan qayta taʼmirlangan paxta terish kombaynlarini MCHJ nomiga import qilib, lizing shartnomalari asosida mahalliy fermerlarga qimmat narxda sotishni hamda bojxona imtiyozlari va sotuvdan tushgan foydani oʻzaro taqsimlab olish yuzasidan til biriktirgan.
Navbatdagi qadam
Xaydar Abdushukurov rejaga asosan va Nodir Otajonovning yoʻriqlari asosida 2024-yil 5-iyulda oʻz rahbarligidagi MCHJ nomidan tijorat taklifi tayyorlab, “Oʻzagrolizing”ga yuborgan. Tijorat taklifida har birining qiymati 80 ming dollar boʻlgan “4MZ-2A” rusumli 100 dona yangi paxta terish kombaynini mahalliy fermerlarga 1 mlrd 650 mln soʻmdan yetkazib berish bayon etilgan. Ammo bu kombaynlar aslida eski va qayta taʼmirlangan, qolaversa, 3 qatorli 76 sm oraliq sxemadan 2 qatorli 60 sm oraliq sxemaga oʻzgartirilgan boʻlgan.
Mavzuga oid
Nodir Otajonov 2024-yil 15-iyulda “Oʻzagrolizing” AJ boshqaruv majlisini oʻtkazib, Abdushukurovning tijorat taklifini kun tartibida koʻriladigan masalalar orasiga kiritgan. Soʻngra majlis qatnashchilari tomonidan tijorat taklifning maʼqullanishini taʼminlab, bu haqidagi yigʻilish bayonnomasini tasdiqlagan.
Shu tariqa, Otajonov va Abdushukurov 2024-yil 22-iyulda AJ hamda MCHJ oʻrtasida 1 mlrd 650 mln soʻmdan 35 ta kombaynni 57 mlrd 750 mln soʻmga mahalliy fermerlarga lizing shartnomasi asosida sotilishi uchun yetkazib berish haqida shartnoma imzolashgan.
Doʻstning uyidagi seyf
Nodir Otajonovning Xitoy kompaniyasi vakillariga 100 dona kombayn import qilinishini taʼminlash va shartnoma summasidan 15 foiz ulush olish kelishuvi bor edi. U buni oxiriga yetkazish maqsadida Abdushkurov rahbarligidagi MCHJ va Xitoy kompaniyasi oʻrtasida umumiy qiymati 8 mln dollarga teng 100 ta kombaynni MCHJ nomiga import qilinishi yuzasidan shartnoma imzolanishini taʼminlagan.
Qolaversa, Otajonov kombaynlar boʻyicha toʻlov MCHJ tomonidan oʻz vaqtida toʻlanmagan taqdirda ushbu pullar “Oʻzagrolizing” tomonidan toʻliq toʻlab berilishi haqida kafolat xati imzolab, uni Xitoy kompaniyasiga yuborgan.
Buning evaziga u Xitoy kompaniyasining Oʻzbekistondagi tarjimoni boʻlgan Yuan Leniyandan 2024-yil avgust-oktabr oylarida jami 1 mln 180 ming dollar mablagʻni oʻz ulushi tariqasida doʻsti orqali olgan. Ushbu pullarni doʻstining Yunusobod tumanidagi uyida saqlagan.
Rejaning fosh boʻlishi
2024-yil 22-avgustdan Xitoydan aslida eski, yaʼni 2019 va 2020-yillarda ishlab chiqarilib, qayta taʼmirlangan kombaynlar import tariqasida Oʻzbekistonga kirib kela boshlagan. Sheriklar bojxona idoralariga import tariqasida keltirilgan kombaynlar goʻyoki yangiligi haqidagi yolgʻon maʼlumotlar kiritilgan hujjatlar orqali 7,5 mlrd soʻm bojxona toʻlovlaridan boʻyin tovlagan holda texnikalarni “Erkin muomalaga chiqarish” bojxona rejimida rasmiylashtirishgan.
Otajonov va Abdushkurov kombaynlardan 29 donasini Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Qashqadaryo, Toshkent, Navoiy va Buxoro viloyatlaridagi fermer xoʻjaliklariga lizing shartnomalari asosida yetkazib bergan. Shundan 13 ta fermer xoʻjaligi avans toʻlovi sifatida AJ hisob-raqamiga 2024-yil sentabr-oktabr oylarida 4 mlrd 710 mln soʻm pul oʻtkazgan. 6 ta kombayn boʻyicha fermer xoʻjaliklari bilan qabul qilish-topshirish dalolatnomasi rasmiylashtirilgan.
Biroq, fermer xoʻjaliklari kombaynlardan foydalanish chogʻida ular yangi emasligidan xabar topishgan. Soʻngra ayrim fermerlar “Oʻzagrolizing”ning hududiy filiallariga kombaynlarni qaytarib olish yuzasidan murojaat qilgan. Ular avans sifatida toʻlangan pullarini qaytarib olishgan yoki boshqa lizing shartnomalari boʻyicha toʻlovga qaratishgan.
2024-yil 24-oktabrda Abdushkurov navbatdagi 6 dona kombaynni yangi kombayn sifatida “Erkin muomalaga chiqarish” bojxona rejimiga rasmiylashtirish uchun Toshkent shahar bojxona boshqarmasiga taqdim qilgan. Ushbu kombaynlar tegishli ekspertlar ishtirokida bojxona koʻrigidan oʻtkazilganida, ularning identifikatsiya raqamlari qalbaki ekanligi, ular aslida 2019-2021 yillarda ishlab chiqarilgani va qayta taʼmirlangani aniqlangan.
“Aybsizman”
Yuqoridagi holatlarning barchasi sud hujjati asosida bayon qilindi. Ammo Nodir Otajonov va Xaydar Abdushukurov oʻzlariga qoʻyilgan ayblovga iqror boʻlishmagan.
Xususan, Nodir Otajonov aybsizligini, jinoyat sodir etmaganini, import qilingan kombaynlar uchun davlat mablagʻlari hisobidan umuman toʻlov qilinmaganini bildirib, oqlov hukmi chiqarishni soʻragan.
“Bu paxta terish mashinalarini Oʻzbekistonga keltirishga men rahbar boʻlganman. Davlat rahbari qarori bilan yuklatilgan vazifa edi. 2024-yil uchun 600 ta kombayn olib kelishimiz lozim boʻlgan. Oʻzi qarorda 500 ta belgilangan, undan tashqari protokol bilan yana 100 ta qoʻshilgan.
Dastlab olib kelingan 500 ta kombayn boʻyicha umuman muammo boʻlmagan. Faqat 100 ta kombayn boʻyicha muammo kelib chiqqan. Bu boʻyicha Xitoy kompaniyasi barcha holatlarni boʻyniga olib, uzr soʻrab chiqqan, biroq ancha kombayn kirib kelib boʻlgandi. Men shartnoma tuzish, bojxona rejimiga olish va bojxona rasmiylashtiruvida ishtirok etmaganman. Ushbu ishlarga aloqam boʻlmagan.
Xitoy kompaniyasi 2024-yilda ishlab chiqarilgan yangi texnikalarni yetkazib berishni boʻyniga olgandi. Ular shartnoma shartlarini buzdi. Shuning uchun ham ular yetkazilgan barcha zararni qoplashni maʼlum qilib, bizga taklif bilan chiqdi.
Tergov vaqtida menga turli bosimlar boʻldi. Biroq aybim boʻlmagani uchun bu ayblarni boʻynimga olmadim. “Inter Agromash”da ishlovchi oʻgʻlimni javobgarlikka tortish bilan tahdid qilishni boshlagan vaqtda men barcha holatlarga rozi boʻldim, aytilgan narsaga qoʻl qoʻyib berdim”, degan Nodir Otajonov apellyatsiya sudida bergan koʻrsatmasida.
Shuningdek, u ekspertiza xulosasi bergan ekspertlar kombaynni umuman tushunmaydigan xodimlar ekanini, ekspertiza jarayonida bir-biriga toʻgʻri kelmaydigan firma va kombaynlarni solishtirishganini bildirgan.
Sud hujjatida Nodir Otajonov va Xaydar Abdushukurovning aybi guvohlarning koʻrsatuvlari, ekspertiza xulosalari, telefon soʻzlashuvlari hamda boshqa hujjatlar bilan oʻz tasdigʻini topgan deb hisoblangan.
“Yuan pul keltirib bergan”
Nodir Otajonov Xitoy kompaniyasi vakillaridan ulush sifatida olgani aytilgan pulni doʻstining uyida saqlagani sud hujjatidagi muhim nuqtalardan biri. Sudda Otajonovning ayni shu doʻsti I.M. guvoh sifatida soʻralgan. U doʻstining pulini uyidagi seyfda saqlab kelganini tasdiqlagan.
“Menga omonat borligini aytib, ushbu omonatlarni saqlab berishni soʻradi. Tanishim boʻlgani uchun ham uning bu taklifiga rozi boʻldim. Uning koʻrsatmasiga asosan pullarini uyimda boʻlgan seyfda saqlab berdim.
Uyimda ikkita seyf bor: birida oʻzimning pullarim va hujjatlarim turadi, ikkinchisi boʻsh turgandi. Oʻsha seyfga Nodir Otajonovning omonatini saqlash uchun qoʻydim.
U tomondan berilgan pullarning hisob-kitobini yuritmayman, pullarni u aytgan yoki berib yuborgan odamdan olib, seyfga solib qoʻyaman. Agarda kimgadir pul berib yuborishimni aytsa, seyfdan olib berib yuborganman. Biroq, aniq miqdorini bilmayman, hisob-kitobni Nodir Otajonovning oʻzi yuritardi.
Otajonov bilan gaplashishimdan oldin unga hech kim pul olib kelib bermagan. U bilan gaplashganimdan keyin notanish odam orqali pul kelgan. Nodir Otajonov menga qoʻngʻiroq qilib, tanishi pul olib kelib berishini aytgan va men pullarni olib qolganman. Ikkinchi marta Yuan ismli Xitoy fuqarosi pul olib kelgan. Undan keyin hech kim pul olib kelmagan. Faqat oʻzi pullarni olib ketgan.
Yuan Nodir Otajonov aytgan pullarni olib kelganini bilaman. Pullarning bir qismini Otajonovning koʻrsatmasiga asosan X. ismli bolaga berib yuborganman. Yuandan 3-4 marta pul olib qolganman. Nega u pul olib kelganini, qancha pul olib kelganini bilmayman: ularni ochib sanamasdan qanday keltirgan boʻlsa shunday olib, seyfga solib qoʻyganman”, degan u oʻz koʻrsatmasida.
Jazo
Nodir Otajonov va Xaydar Abdushukurovga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi JIB Yunusobod tuman sudida koʻrib chiqilib, 2025-yil 28-oktabrda hukm oʻqilgan.
Har ikki sudlanuvchi Oʻzbekistonning manfaatlariga xilof ravishda bitimlar tuzish, shuningdek, bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzishga oid jinoyatlarda aybli deb topilgan.
Hukmga koʻra:
Nodir Otajonov – 3 yil “Oʻzagrolizing” AJ tizimida mansabdorlik va moddiy javobgarlik yuklatilgan lavozimlarda ishlash huquqidan mahrum qilgan holda 6 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilish, shuningdek, BHMning 550 baravari (oʻsha vaqtda 206 mln 250 ming soʻm) miqdorida jarima jazosiga;
Xaydar Abdushukurov – 5 yil ozodlikdan mahrum qilish va BHMning baravari (oʻsha vaqtda 206 mln 250 ming soʻm) miqdorida jarima jazosiga tortilgan.
Shuningdek, ish doirasida bitta avtomobil hamda bir nechta koʻchmas mulkni davlat foydasiga oʻtkazish belgilangan.
JIB Yunusobod tuman sudining 2025-yil 9-oktabrdagi ajrimi bilan “Oʻzagrolizing” AJ omborxonalariga saqlash uchun topshirilgan 100 dona “4MZ-2A” rusumli paxta terish kombaynini davlat daromadi hisobiga musodara qilish nazarda tutilgan.
Toshkent shahar sudi jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼati apellyatsiya instansiyasining 2026-yil 23-iyundagi ajrimi bilan dastlabki sud hukmining koʻchmas mulklardan birini davlat foydasiga oʻtkazish qismi bekor qilingan. Sudlanuvchilarning apellyatsiya shikoyatlari qanoatlantirilmasdan qoldirilgan.
Nodir Otajonov kim?
Nodir Otajonov 1967-yil Namangan viloyati Yangiqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. 1993-yilda Andijon qishloq xoʻjaligi instituti, 1999-yilda Namangan muhandislik-pedagogika instituti, 2000-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Bank va moliya akademiyasini tamomlagan.
1993-2007 yillarda Moliya vazirligi, 2007-yilda “Oʻzavtosanoat” moliyaviy menejeri, 2008-2010 yillarda - kompaniya direktori sifatida ishlagan. Shuningdek, “Oʻzqishloqxoʻjalikmashlizing” aksiyadorlik lizing kompaniyasini boshqargan.
Otajonov 2019-yilda Bosh vazir maslahatchisi – “Oʻzagrotexsanoatxolding” aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi etib tayinlangan. U 2020-yil fevraldan hukumatdan ketib, “Oʻzagrotexsanoatxolding” AJ boshqaruvi raisi lavozimini saqlab qolgan.
Nodir Otajonov 2020-yil 24-noyabrdan 2025-yil 8-aprelga, yaʼni qamoqqa olinguniga qadar “Oʻzagrolizing” AJ boshqaruv raisi lavozimida ishlagan.
2024-yil avgustda “Oʻzagrolizing” AJ boshqaruvi raisi sifatida “Sodiq xizmatlari uchun” medali bilan taqdirlangan.
