O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 14-avgust kuni sud tizimini isloh qilish bo‘yicha 2030-yilgacha mo‘ljallangan “Odil sudlov – 2030” strategiyasini tasdiqlar ekan, bu sohada hali qilinishi kerak bo‘lgan ishlar ko‘pligini aytdi. Bu haqda “O‘zbekiston 24” telekanalida xabar berildi.
“Sud tizimi islohotlari birinchi darajada turadi. Albatta, ko‘p narsalar qildik va qilyapmiz ham, lekin odamlar suddan rozimi degan savol ko‘ndalang turibdi. Bu adolatli savolga javobni birgalikda izlashimiz kerak. Sud ostonasidan kirgan odam Yangi O‘zbekistonning shabbodasini sezib chiqishi uchun harakat qilishimiz kerak.
Davlat hokimiyatinig uchta ustunidan bittasi – sud. Konstitutsiyaviy sud adolatli hakam bo‘lib baho bersin, oxirgi 10 yilda nima qilindi, nimalarga erishamiz? Mana, [Oliy sudga] yangi rahbar qo‘ydik. Odamlarning manfaati, odamlarni rozi qilish, qadrini ko‘tarish nuqtayi nazaridan harakat qilyapmiz. Baribir hali qiladigan ishlarimiz qilgan ishimizdan ko‘proq, desak bu haqiqat.
Sudlarga boruvchilarning 100 foiz ishonchini qozonish uchun sharoit yaratimiz kerak. 2030-yilgacha zamonaviy sud bo‘lishi kerak”, – degan davlat rahbari.
“Odil sudlov – 2030” strategiyasi
O‘zbekistonda 2030-yilga qadar xalqchil va adolatli sud tizimini barpo etish strategiyasi qabul qilindi. Strategiya loyihasini davlat rahbariga 14-avgust kuni Oliy sudning yangi raisi Robaxon Mahmudova taqdimot qildi va shu kuni imzolangan prezident farmoni bilan, “Odil sudlov – 2030” strategiyasi tasdiqlandi.
Unda kelgusi yillar uchun jumladan quyidagi choralar ko‘zda tutilgan:
- ayni bir sud o‘zi chiqargan qarorni o‘zi qayta ko‘rib chiqishi amaliyotiga chek qo‘yish va odamlarning adolat izlab Toshkentga qatnashiga zaruratni kamaytirish maqsadida, viloyat sudlarining qarorlarini qayta ko‘rish bilan shug‘ullanuvchi beshta hududlararo sudlar tashkil etiladi;
- odamlarning eng ko‘p ishi tushadigan fuqarolik sudlari ham odamlarga yaqinlashib, deyarli barcha tuman-shaharlarda ishlay boshlaydi;
- iqtisodiy sudlarda nizolarni tezkor hal etish, tadbirkorlarning idorama-idora sarson bo‘lishi va hujjatlarni qayta-qayta topshirishiga chek qo‘yish uchun “iqtisodiy ishlarni proaktiv boshqarish” standarti joriy etiladi;
- tergov sudyalariga shaxsni ushlab turishning qonuniyligi va asosliligini, gumon qilish yoki ayblov e’lon qilish uchun asoslar yetarliligini tekshirish vakolatlari beriladi;
- yagona sud amaliyotini ta’minlash maqsadida Oliy sud rayosati qarorlarini qamrab oladigan ochiq “Pretsedentlar reyestri” yuritiladi;
- “Raqamli sud” konsepsiyasi doirasida sudlarga murojaatlarning kamida 50 foizi elektron shaklda berilishiga erishiladi;
- agar kelib tushgan ariza boshqa sudga taalluqli bo‘lsa, ariza qaytarib yuborilmaydi: bunday holatda arizani olgan sudning o‘zi uni tegishli sudga yo‘naltirishi kerak;
- sudyalarni har xil tashkiliy ishlardan ozod qilish va ular faqat odil sudlov bilan shug‘ullanishiga sharoit yaratish maqsadida, xalqaro andozalarga mos “sud ma’murchiligi” instituti joriy etiladi.
Shuningdek, sud apparati xodimlari uchun maxsus xizmat kiyimi amaliyotga kiritiladi; bu – sud xodimlarini oson tanib olish imkonini berishi va ularning kasbiy mas’uliyatini oshirishga xizmat qilishi aytilyapti.
