Navoiyda 60 ta oilaning haqini kim yeb ketayapti: «Xalq banki»mi yoki noşud quruvçi?
|03:44 / 10.10.201864 5618 min
Navoiy viloyati Karmana tumanining Navoiy şahriga tutaş hududida barpo etilayotgan 5 qavatli, 60 xonadonli uy egalaridan Kun.uz tahririyatiga murojaat kelib tuşdi.
Köp sonli fuqarolar murojaatining qisqaça mazmuni şunday: ular peşona teri evaziga topilgan pullarini tölab, «Navoiy quruvçi yoşlari» MÇJ (rahbari — Feruz Töxtayev) bilan şartnoma imzolab, hali qurilmagan uyni xarid qilişadi.
facebookda köriş
«Navoiy quruvçi yoşlari» MÇJning «Xalq banki» Karmana tuman bölimidan olingan kreditini öz vaqtida söndirmagani uçun, garovga olingan uyni elektron auksion orqali sotuvga qöyadi. Uyni kim oşdi savdosida sotib olgan yangi egasi (Bomuratova Matluba) uy uçun pul tölagan xaridorlarni tan olmayapti.
Masala öta jiddiy. Uni ijobiy hal qilinişi uçun oçiği, Navoiy viloyatida heç kim boş qotirmayapti. Hammasi Feruz Töxtayevning firibgarlik uçun qamalişi va 60 nafar oila boşpanasiz çirqillab qolişiga qarab ketmoqda.
Endi bir boşidan hikoya qilamiz.
Uy uçun pul tölagan xaridorlar içida yoşi uluğ, köpni körgan Ötab Normamatov bunday vaziyat yuzaga kelişi uçun ayb kimda ekanligini aniqlab, fuqarolarga uylari qaytarilişini talab qildi. U.Normamatovning fikriça, auksion savdolari uyuştirilişida ham qöpol qonun buzilişlariga yöl qöyilgan.
Tahririyatimizga kelib şaxsan murojaat qilganlar içida Zilola Bobonorova ham bor edi. U va boşqa xaridorlar özining e'tirozlarini şunday izhor etişdi:
— Axir şunça oila kuyib qolayapti. Şu yerdagi janjallarni deb oilasi buziliş arafasida turganlar bor! Odamlar yaşab turgan uyini sotib, özi ijarada turib pul tölaşgan. Mana, biz olmoqçi bölgan uydan keyin qurilgan uylar qurilib bitib, odamlar köçib kirdi. Lekin bu yerda xalq ikki yildan buyon sarson! Kim javob beradi bunga?!
Mavzuga oid
Qayd etib ötiş kerak, F.Töxtayev fuqarolarning barçasi bilan ikki tomonlama şartnoma imzolagan, notarius tomonidan tasdiqlangan kafolat xati ham bergan, keyin ularning köpçiligidan pulni özi qabul qilib olgan va kvitansiya bergan. Fuqarolarning ayrimlarigina bank orqali tölov qilişgan.
Albatta bu örinda fuqarolardan pul qabul qilib, uni bankka kirim qilmagan F.Töxtayevning xatti-harakatlarida jinoyat alomatlari bor. Fuqarolardan ayrimlari Navoiy viloyat prokuraturasiga bu borada murojaat qilişgan. Viloyat prokuraturasining 2 oktabr kuni murojaatga javobida JKning 189-moddasi asosida jinoyat işi qözğatilib, tergov harakatlari olib borilayotgani aytib ötilgan.
Uy uçun pul tölagan odamlarda «Xalq banki» bizning pulimizga qurilayotgan uyini arzimagan kredit uçun auksionga çiqarib yuborib, bizni xonavayron qildi, degan fikr ham bor ekan. Çunki 2016 yilda turar joy binosi garov uçun olinganida uning podval qismigina tiklangan bölgan. Keyinçalik quruvçi xalqdan yiğib olgan pullari evaziga binoning turar joy uçun möljallangan törtta qavatini tiklagan.
Biz vaziyatga oydinlik kiritiş uçun «Xalq banki» Karmana tumani amaliyot filialiga yöl oldik.
Bu yerga Karmana tumani hokimi Faxriddin Umarov ham kelib, vaziyatdan xabardor ekanligini, tuman hokimligi faqat yer ajratiş töğrisida qaror çiqarib bergani, ayni paytda uşbu hudud boş reja asosida Navoiy şahri hududiga qöşib yuborilganini aytib ötdi.
«Xalq banki» Navoiy viloyat bölimi yuristi Şuhrat Amonov va Karmana tumani amaliyot filiali yuristi Bekzod Töqboyevning tuşuntirişiça, «Xalq banki» Karmana filiali va «Navoiy Quruvçi yoşlar» MÇJ örtasida 2016 yil 27 dekabrda 227-sonli kredit şartnomasi tuziladi va Feruz Töxtayev rahbarlik qilayotgan taşkilot aylanma mablağlarni töldiriş va quriliş materiallarini sotib oliş uçun 1,5 yil muddatga 16 foiz yillik ustama bilan 410 million söm kredit oladi.
Qayd etiş joiz, Feruz Töxtayev öşa paytga kelib fuqarolardan uy qurilişi uçun şartnoma imzolab, kafolat xati berib pul yiğib olgan bölsa-da, bankka kredit uzilmagunga qadar heç kimga uyni sotmasligi haqida ham kafolat xati beradi.
Söngra kredit garovi sifatida Feruz Töxtayev Kamoliddin Safayevga tegişli «Lasetti» avtomaşinasi, Karmana tumani, Narpay MFY, «Yoşlik» mahallasi hududida joylaşgan qurilişi tugallanmagan 5 qavatli binoni qöyadi.
Biroq 2017 yil 13 iyun holatiga kelib «Navoiy Quruvçi yoşlari» MÇJ kreditning asosiy qarzi va hisoblangan foizlarni tölaşni keçiktiradi.
2017 yil 14 sentabrda Fuqarolik işlari böyiça Navbahor tumanlararo sudi qarori bilan 227-sonli kredit şartnomasi muddatidan avval bekor qilinadi. Tölanmagan qolgan jami 383,5 million sömni undiriş uçun garovdagi mulklarga e'tibor qaratiladi.
F.Töxtayevning Fuqarolik işlari böyiça Navoiy viloyat kassatsiya sudlov hay'atiga bergan arizasi 2018 yil 5 may kuni qanoatlantirilmasdan qoldiriladi va garovdagi mulklar MIB tomonidan elektron auksionga çiqariladi.
Biz bilan suhbatda F.Töxtayev bu masalada bankni aybladi. Uni xabardor qilmasdan sud majlislari ötkazişgani, barçasi yaşirin tarzda sirli bölganini ta'kidladi. (Bank xodimlari F.Töxtayev çindan ham faqat bir marta dastlabki sudga kelganini, biroq keyingi jarayonlarning barçasidan xabardor bölganini ta'kidlab ötişgan edi).
«Özingiz öylang, 200 millionça qarzim qolgan edi, hali kreditni yopiş uçun 1 yil muddat bor edi. Uni zudlik bilan bekor qiliş uçun qanday asos bor edi?! 1 yil kutişsa ham bölar edi-ku? Garovlarim naqd-ku?! Mening boşqa mol-mulklarim bor — plita işlab çiqaradigan zavodim ham bor. Heç bölmasa öşani sotib tölar edim öşa kreditni! Axir uyni odamlardan pul yiğib, birga qurayotgan edik. Şunça odamning oldida mening yuzimni şuvut qilib, firibgarga çiqarişmoqçi.
Aslida, men emas bankdagilar firibgar! Axir 5 qavatli uyning 4 ta qavatini tiklab qöygan edim. 200 million söm qarz uçun qariyb 7 milliard qiymatdagi uyni auksionda 1 milliardga sotib olişyapti. Oradagi farq — 6 milliard. Kim 6 milliardlik uyni 1 milliardga sotib olinişiga yöl qöyib beradi? Bu heç narsadan darak berayaptimi?! — dedi Feruz Töxtayev.
Xullas, auksionda 1 milliard sömga çala qurilgan uyni xarid qilgan yangi egasi ayni paytda uning 5-qavatini quriş bilan band: uni bitkazib, umuman boşqa insonlarga sotib, kamida 8 milliard söm foyda köriş ilinjida.
Barçaning manfaatdor tomonlarning fikri bilan tanişdingiz. Xullas kalom, 60 ta oila puliga kuyib qolmoqda. Aslida, huquq-tartibot idoralari uçun quruvçini olib borib, qamab qöyişdan osoni yöq. Lekin uy uçun pul tölagan, ta'bir joiz bölsa aytiş kerakki, ularning puliga qurilgan uyni beş-begona odam sotib olib, birovlarni çirqillataveradimi?
Fuqarolarning huquqiy savodsizligi, quruvçining barça gap-sözlariga işonişi ularga qimmatga tuşmoqda. Quruvçi nega kreditni öz vaqtida tölamagan? Nega odamlardan yiğilgan pulni bankka kirim qilib kreditni söndirmagan?
Bu — şu kunlarda kuppa-kunduzi, Navoiy viloyatida bölayotgan voqea... Öylaymizki viloyatdagi huquq-tartibot organlari, ATB «Xalq banki» masalani jiddiy örganib çiqib, masalaga ijobiy yeçim topişadi. Bu vaziyatda ijobiy yeçim esa bitta — uy uçun pul tölagan insonlarning kuyib qolmasligi.
