Jamoatchilik fikrini o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi «Ijtimoiy fikr» markazi «O‘smirlar o‘zlari va kun tartibi haqida» ijtimoiy so‘rovnomasini o‘tkazdi. Kun.uz muxbiriga ma'lum qilinishicha, so‘rovnoma o‘tkazishdan asosiy maqsad o‘smirlarning kun tartibi, uning o‘quvchilar hayot tarziga ta'siri, ularning ijtimoiy yo‘nalish va qiziqishlarini o‘rganishdan iborat bo‘lgan.
So‘rovnoma respublikaning barcha hududlarida o‘tkazilgan bo‘lib, unda shahar va qishloq joylarida yashovchi 12 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan o‘quvchilar qatnashgan.
So‘rovnoma natijalari to‘g‘ri tuzilgan kun tartibi, ya'ni o‘qish, dam olish, uyqu, ovqatlanish, jismoniy mashg‘ulotlarga vaqtni to‘g‘ri taqsimlash o‘smirlarning ruhiy va jismoniy shakllanishida muhim rol o‘ynashini ko‘rsatgan.
Tadqiqot davomida aniqlanishicha, kun tartibidagi buzilishlar o‘smirlarning jismoniy salomatligi va maktabdagi o‘qishida jiddiy aks etadi.
Ma'lumotlarga ko‘ra, o‘smirlarning tungi uyqu davomiyligi o‘rtacha 8,5 soatdan 9,5-10 soatgacha vaqtni tashkil qiladi. Ma'lumotlar tahlili uyqu rejimining buzilishi asosan (21,1 foiz) katta yoshli o‘smirlarda kuzatilishini ko‘rsatdi va bunday holat ko‘proq (16,9 foiz) shaharda yashovchi maktab o‘quvchilariga xos. So‘rovnomada ishtirok etgan 16 yoshli o‘smirlarning 1,4 foizi uyquga juda kech yotishini aytgan. Bu toifadagi o‘smirlar o‘z xatti-harakatlari, kayfiyati, salomatligi bilan bog‘liq salohiyatli xavf zonasida bo‘lib, pedagog va ota-onalaridan o‘zlariga katta e'tibor talab qilishadi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovnoma natijalarining ko‘rsatishicha, aksariyat o‘smirlar (82,9 foiz) muntazam ravishda gigiyenik tartibga rioya qiladi, xususan, yuz-qo‘llarini yuvib, tishlarini tozalaydi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, shaxsiy gigiyena masalasida qiz bolalar mas'uliyatliroq ekani ma'lum bo‘ldi. Ta'kidlash joizki, so‘rovnoma davomida tishlarini ham ertalab, ham kechqurun tozalovchi birorta o‘smir aniqlanmagan.
Shuningdek, so‘rovnoma yakunlariga ko‘ra, 31,8 foiz maktab o‘quvchisi muntazam ravishda badantarbiya bilan shug‘ullanishi ma'lum qilindi; 23,3 foizi - badantarbiya qiladi, biroq muntazam emas; 7,4 foizi - ota-onalari bosimi ostida jismoniy mashg‘ulotlar bilan shug‘ullanadi. Har uchinchi o‘smir esa umuman badantarbiya qilmaydi, ular orasida qishloq sharoitlarida yashovchi o‘smirlar ko‘pchilikni tashkil etadi.
Tadqiqot natijalari o‘smirlarning aksariyati kuniga uch marta ovqatlanishini (nonushta, tushlik, kechki ovqat) ko‘rsatdi. So‘rovnoma davomida o‘smirlar ulg‘aygani sari ularning to‘laqonli ovqatlanish rejimi qisqarishi aniqlandi. Bu esa maktab o‘quvchilarining salomatligiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi.
